№ 4 йолу гимнази (Соьлжа-ГӀала)

Дешаран учреждени кхоьллина 1962 шарахь. № 33 йолу йуккъера ишкол кхоьллина 1964 шеран 1 сентябрехь. 2005 шарахь № 33 йолу йуккъера школа йуха вовшахтоьхна Соьлжа-ГӀалин муниципалан бюджетан дешаран учреждени «№ 4 гимнази» аьлла. Гимнази 1983 шарахь йиначу гӀишлон чохь йу^[2]. Иза меттахӀоттийра 2008 шарахь «Возрождени ИС» компанино»^[3].

Гимнази лерина йу 1176 меттигна. Верриг а гимназехь доьшуш ву 1600 дешархо. Занятеш 2 сменехь дӀахьо^[4]. Ишколан микрорайонал арахьа бехачу ишколийн дешархойн дакъа ду 40%^[5].

Кхоьллинарг йу Соьлжа-ГӀалин мэрин дешаран департамент^[1].

Ишколан дешархошна Ӏаморан коьрта кепаг, «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» № 273 федеральни законан гурашкахь. Ӏаморан кеп: очно. Хьехаран мотт: оьрсийн мотт.

Ӏамор дӀахьо йуьхьанцарчу йукъара дешаран (1—4 классашкахь 4 шо), коьрта йукъара дешаран (5—9 классашкахь 5 шо), йуккъера йукъара дешаран (10—11 классашкахь 2 шо) программашца. Гимназехь кхочушйо берашна а, баккхийчарна а тӀетоьхна дешаран дешаран программаш^[5].

Иштта кхочушъеш йу адаптированни йуьхьанцара йукъара дешаран программа гӀорторан а, леламе а, лазарш а, бӀаьрса галдовларш а долчу дешархойн йуьхьанцара йукъара дешарна, ткъа иштта синӀаткъаман тӀаьхьайисинчу дешархойн а, синӀаткъаман тӀаьхьайисинчу хьекъалан заьӀапалла а дешархойн йуьхьанцара йукъара дешаран^[5].

Школехь кхоьллина йу хӀара предметан методически цхьаьнакхетараллаш (МЦ):

• Йуьхьанцарчу йукъарчу дешаран кафедра;
• Оьрсийн меттан а, литературин а хьехархойн кафедра;
• нохчийн меттан а, литературин а хьехархойн кафедра;
• Ӏаламан Ӏилманийн кафедра;
• Физикин а, математикийн а циклан кафедра;
• Эстетически циклан хьехархойн МЦ;
• Ингалсан меттан хьехархойн МЦ;
• Историн а, йукъараллин а Ӏилманийн хьехархойн МЦ^[5].

Гимназехь тӀетоьхна дешаран гурашкахь кружокаш дӀахьо хӀокху декъехь: социально-гуманитарни а, исбаьхьаллин-эстетикан а, физкультуран а, спортан а:

• «‎Къуръан дешар»;
• Исбаьхьаллин студи;
• «‎Англомани» къамел даран клуб;
• «‎Синмехаллаш»;
• «‎Самукъане грамматика»;
• «‎Самукъане математика»;
• «Вокал»^[5].

Йукъарчу дешаран коьртачу дешаран программийн гурашкахь школехь хьехар дӀахьо: ингалсан маттахь — 2-чу классера 11-чу классе кхаччалц^[2].

Гимнази кечйина йу 36 кабинетца, шайна йукъахь: йуьхьанцарчу классашна лерина 14 кабинет, 2 — математика, 1 — физика лабораторица цхьаьна, 1 — химин лабораторица цхьаьна, биологин, дахаран кхерамзаллин бух лабораторица лабораторица цхьаьна, 1 — географи, 1 — истори, 1 — обществознани, 1 — информатика лабораторица цхьаьна, 2 — кхечу мехкийн меттанаш а, 5 — оьрсийн маттан и литературы, 5 — ненан мотт , иштта спортан зал а, актови зал а, психологин-педагогически сервисан кабинет а, библиотека а (библиотекин гуларехь йу 44 133 книга) йу ешаран чоь а йолуш. Лабораторин болх дӀабахьа физикин а, химин а, биологин кабинеташкахь дешаран гӀирсаш а, химин реагенташ, дешаран микроскопан слайдаш, кхин дӀа а^[5].

• Дешаран шо дӀадолало 1 сентябрехь;
• Дешаран шеран хан: 1-чу классашкахь дешархошна — 33 дешаран кӀира а, 2-8-чу классашна — 34 дешаран кӀира а, 9-11-чуй классашна — 33 дешаран кӀира (экзаменан хан йукъа ца йоккхуш);
• Урокан хан 40 минот йу;
• 1-чу классехь график дӀасайаржош йу: 35 мин. (сентябрь — декабрь); 40 мин. (январь — май);
• Школа 2 сменехь болх беш йу;
• Хьалхара смена дӀайолало 8:00, шолгӀа смена — 13:30;
• Дешаран кӀиранан хан 5 де йу;
• ХӀора урок чекхъйаьлча дешархошна 5 минотехь садаӀа хан ло, кхоалгӀа урок чекхъйаьлча — 10 минот^[2].

2023-чу шеран хаамашца школехь хьехархойн коллективан терахь 90 сов стаг ву. Гимназин кхо хьехархо ОГЭ-н а, ЕГЭ-н а говзанчаш бу: Байсаева Р. А., Улабаева Д. С., Хунарикова П. А. Кхо хьехархо региональни репетиторш ву: Эжаева Р. И, Ганатова З. М., Гараева П. А^[2]. Знак «Российн Федерацин дешаран а, серлонан а сийлахь белхахо» — Усманова Т. И. (2021), Ганатова З. Р. (2019). Российн Федерацин йукъара дешаран сийлахь белхахо — Хунарикова П. А. (2014 шо), Шавхалова П. В. (2018 шо), Хумакиева З. Х. (2018 шо), Мациев М. Р. (2003 шо). Нохчийн Республикан хьакъйолу хьехархо — Хунарикова П. А. (2019), Эжаева Р. И. (2013) Отличное народное образование (1981 шо) — Эльжуркаева А. И^[8].

Ишколан директор: Мусаева Марьям Абуезитовна.

• «‎ Шеран хьехархо — 2006‎»‎ республикан конкурсан лауреат — Эжаева Р. И.^[9];
• «‎ПохӀма долу бераш»‎‎ конкурсан гурашкахь Соьлжа-ГӀалин мэран грант — Мальцагова Эльза, Эльмурзаева Заира, Мальцагов Юсуп, Дадуев Магомед^[2];
• Соьлжа-ГӀалин мэрин «‎Кхоллараллин жигараллехь кхиамаш бахарна«» грант — Абдулмежидов Ясмина^[2];
• «‎Кханенан хьехархо» корматаллин корматаллин Йерригроссин конкурсан толамхой (региональни мур) — йуьхьанцарчу классийн хьехархой Авторханова Л. Д., Гадаева З. С., Гараева П. А.;
• «‎Дешар» приоритетни къоман проектан «‎Тоьлла хьехархо» конкурсан толамхо — Эжаева Р. И.;
• Йерригроссин «Адам кхетош-кхио» конкурсан толамхо (регионалан этап) йу биологин хьехархо Мусаева М. М^[10].

• № 1 ишкол (Лакха Невре)
• Мамакхин-КӀотаран ишкол
• № 1 ишкол (Ӏалхан-ГӀала)
• № 1 ишкол (Гуьмсе)
• № 8 ишкол (Гуьмсе)
• Керла Солкушинан ишкол
• А. С. Алаудиновн цӀарах ГӀой-Чура ишкол
• С. А. Ахмадовн цӀарах ишкол Бенахь