БойсгӀаран кӀоштан берийн исбаьхьаллин цӀа

Берашна тӀетоьхна дешаран хьукумат кхоьллина 2008-чу шарахь^[2].

БКхЦӀ чохь хӀора шарахь доьшуш ду 2500 сов бер^[3].

Берийн кхоллараллин центро кхетош-кхиоран гӀуллакхаш дӀахьо бух тӀехь МБХь ТӀД «БойсгӀаран кӀоштан БИЦӀ Соьлжа-ГӀалара», иштта йукъарадешаран хьукумташкахь а МБЙуХь «ЙуЙуИ № 18 Соьлжа-ГӀалара» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 106» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 23» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 13» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 29» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 28» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 53» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 16» а, МБЙуХь «ЙуЙуИ № 1 Гикалара» а, «Б(к) ЙуИИКъВХ» а^[3].

Соьлж-ГӀалин БойсгӀаран кӀоштан берийн исбаьхьаллин центр кхоьллинарг(оьр.)нохч. йу Соьлжа-ГӀалин мэрин дешаран урхалла.^[1].

Соьлжа-ГӀалара БойсгӀаран кӀоштан муниципалан тӀетоьхна дешаран бюджетан хьукумат лелайо «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» Федеральни законо а, цуьнан уставо а. Хьехаран меттанаш оьрсийн меттанаш ду. Хьукумато уггар хьалха болх бо 5 шарера 18 шаре кхаччалц хенаш йолчу берашца. 2024-чу шарахь 5-9 шерашкахь — 853 дешархо дӀайазвина а, 10-14 шерашкахь — 1731 дешархо а, 15-17 шерашкахь — 126 дешархо а. 70 дешархочун заьӀапалла йара^[3].

БКхЦӀ болх беш йу 6 меттигехь 2024 шарахь:

• Исбаьхьаллин;
• Йукъараллин а, гуманитаран а;
• Физкультуран а, спортан а;
• Туризман а, мохкбовзаран Ӏаламан а;
• Ӏаламдовзаран;
• Технически^[3].

Хьукуматехь кхин а 27 йукъара кхиаран дешаран программа йу. Исбаьхьаллин хьажаман гурашкахь берийн кхоллараллин центран хьехархой йукъабогӀу хӀокху цхьаьнакхетараллашкахь:

• «КӀади тӀехь сурт дилла»;
• «Литературан клуб»;
• «Ӏаламатан мастерской»;
• «Бозбуунчаллин туьти»;
• «Бозбуунчаллин чӀуг»;
• «Исбаьхьаллин творчество»;
• «Инзаралла»;
• «Дашо маха»;
• «Ишколан театр»;
• «Фантази».

Социалан а, гуманитаран а хьажам:

• «Кхерамазаллин ишкол»;
• «Театральни студи»;
• «Интеллектуальни градус»;
• «Самукъане грамматика».

Туризман а, мохкбовзаран Ӏаламан а хьажам:

• «Ламанан туризм»;
• «Мохкбовзаран Ӏалам».

Технически хьажам:

• «Компьютеран дизайн»;
• «Инженерни ойлайаран йукъара кхиар»;
• «Робототехника».

Физкультуран а, спортан а хьажам:

• «Шашкаш»;
• «Шахматаш»;
• «Волейбол»;
• «Стоьлан теннис»;
• лаборатори «Велотуризм»^[3].

ХӀора шарахь цу хьукуматашкехь доьшуш ду 2500 сов бер.^[3].

• Дешаран шо товбецан беттан 1-чу дийнахь дӀадолало, хутоссург беттан 31-чу дийнахь чекхдолу;
• Занятеш дӀахьо кӀиранах 6 дийнахь;
• Клубаш шина сменехь дӀахьо: 1-ра смена дӀайолало 9:00 сахьт даьлча, 2-гӀа смена дӀайолало 14:00 сахьт даьлча;
• Урокан хан: 40 минот.

Хьехархойн коллективан терахь 2024-чу шарахь 27 стаг ву, шайна йукъахь: штатехь болу хьехархойн коллектив —15 а, арахьара заочно болх беш болу хьехархойн коллективаш — 12 а, лакхара квалификацин категори йолуш — 2 хьехархо а, хьалхарчу категорица — 2 а, лаккхара дешар долуш — 22 хьехархо а, 20 шарахь сов хьехархочун стаж йолуш — 6 хьехархо а^[3].

Россин Федерацин дешаран сийлахь белхахо (2016 шо) — А. А. Гарсиева

«Соьлжа-ГӀалин БойсгӀаран кӀоштан берийн кхоллараллин центр» тӀетоьхна дешаран муниципальни бюджетан хьукумат директор: Гарсиева Асет Ахъядан йоӀ.

• Йерригроссин «Ас сайн дог берашна дӀало» конкурсан муниципальни муьрехь физкультуран а, спортан а декъехь тӀетоьхна дешаран хьехархочун категорехь толам баьккхина — С. А. Ильясов а, туризман а, краеведчески а тӀетоьхна дешаран хьехархо — Хь. А. Кахиров;

• «Кхоллараллин хьехархой а, кхузаманан дешар а» дуьненайукъарчу тестехь 1-ра меттиг — З. Я. Арсанова;
• Соьлж-ГӀалин БойсгӀаран кӀоштан берийн исбаьхьаллин центран «Горянки» ансамбло шина декъехь толам баьккхира «Къоман дозалла — 2023» Йерригроссин хореографин фестиваль-конкурсехь.^[4];

• В ДДТ Байсангуровского района состоялась ярмарка национальной кухни, приуроченная в году чеченского языка (бил-боцу.). www.grozdepobr.ru.