Президентан лицей (Соьлжа-ГӀала)

2007 шеран 3 сентябрехь НР президента Кадыров Рамзана куьг йаздира МБОУ «Президентан лицей» дӀайелларан сацаман^[1]. «Президентан лицей» йина ахчанах регионан йукъараллин А. Кадыровн цӀарах фондан а, ОАО «Грознефтегаз»^[4].

2023-2024 шерашкахь доьшуш берш: 1447 стаг.

Лицей дешаран учреждени йу 1-11 классашкахь доьшучарна. Дешаран тӀегӀанаш:

• Йуьхьанцара йукъара дешар — 4 шеран нормативан дешаран хан (647 дешархо)
• Коьрта йукъара дешар — 5 шеран нормативан дешаран хан (673 дешархо)
• Йукъара дешар — 2 шеран нормативан дешаран хан (129 дешархо).

Лицейс кхочуш бо кхин тӀе (кӀоргера) кечам Ӏаламан-Ӏилманан а, техникин профилийн а предметийн^[1].

Дешаран шеран дохалла 1, 9, 11 классашкахь — 33 кӀира, 2 — 8, 10 классашкахь — 34 кӀира. Ишколан ражан болх: 5 дийнан белхан кӀира. Доьшийла: 40 минот (йукъара йоккху 1 класс , 1-ра ахшо — 35 минот)^[5].

Дешаран кеп: дуьхьала а болуш. Дешаран мотт: оьрсийн.

45 дешара чоь йу, царех:

• Йуьхьанцара классийн 18 чоь
• Математикин 4 чоь
• Физикин лаборантинчуьнца 2 чоь
• Химин лаборантчуьнца
• Биологин/ОБЖ-н лаборантинчуьнца
• Географин чоь
• Историн а, йукъараллайовзаран а 2 чоь
• Информатикин чоь
• Кхечу мехкан меттан 5 кабинет
• Оьрсийн меттан а, литературин 9 чоь
• Техникин къинхьегаман чоь (пхьолгӀанаш)
• спортан зал
• актови зал
• ишколан музей
• дешаран йукъ берийн новкъан-транспортан травматизман профилактикин, белхаш баран «Светофор» цӀе йолу хьехархошца а, дай-наношца а
• психологин-хьехархойн гӀуллакхан чоь
• библиотека йешаран залца.

Физикин, химин, биологин чоьнаш лабороторин белхаш бан жайнашца а, гӀирсца а йуьзина йу, химин реактивашца а, дешаран микропрепараташца а, кхечаьрца а^[6].

Ишколехь дешархой дикачу тӀегӀанехь кечбаран Ӏалашонца йина лахара кафедраш:

• «Йуьхьанцара ишкол»;
• «Предпрофиль а, профориентаци а»;
• «Функционалан грамоталла»;
• «Арахьара аудит»;
• «ПохӀма йолу бераш»;
• «Проектан гӀуллакх»;
• «Хьехархойн пхьолгӀа»^[6].

Лицейн базехь дӀайиллина «Роснефть-класс», цунна чохь кечам бо хин болчу мехкадаьттадаккхаран а, мехкадаьттакечдаран промышленностан белхалойн^[1].

Лицейхь башха тидам тӀебохийта — кхин тӀе дешаран дешархошна хӀоттийначу системин. Кружокийн цӀе:

• «Матрица а, ко а»
• «Физикех лаьцна»
• «Эковолонтералла»
• «Театран студи»
• «Бокс»
• «Медикаш волонтёраш»
• «Музейн гӀуллакх»
• «Ишколан спортан клуб „Атлант“»
• «Дина классика»
• «Говза куьйгаш»^[6].

Лицей чекхйаьккхинарш лдмашка деша баьхкина: Соьлжа-ГӀалин пачхьалкхан мехкадаьттан техникин университете, М. В. Ломоносовн цӀарах МПУ, РУДН университете, Москохан пачхьалкхан юридически О.Э. Кутафинан цӀарах университет, Техуниверситетийн Алма-Ата гӀалин, Ингалсчоь, Германин колледжашка, РФ Президент волчура РАНХИГСе, Плехановн цӀарах РЭУ, Волгоградан пачхьалкхан университете^[7].

• РФ йукъара дешаран сийлахь белхалой — 8
• лакхара категорин хьехархой — 30
• Къинхьегаман ветеран — 5
• «БӀаьхойн доьналла» мидал — 1
• НР халкъан хьехархо — 1
• НР хьакъдолу хьехархо — 3

Директор:

• Бисултанов Сайд-Ӏадлан Вахьидан воӀ.

Директоран гӀовс:

• Усманова Малика Ӏадисан йоӀ — лакхарчу категорин хьехархо, РФ Дешаран а, Ӏилманан а министраллин (МОиН) (РФ) сийлаллин грамота, Нохчийн Парламентан сийлаллин грамота.

Директоран ИКТ гӀовс:

• Эльжуркаев Зеламха Ӏийсан воӀ.

Директоран йукъара хеттарийн гӀовс:

• Шаваева Луиза Мухьданан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, НР парламентан сийлаллин грамота, НР ДМ а, Ӏ а сийлаллин грамота, РФ ДМ а, Ӏ а сийлаллин грамота, Псков гӀ. мэран диплом.

Директоран дешаран-кхиоран белхан гӀовс:

• Макаева Хьава Асланбекан йоӀ - Нохчийн Республикин дешаран а, Ӏилманан а министраллин сийлаллин грамота "Къона хьехархо" республикин къовсамехь 3-гӀа меттиг, гӀалин "Шеран хьехархо - 2021 шо" гӀалин къовсаман толамхочун диплом, Грозненски Министраллин дешаран департаментан сийлаллин грамота, Нохчийн Республикера "Шеран хьехархо - 2021" къовсаман регионан муьрехь толам баккхарна, Грозный мэрин сийлаллин кехат, Нохчийчоьнан куьйгалхочун сийлаллин кехат, йерригроссин "Оьрсийчоьнан шеран хьехархо" къовсаман лауреатан грамота 2021-чу шарахь Россин дешаран министраллин;
• Нагаева Зулай ӀабдулӀазиман йоӀ - лакхарчу категорин хьехархо;
• Багатырева Мадина Виситин йоӀ - Российн Федерацин дешаран а, Ӏилманан а министраллин сийлаллин грамота;
• Ахтаева Малика Жабраилан йоӀ - Нохчийн Республикин дешаран а, Ӏилманан а министраллин сийлаллин кехат, Нохчийн Республикин Парламентан сийлаллин кехат.

Дешаран белхан директоран гӀовс:

• Саидова Берлант Ӏимранан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, НР парламентан сийлаллин грамота.

Йуьхьанцара классийн хьехархой:

• Абдурахманова Анжела Сергеевна;
• Абдурашидова Седа Ӏийсан йоӀ;
• Гадаева Мадина Русланан йоӀ;
• Мержоева Зарема Салманан йоӀ;
• Гиреева Алиса Мухьидан йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Глебова Юлия Владимировна;
• Демельханова Фатима Русланан йоӀ;
• Давлатукаева Хьава Ахьмадан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, РФ ДМ а, Ӏ а сийлаллин грамота;
• Джабраилова Разита Зайнутдинан йоӀ;
• Магомадова Зарета Асламбекан йоӀ;
• Муртазова Индира Адаман йоӀ;
• Тамаева Мадина Мусан йоӀ;
• Терлаева Ровзан ИбрахӀиман йоӀ — лакхара категорин хьехархо, Къинхьегаман ветеран;
• Умарова Макка Мовладин йоӀ;
• Энгиноева Марет Мурадан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, НР хьакъдолу хьехархо, РФ йукъара дешаран сийлахь белхало, Къинхьегаман ветеран;
• Хаджиева Луиза Хьасанан йоӀ.

Хьехархой:

• Алабаева Тамара Висадин йоӀ — лакхара категорин хьехархо, РФ дешаран кхоченен сийлахь белхало, Къинхьегаман ветеран;
• Алиева Асет Юнусан йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Алисултанов Хьасан Кюрин воӀ;
• Арсанова Марина Зайнарбекан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, «БӀаьхьойн доьналла» мидал;
• Аслаханова Лариса Салавдин йоӀ — лакхара категорин хьехархо, РФ ДИ а, Ӏ а сийлаллин грамота;
• Асуева Иман Хьасанан йоӀ;
• Ахмадова Карина Мумадин йоӀ;
• Бакаев Олхазар Шамсудинан воӀ — лакхара категорин хьехархо, НР халкъан хьехархо, НР хьакъдолу хьехархо, РФ дешаран кхоченен сийлахь белхало, РФ серлонан министраллин сийлаллин грамота, НР куьйгахочун сийлаллин грамота, НР правительствон сийлаллин грамота;
• Балаева Санет Виситин йоӀ — лакхара категорин хьехархо, РФ дешаран кхоченера сийлахь белхало;
• Батукаева Табарик Хьусайнан воӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Гамзатова Марьям Адаман йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Дадаева Хьава Мохьмадан йоӀ;
• Зулгаева Лариса Увайсан йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Дудаева Марита Хьумидан йоӀ;
• Ибрагимова Мадина Сайд-Ӏалин йоӀ;
• Ибрагимова Тамила Идрисан йоӀ;
• Изиева Ахьсана ӀабдулахӀан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, НР куьйгалхочун а, правительствон а сийлаллин грамота;
• Хазбекова Луиза Хьумидан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, Сийлахь белхало;
• Изиева Лариса Ӏабдул-МутӀелипан воӀ;
• Индербиева Нуридат Хьамзатан йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Исаева Зураъ Ӏабдулхьамидан йоӀ;
• Киндарова ПетӀамат Сайд-Ахьмадан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, НР хьакъдолу хьехархо, РФ дешаран кхоченера сийлахь белхало;
• Козуева Хьава Мусан йоӀ;
• Умарова Раиса МуцӀин йоӀ — РФ оьздангаллин министраллин баркалалла, НР куьйгалхочун сийлаллин грамота;
• Хасиева Мадина Салаудин йоӀ;
• Цуцугов Шарпуди Асланан йоӀ;
• Шамельханова Лайлаъ Баудин йоӀ;
• Шуршаев Ӏабдул-Малик Русланан воӀ;
• Шуршаева Малика Русланан йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Эльмурзаева Нураъ Ӏабазан йоӀ;
• Эниева Макка Мохьмадан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, НР халкъан хьехархо, РФ дешаран кхоченера сийлахь белхало, РФ серлонан министраллин сийлаллин грамота, НР куьйгалхочун а, правительствон а сийлаллин грамота, Къинхьегаман ветеран;
• Янгалова Хьава Рамзанан йоӀ;
• Яхиева Хадижат Асламбекан йоӀ;
• Медетханова Гюльназ Шахмурдан йоӀ;
• Межидова Роза Султанан йоӀ;
• Метелица Виктория Романовна — РО законашкхолларан гуламан баркалаллин кехат, РО физикин оьздангаллин а, спортан министраллин баркалаллин кехат, волейболех ловзаран «КМС спортан разряд»;
• Митаев Ислам Асламбекан воӀ;
• Муртазалиев Ризван Мусан воӀ — лакхара категорин хьехархо, РФ кхиоран а, серлонан а сийлахь белхало, НР куьйгалхочун а, правительствон а сийлаллин грамота;
• Нагаева Хеда Мусан йоӀ — лакхара категорин хьехархо;
• Тепсуркаева Бэла ШахӀидан йоӀ.

Психологаш:

• Гиниятуллина Ландыш Ринатовна;
• Дашаева Йисита Ахьмадан воӀ;
• Демельханова Хадижат Русланан йоӀ.

Социалан хьехархо:

• Пешхоева Зайнап Ӏабдурахьманан йоӀ — лакхара категорин хьехархо, РФ йукъара дешаран сийлахь белхало, РФ серлонан министраллин сийлаллин грамота, Къинхьегаман ветеран.^[8]

Хьехархойн коллектив федералан а, регионан а, гӀалин а тӀегӀанехь дӀахьочу инновацин белхашна йукъаозийна йу. Куьйгаллин а, хьехархойн а коллективан инновацин белхан продукташ йовзуьйту дуьненайукъарчу, къоман, Ӏилманан-практикин конференцешкахь, семинарашкахь, интермаша-къовсамашкахь, онлайн-говзанчийн йукъараллийн сайташ тӀехь^[1].

Рейтинган агенталла RAEX-ан хаамашца, арахецархойн барамца, Соьлжа-ГӀалин «Президентан лицейра» российн коьрта Лакхара дешаран меттиге деша хӀиттинчу арахецархошца:

• 2020 — 2-гӀа меттиг;
• 2021 — 2-гӀа меттиг;
• 2022 — 3-гӀа меттиг;

2023 — 4-гӀа меттиг^[2].

Нохчийн Республикин «Шеран ишкол - 2023» республикин къовсаман толамхо.

Уггаре лакхара балл профилан математикехь а, ИКТ-хь а 2021 шарахь — 98.

Уггаре лакхара балл физикин 2021 шарахь — 95.

2021 шарахь ЛДМ деша хӀиттина арахецархой — 98 %.

2021 шарахь ОГЭ а, ЕГЭ а дӀайаларан жамӀаш — 100 %^[1].

НР «Шеран ишкол — 2023» республикин къовсаман толамхо^[9].

Йерригроссийн "Ишколаш - дешаран дикаллица лидерш" къовсаман толамхо, Петарбухерчу дуьненайукъарчу дешаран форуман гурашкахь Российн пачхьалкхан хьехархойн А. И. Герценан цӀарах йолу университетехь.^[10].

2011 шарахь лицейн делла сийлахь дуьненайукъара совг\ат «Европин дикалла»^[7].

Дешархошна а, лицейна а делла грантех хаамаш:

• Беляева Сабина (1-ра меттиг), Соьлжа-ГӀалин мэран грант^[6].

Дешархочо Газиева Каринас йаьккхина Йерригроссийн къовсамехь «Мотт – массо а хааршан а, дерриг Ӏаламан а догӀа ду» регионан муьрехь 1-ра меттиг. Къовсам дӀабаьхира нохчийн меттан институто, цхьаьна гӀуллакх деш РФ Ненан меттан федералан институтаца^[11].

• Динаев Ӏалихан
• № 7 йолу гимнази (Соьлжа-ГӀала)