№ 12 йолу гимнази (Соьлжа-ГӀала)

Гимнази № 12 кхоьллина 2006 шарахь йохийна йуккъера ишколаш № 46 а, № 30 а йолчу меттехь, гимнази йина Нохчийчоьнан экономикан а, социалан а сфера меттахӀотторан федеральни Ӏалашонан программица «Мостфундамент № 6» Москох гӀалахь Ӏишлошъйаран компанино. Москох гӀалин Ӏедалан гӀоьнца лаккхара дикалла йолуш а, эвсаре а дешаран массо а хьелаш кхоьллина. Гимнази кхоьллинарг йу Соьлжа-ГӀалин мэрин дешаран департамент^[1].

2010-чу шеран товбецан беттан дуьйна дийнан ишколин статус йелла Нохчийн Республикин бахархойн социальни лехамашна а, Нохчийн Республикин дешаран а, Ӏилманан а министерствон омрина а, гимназин дешаран-материалан базан хьал а, хьехархойн коллективан говзалла а Ӏаморна тӀе а тевжаш^[3].

№ 12 йолу гимнази дӀайелла хан: 2006-чу шеран эсаран беттан 13-чу дийнахь^[4].

Къаьстина предметаш (математика а, информатика а, физика а) кӀорггера Ӏаморца, ткъа иштта 2-чу классера дуьйна кхечу къаьмнийн меттанаш Ӏаморца йолу муниципальни дешаран хьукумат «№ 12 йолу гимнази». Гимназехь профилан хьалхара болх дӀаболало хӀинцале а йуьхьанцарчу классашкахь. 5-7 классашкахь дӀадоьду профилашца шовкъ кхиор. Физикин а, математикийн а, химин а, биологин леррина дешаран Ӏалашонаш кхочушъйарехь гимназино 9-11 классашкахь дешархошна кӀорггера Ӏамор ло химин, биологин, информатикан а, математикан а, физикин а, классал арахьара болх вовшахтохар а факультативан а, факультативан а кепехь. Специализацин Ӏаморан декъехь гимназино кхидӀа а цхьаьнаболхбар дӀахьо республикин коьртачу вузашца: М. Д. Миллионщиковн цӀарах йолчу Соьлжа-ГӀалин пачхьалкхан мехкадаьттан технически университетца, Нохчийн пачхьалкхан университет а, Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн институт а.

2022-2023-чуй дешаран шо долалуш йерриг а дешархойн терахь ду 1631 стаг. Йуьхьанцарчу йукъара дешаран программехь дешархойн терахь ду — 707 а, йукъара дешаран коьрта дешар — 804 а, йуккъера йукъара дешар — 121 а.

Дешаран тӀегӀанаш:

• йуьхьанцара йукъара дешар (стандартни хан 4 шо йу);
• йукъара дешаран бух (стандартан хан 5 шо йу);
• йуккъера (йуьззина) йукъара дешар (стандартан хан 2 шо йу).

Дешаран кеп: очно. Дешаран стандартан хан: 11 шо. Хьехаран меттанаш: оьрсийн мотт.

5 дийнахь дешаран кӀира: 1—11 классаш.

№ 12 йолу гимнази очни ишкола санна болх беш йу, пхеа дийнахь белхан кӀира а долуш. Урокан хан 40 минот йу, хьалхарчу классан дешархошна — 35 минот.

Хьехархойн коллективехь — 84 стаг ву, гимназин хьехархойх 51 % лакхарчу а, хьалхарчу а категорин — хьехархой бу. 11 стаг (14,6 %) ву лакхара квалификацин категори йолуш а, 3 стаг ву хьалхара квалификацин категори йолуш (4 %) а. Цигахь 10 сийлахь белхало ву. Нохчийн Республикин хьакъволу — 5 хьехархо ву^[5]. № 12 йолчу гимназин директор йу Абаева Мадина Мухарбекан йоӀ.

2023-чу шарахь йуьхьанцарчу классийн хьехархочунна Смолярова Кристинана Россин Федерацин дешаран министерствон баркаллин кехат делира, Нохчийн Республикин йукъардешаран организацийн хьехархо санна, жигара пайдаоьцуш йолу Цифровой дешаран чулацаман библиотека^[6].

5-гӀа меттиг RAEX рейтинган агентствон зерашца, 2023 шарахь Россин коьртачу лакхарчу дешаран заведенешка дӀаэцначу выпускникийн терахьца, № 12 йолу гимнази Нохчийн Республикан йукъардешаран хьалхарчу кхаа заведенин могӀарехь^[2].

«Тоьлла гимнази — 2019» номинацехь Петарбухехь VIII Йерригроссин дешаран форуман гурашкахь дӀайаьхьначу «Россин тоьлла 100 ишкол» цӀе йолчу Йерригроссин конкурсан толамхо хилира Соьлж-ГӀалин № 12 йолу гимнази^[7]. Иштта, Соьлжа-ГӀалара № 12 йолчу гимназин директор хиллачу Абдусаламов Магомедна «Шеран директор — 2019» сийлахь цӀе йелла^[8].

2013-чу шарахь «ХӀун? Мичахь? Маца?» интеллектуальни ловзаран толамхо хилира Соьлжа-ГӀалара № 12 гимнази. 400 йукъардешаран хьукматашна йукъахь^[9].

Ингалсан меттан хьехархо Степаненко Элина 2019-чу шарахь Нохчийн Республикин тоьллачу «Къона хьехархочун» цӀе йаккхаран республикан конкурсан лауреат хилира^[10].

7-чу классан дешархо Исакова Иман шайн тобанехь йолчу Нохчийн Республикера ишколан дешархоша 2-гӀа меттиг йаьккхира хьекъал-самукъадаккхаран «Мы грамотные!» Москох. Верриг а Россин 10 тоба йара телевизионан викторинехь «Тхо йоза-дешар девзаш ду!»^[11].