Соьлжа-ГӀалин муниципальни кӀоштан къоначу техникийн цӀа

Берашна тӀетоьхна дешаран хьукумат «Къоначу техникийн цӀа» кхоьллина 2002 шарахь. 2015 шарахь хьукуматийн цӀе хийцира тӀетоьхна дешаран муниципальни бюджетан хьукумат «Соьлжа-ГӀалин муниципалан кӀоштан къоначу техникийн цӀа» аьлла^[1].

Къоначу техникан цӀийно дешаран гӀуллакхаш дӀахьо тӀетохаран дешаран муниципальни бюджетан хьукумат «Соьлжа-ГӀалин муниципальни кӀоштан къоначу техникийн цӀа», иштта йукъардешаран хьукуматашкехь: «Чурт-ТогӀера йуккъера йукъарадешаран ишколе» а, «Долинскера йуртара йуккъера йукъарадешаран ишколе» а, «Победенскин йуккъера йукъарадешаран ишколе» а, «Ӏалхан-ГӀалара № 2 йолу йуккъера йукъарадешаран ишколе» а, № 2 йолу берийн беш «Малика» (Ӏалхан-ГӀала) а, «Беркат-Йурт йуккъерчу укъарадешаран ишколе» а, «Йуккъера йукъарадешаран ишколе (Керла-Йурт)» а, «Пролетарски йуьртара йуккъера йукъарадешаран ишколе» а, «№ 3 йолу Аьхкин-Борзе йуккъера йукъарадешаран ишколе» а, иштта А. Х. Кадыровн цӀарах Мехкадаьттан-Йуртара йуккъера ишколе^[2].

Къоначу техникийн цӀа ду А. Х. Кадырова Мехкадаьттан-Йуртара йуккъера йукъарадешаран ишколе, М. Д. Бахмадован урамехь, 35 цӀа.

«Соьлжа-ГӀалин муниципальни кӀоштан кегийрхойн кхоллараллин центр» тӀетоьхна дешаран муниципальни бюджетан хьукумата урхаллин орган йу Соьлжа-ГӀалин муниципальни кӀоштан дешаран департамент^[3].

«Соьлжа-ГӀалин муниципальни кӀоштан къоначу техникийн цӀа» тӀетоьхна дешаран муниципальни бюджетан хьукуматийн куьйгалла дӀахьо «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» федеральни законца а, хьукуматийн уставца а нийса а догӀуш. Дешар (Ӏамор) дӀахьош долу меттанаш: оьрсийн^[4].

Къоначу техникийн цӀа болх беш йу кхаа дешаран программехь, хӀора а цхьана шарахь дешарна лерина йу:

• Технически;
• Ӏилмадовзаран;
• Исбаьхьаллин^[5].

Исбаьхьаллин хьажаме гурашкахь кегийрхойн кхоллараллин центран хьехархоша болх бо хӀокху цхьаьнакхетараллашкахь:

• «Исбаьхьаллин палитра»;
• «Хазалла хьайн куьйгашца»;
• «Беснийн гармони»;
• Вай цхьаьна ду;
• Къона дизайнерш.

Технически хьажам:

• «Кеманийн моделировани»;
• «Кеманийн моделировани»;
• «Робототехника»;
• «Иммерсиван кхолларалла ViARt»;
• «Самукъане информатика»;
• 3D-моделировани;
• Креатив;
• Математикийн карусель;
• Мультимедиан дуьне;
• «Инженерни ойлайар».

Ӏаламдовзаран хьажам:

• «Алхимик»;
• «Математикийн олимп»;
• «Математика шовкъечунна»;
• «Хими вайна гонаха»;
• «Самукъане математика»^[5].

Иштта кхочушъйеш йу адаптированни программа, «Доза доцу говзалла» (заьӀап берашна) исбаьхьаллин тидам тӀебохуьйтуш. Программин Ӏалашо йу декоративни а, прикладни а, исбаьхьаллин а, говзаллин а бух биллар, заьӀап дешархойн кхетаман шовкъ а, кхоллараллин хьуьнарш а кхиор инклюзивни дешаран контекстехь.

ХӀора шарахь 1400 сов бер дӀаоьцу цу хьукумате^[1].

• Дешаран шо дӀадолало товбецан беттан 1-чу дийнахьхь;
• Занятеш дӀахьо шинари дийнахь дуьйна шоьтан дийне кхаччалц;
• Клубан болх Ӏуьйранна 9:00 сахьт даьлча дуьйна сарахь 6:50 сахьт даллалц бу;
• Урокан хан: 40 минот (урокашна qeкъахь 10 минотехь садаӀар а долуш)^[4].

2023-чу шарахь хьехархойн коллектив — 33 ву, шайна йукъахь лакхара дешар долу — 25 хьехархо а, 30 шарахь сов болх бина — 5 хьехархо а ву.

Россин Федерацин йукъардешаран хьакъволу белхахо — А. К. Эльдарова а, З. Д. Бугаева а^[6].

«Соьлжа-ГӀалин муниципальни кӀоштан кегийрхойн кхоллараллин центр» тӀетоьхна дешаран муниципальни бюджетни хьукумат директор: Эльдарова Асет Кюрин йоӀ.

• 2015 шарахь робототехникан лагеран «Роболето — 2» республикански къовсамехь дешархошна йукъахь командан а, индивидуальни а чемпионаташкахь а, «Лами» номинацешкахь а, иштта «Сумо» а, «РобоЭкстрим» а, «Лами» а, «Биатлон» а номинацешкахь 2-гӀа меттиг^[7];
• 2-гӀа меттиг «Рационализаторийн гайтам» номинацехь а, 3-гӀа меттиг «Изобретательийн олимпиада» номинацехь а Нальчикехь дӀайаьхьначу къоначу изобретателийн 8-чу Йерригроссин конкурсан (2015 шо) кегийрхойн къоначу техникийн цӀийнан дешархочо Эльмурзаев Р.^[8];
• 1-ра меттиг «Репортаж» категорехь Нохчийн Республикин кинематографин пачхьалкхан департаментан а, «Вайнах» пачхьалкхан телерадиоэфирийн компанин а, 2018-чу шарахь дӀайаьхьначу III-чу республикански «СтелаӀад» фото-видео кхоллараллин а, журналистикин а фестивалан дешархошна йукъахь 2015-чу шарахь^[9];
• 2016-чу шарахь тӀетоьхначу дешаран хьехархойн республикански конкурсан «Ас сайн дог берашна дӀало» толамхо — тӀетоьхначу дешаран хьехархо Р. С. Сайдулаев^[10];
• «Телевизионан журналистика» категорехь 2016 шарахь дешархоша йукъахь «Дуьне объективехула» республикин фото-видео кхоллараллин а, журналистикин а фестивалан толамхо^[11];
• 2017-чу шарахь дешаран декъехь Нохчийчоьнан Куьйгалхочун совгӀат делира И. С. Салманиева а, Х. С. Расаев тӀетоьхначу дешаран организацешкахь берийн кружокийн тоьлла куьйгалхо санна^[12];
• 1-ра меттиг йаьккхира дешархоша 2018 шеран Республикан робототехникан къовсамашкахь «Лами» а, «Шорт-трек Лего» а, «Сизан тӀехула» а, «Робо-Сумо» къовсамашкахь, иштта тоьллачу тобанийн къовсамехь^[13];
• Командийн рейтингехь 1-ра меттиг йаьккхира дешархойн тобано 2019 шарахь республикан картинган «RS KARTING DOP» къовсамехь^[14];
• 2020-чу шарахь дешаран декъехь Нохчийчоьнан куьйгалхочун совгӀат делира тӀетоьхна дешаран тоьллачу хьехархошна, М. Л-А. Мунаеван^[15];
• Нохчийн Республикера 11 техникан тӀетохаран дешаран хьукуматийн йукъаозийначу Йерригроссин «Кханенан технолидерш» квестан толамхо. Вовшахтохархо: «Роснано» инфраструктуран а, дешаран а программашна лерина фонд (2022 шо)^[16].