№ 2 йолу ишкол (Заки-Эвла)

Дешаран хьукуматан кхоьллина 1981 шарахь^[3].

2022-чу шарахь ишколан майданахь мемориалан у схьадиллина Россин ТӀеман Ницкъийн лерринчу тӀеман операцин (ЛТӀО) зонехь шен накъостий кӀелхьарбохуш кхелхина волу Саитов Дукваха дагалоцуш спецоперацин зонехь сихачу гӀоьнан машенан командир а, оператор а вара Д. Саитов. Цо эвакуаци йира чевнаш хилларш тӀеман аренгара. ТӀеман аренгахь рогӀера рейдаш дӀахьош, иза а, цуьнан медикаш а герз тоьхна, велира.

Саитов Дукваха иссалгӀа класс чекхъйаьккхина 1998-чу шарахь Оренбургехь, цига гергарчаьрга хьошалгӀа а воьдуш. Гуманитарно-технически колледж чекх а йаьккхина, Россин ТӀеман Ницкъашка кхайкхина иза. Эскаран гӀуллакх чекхдаьккхича, цо контракт йира, дукха хан йалале ЛТӀО зонехь карийра иза.

Цуьнан цӀе тиллина Заки-Эвлара дешаран хьукумат а, урамна а. Россин Федерацин президентан омрица Саитовна йеллачул тӀаьхьа йелира Доьналлин орден^[4].

Кхоьллинарг йу «Ачхой-Мартанан муниципальни кӀоштан дешаран урхалла» йолу муниципальни хьукумат^[1].

ХӀора шарахь 700 сов дешархо дӀаоьцу дешаран хьукуматехь^[3].

Йуьхьанцара йукъарадешар хьалхарчу классан дешархошна дӀадолало 6 шо 6 бутт кхаьчча, нагахь санна могашаллина дуьхьал гайтамаш бацахь, амма 8 шарел тӀаьхьа ца хилча.

Ишколана билгалъйаьккхинчу меттигехь бехачу хинболчу хьалхарчу классан дешархойн дай-наношна латкъамаш бар дӀадолало оханан беттан 1-чу дийнахь, чекхдолу асаран беттан 30-чу дийнахь. ТӀедиллинчу меттигехь дехаш доцчу берашна хьалхарчу классе деша заявкаш схьаэцар дӀадолало карарчу шеран мангалан баттахь 6-чу дийнахь, меттигаш йуьззина дӀайаллалц, амма карарчу шеран товбецан беттан 5-чу дийнахь тӀаьхьа ца дуьтуш. Россин низамашца нийса а догӀуш, рогӀера арахьа а, хьалха дӀаэцаран а бакъо лелайо цхьацца льготан категорешкахь болчу бахархойн берашна.

Ишколан дешархошна дешаран коьрта кепаш, № 273 «Россин Федерацехь дешарх лаьцна» федеральни законехь билгалъйаьхна ма-хиллара. Дешаран кеп: очно. Хьехаран мотт: оьрсийн мотт.

Дешар дӀахьо хӀокху программашца: йуьхьанцара йукъара дешар (1-4 классашкахь 4 шо) а, коьрта йукъарадешар(5-9 классашкахь 5 шо) а, йуккъера йукъара дешар (10-11 классашкахь 2 шо) а. Ишколехь кхочушйо берашна а, баккхийчарна а тӀетоьхна дешаран программаш^[3].

Иштта ишколехь кхочушъйо кхиарехь тӀаьхьалонаш йолчу дешархошна йуьхьанцарчу йукъардешаран адаптированни йуьхьанцара йукъара дешаран адаптированни йуьхьанцара дешаран программа ЗПРР (барта а, дукха хьолахь йозанан а къамелан говзалла карайерзор тӀаьхьалонаш йолчу сингаттамийн тоба, хенан норманашца дуьстича) № 1599 (дешархо кӀеззиг хьекъалца тӀаьхьависна а, хьекъалан заьӀапалла йолуш а), бӀаьрса галдаьлла а, гӀорторан а, леламе а, лазарш а долчу дешархошна лерина^[3].

Ишколехь кхоьллина йу хӀара предметни методически цхьаьнакхетараллаш (МЦ):

• Гуманитаран а, эстетикан а цикл МЦ;
• Ӏаламан Ӏиламдовзаран а, математикийн а цикл МЦ^[3].

ТӀетоьхна дешар дӀахьо хӀокху программашкахь рогӀера агӀо:

• Исбаьхьаллин «Говза куьйгаш»;
• Техникан «Лего гӀишлошъйар»;
• Спортан а, дарбанан а «Шахматаш»;
• Театран «Театран мастерской»^[3].

2023-чу шарахь дешархойн дехаршна а, талламна а тӀе а тевжаш, кхо профиль кхоьллина.

Лаккхарчу тӀегӀанехь профилаш а, предметаш а

ТӀаьххьарчу 6 шарахь «Дешарехь къаьсттина кхиамаш бахарна» мидалш йаьхначеран терахь: 12 выпускник.

2023 шарахь 43 дешна ваьллачу стагах 13 лакхарчу дешаран заведенешка деша вахара^[3].

Ишколехь 31 дешаран кабинеташ йу, царех 16 кхузаманан мультимедиан технологешца кечйина йу, шайна йукъахь: физикан лаборатори а, химин лаборатори а, биологин лаборатори а, компьютеран чоь а, пхьоланан мастерской а, мехкаршна лерина технологийн класс а, дахар лардарца йоьзна класс а, спортан зал а, актови зал а. ГӀишлонан лахарчу гӀат тӀехь йу спортан зал а, актови зал а, буфет а, кхачанан сервисан меттиг а^[3].

• Дешаран шо дӀадолало товбецан беттан 1-чу дийнахь, чекхдолу хӀутоссург беттан 29 дийнахь;
• Дешаран шеран хан: 1-ра классаш — 33 кӀира, 2-8-гӀа классаш — 34 кӀира, 9-гӀа а, 11-гӀа а классаш — пачхьалкхан чаккхенан аттестаци дӀайаьхьначул тӀаьхьа;
• Урокан хан 40 минот йу;

• 1-чу классехь график дӀасайекъало: 35 минот (товбецан бутт — гӀуран бутт); 40 минот (кхолламан бутт — хӀутоссург бутт);
• Ишкол цхьана сменехь болх беш йу;
• Занятеш дӀайолало Ӏуьйранна 8 сахьт 30 минот йаьлча;
• Дешаран кӀира 5 дийнахь лаьтта;
• ХӀора урок чекхъйаьлча дешархошна 10 минотехь садаӀар ло, кхоалгӀа урок чекхъйаьлча 20 минотехь садаӀар лон.

Ишколан хьехархойн коллектив, 2023 шарахь, йерриг а 40 йара, царех 25 — лакхара хьехархойн дешар долуш а, 6 — лакхара квалификацин категори йолуш а, 14 — хьалхара категори йолуш а, 13 — 30 шарахь сов хьехархочун зеделларг долуш.

Ишколан куьйгалхо: Абдулазиева Сайсан Мутикин воӀ (2024 шарахь дуьйна).

• «Тоьлла физикин хьехархо — 2020» республикин конкурсан лауреат — Терхоева М. У.;
• «Къона хьехархо — 2020» республикин конкурсан лауреат — Гумаева С. В.