№ 8 йолу ишкол (Гуьмсе)

Ишкол схьайиллина 1991 шеран товбецан беттан 1-чу дийнахь, йукъара дешаран заведени лерина йара 270 дешархочунна. 2012-чу шарахь ишколехь капитальни ремонт йира. 2018 шарахь болх бан йолийра 360 дешархочунна лерина керла ишколан гӀишло^[3].

Кхоьллинарг — муниципальни хьукумат Гуьмсера муниципальни кӀоштан дешаран урхалла^[1].

ХӀора шарахь дешаран хьукуматехь доьшу 800 сов дешархо.

Йуьхьанцара йукъара дешар схьаэца долало хьалхарчу классан дешархошна 6 шо 6 бутт кхаьчча, могашаллина дуьхьал гайтамаш ца хилча, амма 8 шарел тӀаьхьа ца хилча.

Ишколана тӀедиллинчу меттигехь бехачу хинболчу хьалхарчу классан дешархойн дай-нанойн заявкаш схьаэцар дӀадолало оханан беттан 1-чу дийнахь, чекхдолу асаран беттан 30-чу дийнахь. ТӀедиллинчу территори тӀехь дехаш доцчу берашна хьалхарчу классе деша заявкаш схьаэцар дӀадолало карарчу шеран мангалан беттан 6-чу дийнахь дуьйна, мукъа меттигаш дӀайаллалц, амма карарчу шеран товбецан беттан 5-чу дийнахь тӀаьхьа ца дуьтуш. Россин низамашца нийса а догӀуш, рогӀера арахьа а, хьалха дӀаэцаран а бакъо лелайо цхьацца льготан категорешкахь болчу бахархойн берашна.

Ишколан дешархошна дешаран коьрта кепаш, «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» № 273 йолчу Федеральни законан гурашкахь. Дешаран кеп: очни. Хьехаран мотт: оьрсийн мотт.

Дешар дӀахьо йуьхьанцарчу йукъара дешаран(оьр.)нохч. (1-4 классашкахь 4 шо) а, коьрта йукъара дешаран (5-9 классашкахь 5 шо) а, йуккъера йукъара дешаран (10-11 классашкахь 2 шо) программашца.

Ишколехь кхочушъйеш йу хӀара адаптированни йуьхьанцара йукъара дешаран программаш (АЙуЙуДП): йуьхьанцарчу а, йуьхьанцара а йукъара дешаран АЙуЙуДП, гӀорторан а, леламе а, аппарат а, синӀаткъаман тӀаьхьадисина дешархой а. Ишколехь леррина хьелаш кхоьллина заьӀапчу дешархошна дешар Ӏамо.

Ишколехь кхоьллина кхо предметни методически цхьаьнакхетаралла:

• йукъара гуманитарни а, социальни а, экономикин а дисциплинаш;
• Ӏаламдовзаран а, математикийн а дисциплинаш;
• йуьхьанцарчу дешаран хьехархойн ассоциаци.

2023 шарахь ишколехь кхоьллина РДДМ «Хьалхарчийн болам» йуьхьанцара ячейка, иштта РДДМ проекташ «Ӏаламца зӀенехь», цуьнан гурашкахь кхоьллина Ӏаламан отряд, «Историн лардархой» .

2023-2024-чу дешаран шарахь кхочушйина кхин а йукъара кхиаран программа хӀокху декъехь: исбаьхьаллин («Жима суртдиллархо» а, «Книгийн магийна дуьне» а, ишколан «Жима мохк» театр а); физкультура а, спорт а («Спортан ловзарш» а, «Волейбол» а); социалан а, гуманитаран а («Wonderful England»); Ӏаламдовзаран(«Самукъане математика сахьт»).

ТӀаьхьарчу пхеа шарахь (2019—2023 шерашкахь) мидалш йаьхначу нехан терахь: 2019 шарахь — 1 а, 2020 шарахь — 8 а, 2023 шарахь 1 — мидал. Ишколехь 27 дешаран класс йу, царех 21 кечйина йу кхузаманан мультимедиан гӀирсашца, шайна йукъахь: физикин лаборатори а, химин лаборатори а, биологин лаборатори а, цхьа компьютеран чоь а, пхьарийн мастерской а, мехкаршна лерина технологийн чоь а, дахаран кхерамзаллин баххьаш Ӏамош йолу чоь а, библиотека (библиотекан коллекци 2023 шарахь 23 660 книгаш йу). ГӀишлонан хьалхарчу гӀат тӀехь йу спортан зал а, актови зал а, столови а, кухнин меттиг а.

2022-2023-чу шерашкахь 10-чу классийн дешархошна лерина кхо профиль кхоьллина. Уггаре а йевзаш йара социалан-экономикан а, универсалан а профилаш. Дехарш тидаме а оьцуш, анкетан буха тӀехь кхоьллина универсалан профиль. 2023-2024-чу дешаран шарахь 10-чу а, 11-чу а классашкахь дешархошна лерина Ӏамор кхочушдийр ду.

• Дешаран шо долало товбецан беттан 1-чу дийнахь, чекхдолу хӀутоссург беттан 25-чу дийнахь;
• Дешаран шеран хан: 1-чу классашна — 33 кӀира а, 2-11-чу классашна — 35 кӀира (пачхьалкхан (чаккхенан) аттестаци йоцуш;
• Цхьана урокан хан 40 минот йу;
• 1-чу классехь гӀулчийн режим: 35 минот (товбецан бутт — гӀуран бутт); 40 минот (кхолламан бутт — хӀутоссург бутт);
• Занятеш 2-4-чу классашкахь дешархошна шина сменехь дӀахьо, 1-чу, 5—11-чуй классашкахь дешархошна цхьана сменехь;
• Занятеш дӀайолало 1-чу сменехь Ӏуьйранна 8 сахьт даьлча, ткъа сарахь 13 сахьт даьлча 2-чу сменехь;
• Дешаран кӀиранан хан 1-чу классашна пхи де ду, 2-11-чу классашна 6 де ду;
• 1-чу сменехь, 1-4-чуй классашкахь урокашна йукъара садаӀар 5 минотехь лаьтта, кхоалгӀа урок чекхъйаьлча — 5 минотехь;
• КхоалгӀа урок чекхъйаьлча — 20 минот а, 2-чу сменехь 5-11 классашкахь урокашна йукъахь — 5 минот а, 3-гӀа урок чекхъйаьлча — 15 минот а^[4].

2023-чу шеран хаамашца хьехархойн коллективан терахь ду — 52, царех: лакхара хьехархойн дешар долуш — 22 а, 30 шарахь сов хьехархочун болх бина — 5 стаг.

«Къинхьегаман ветеран» — оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо Музаев И. М., оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо Мусаева Т. А. (2017 шо).

Профсоюзан сийлахь белхахо — оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо И. М. Музаев.

«Россин Федерацин дешаран сферин сийлахь белхахо» — оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо Т. А. Мусаева (2017 шо).

Ишколан директор: Таймасханов Алхазур Ахмедан воӀ.

• Гуьмсера муниципальни кӀоштан йукъарадешаран ишколашна йукъахь дӀайаьхьначу «Сан жима Даймохк» кӀоштан конкурсан «Нохчийн халкъан ламасташ а, говзаллаш а» номинацехь Нохчийн Республикан денна лерина 1-ра меттиг;
• Нохчийн Республикин йукъардешаран организацийн лакхарчу классийн дешархошна йукъахь харжамийн бакъонехула республикански олимпиадан 1-чу муьрехь 2-чу даржан диплом (2021 шо);
• 2-гӀа меттиг интеллектуальни а, юридикан а ловзаран мозгӀарийн рингехь «С законом на ты», лерина Россин Федерацин Конституцин денна^[5];
• Нохчийн пачхьалкхан 100 шо кхачарна лерина йолчу нохчийн халкъан историн а, культуран а региональни интеллектуальни викторинехь 1-ра меттиг (2022 шо);
• Казанехь дӀайаьхьначу Йерригроссин «Хьалхарчийн болам» спортан фестивалан «Самукъане старташ» эстафетехь 3-гӀа меттиг (2023 шо);
• «Кванториум» технопарко вовшахтоьхначу «INGENIUM — 2023» республикански инженерийн тобанийн конкурсан призёр;
• 83-чу меттехь Нохчийн Республикин йукъардешаран организацеша 2023-чу шарахь йукъардешаран дикалла лакхайаккхаран дакъа гойтуш йолчу рейтингехь.