Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

ШаӀрани Дудаговн цӀарах «Терра нова» ишкол

ШаӀранин Дудаговн цӀарах йолу «Терра Нова» йукъара йукъарадешаран ишкол (оьрс. Средняя общеобразовательная школа «Терра нова» имени Шарани Дудагова) — Нохчийн Республикин Шелан кӀоштан Мескер-Эвла муниципальни бюджетан йукъарадешаран хьукумат йу. Иза кхоьллина 2016 шарахь[1].

Россин Федерацин дешаран министерствехула 2019-чу шарахь федеральни бюджетера дешарехь инновацешца йоьзна йолчу проекташна гӀоьнна субсидин кепехь гранташ латторан конкурсан толамхо «Ишколе кхачале а, йукъара дешарна а кхузаманан механизмаш а, технологеш а кхиор» подпрограммин Россин пачхьалкхан «Дешар кхиор» программин «Ишколе кхачале хьалхара а, йукъара дешар а кхиор».

Нохчийн Республикин йукъардешаран организацеша йукъардешаран дикалла лакхайаккхаран рейтингехь 2023-чу шарахь иза 42-чу меттехь йу[2].

Истори

2016-чу шарахь кхоьллина йолу ишкол йу Мескер-Эвлахь, Кунта Хаджи урамехь, № 1 А цӀено. Ишколах олу «кӀордор доцучу Ӏилманийн академи», хӀунда аьлча хьехархоша хаддаза лоьху бераш хьехаран а, кхиоран а керла кепаш а, кепаш а. Ишкола лерина йу 720 меттигна[3]. Шелан хилла ца Ӏаш, Курчалойн кӀошт а, иштта Устрада-ГӀалара а бехаш болу дешархой[3].

Ишколан цӀе тиллина 2000 шарахь терроризмца къийсам латтош кхелхиначу, Доьналлин орденца (веллачул тӀаьхьа) Мескер-Эвлахь администрацин куьйгалхочун Дудагов ШаӀрани Баутдинан воӀ цӀарахо)[4][5].

Кхоьллинарг: «Шелан кӀоштан дешаран урхалла» муниципальни хьукумат[1].

Дешар

ДӀаэцар

Дешаранхьукумато шарахь 900 сов дешархочунна дешар ло.

Йуьхьанцара йукъара дешар хьалхарчу классан дешархошна дӀадолало 6 шо 6 бутт кхаьчча, могашаллин бахьанашца дуьхьал гайтамаш ца хилча, амма 8 шарел тӀаьхьа ца хилча.

Ишколана тӀедиллинчу меттигехь бехачу хинболчу хьалхарчу классан дешархойн дай-нанойн заявкаш схьаэцар дӀадолало оханан беттан 1-чу дийнахь, чекхдолу асаран беттан 30-чу дийнахь. ТӀедиллинчу территори тӀехь дехаш доцчу берашна хьалхарчу классе деша заявкаш схьаэцар дӀадолало карарчу шеран мангалан беттан 6-чу дийнахь дуьйна, мукъа меттигаш дӀайаллалц, амма карарчу шеран товбецан беттан 5-чу дийнахь тӀаьхьа ца дуьтуш. Российн низамашца нийса а догӀуш, рогӀера арахьа а, хьалха дӀаэцаран а бакъо лелайо цхьацца льготан категорешкахь болчу бахархойн берашна.

Дешаран кепаш а, программаш а

Ишколан дешархошна дешаран коьрта кепаш, «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» № 273 йолчу федеральни законан гурашкахь. Дешаран кеп: очни. Хьехаран мотт: оьрсийн мотт.

Дешар дӀахьо йуьхьанцарчу йукъара дешаран (1-4 классашкахь 4 шо) а, коьрта йукъара дешаран (5-9 классашкахь 5 шо) а, йуккъера йукъара дешаран (10-11 классашкахь 2 шо) программашца. Иштта ишколехь кхочушйо берашна а, баккхийчарна а тӀетоьхна дешаран дешаран программаш.

Иштта кхочушъйеш йу адаптированни йуьхьанцара йукъара дешаран программа (АЙуЙуДП) гӀорторан а, леламе а, лазарш долчу дешархойн йуьхьанцара йукъара дешарна, ткъа иштта АЙуЙуДП йуьхьанцара йукъара дешарна синкхетамехь тӀаьхьабисина (хьекъалан заьӀапалла) дешархошна).

ТӀетоьхна дешар(оьр.)нохч. хӀокху программашкахь ло: Ӏаламдовзаран а, техникан а, исбаьхьаллин а, физкультуран а, спортан а. Ишколехь дӀахьо заьӀапчу берашна йукъара дешаран кхин а программаш: «Самукъане басарш» а, «Жигара фитнес» а, «Шайна де иза» а[2].

2023 шарахь 32 выпускниках — 24 лакхарчу дешаран заведенешка деша вахара.

Гимназехь 33 дешаран кабинеташ йу, царех: 21 кабинет кечйина йу кхузаманан мультимедиан гӀирсашца, шайна йукъахь:

  • физикин лабораторица цхьаьна;
  • химин лабораторица цхьаьна;
  • биологин лабораторица цхьаьна;
  • компьютеран лабораторица цхьаьна;
  • пхьоланан мастерской;
  • дахаран кхерамзаллин бух ларбаран чоь[2].

Иштта 2 спортан зал а, актови зал а (370 меттиг йолуш), столови а, кхачанан блок а, библиотека (библиотекин коллекцехь 22 572 жайна ду) йешаран чоь а йолуш, психологин гӀоьналлин чоь а, кечйина медицинан кабинет а, цӀийнан экономикан чоь а йолуш[5].

Ишколехь дӀахьош йу дуккха а культурийн дешарна лерина йолу «Планета Икс» проект. ХӀора баттахь дешархоша керла пачхьалкх толлу. Иза ду географин меттиг а, мотт а, къоман ловзарш а, духар а, кухни а, культура а, ткъа иштта туристийн дог эцар а. И проект гучуйаьлла Къилбаседа Корейхь. 2019-чу шарахь Сеулера 40 дешархо а, 12 хьехархо а веана ишколе, корейн культуран де дӀадаьхьира. Хьешаша дийцира тхуна мехкан историх лаьцна, дӀаяьхьира халкъан говзаллех а, хелхарех а лаьцна мастер-классаш.

Иштта, «Бук-лаборатори» цӀе йолу проект а йу. Ишколан дешархоша цхьа агӀо хоржу, иза детальца кхиайо. Масала, «Бабин туьйранаш». Къоман фольклорера дийцарш дийца хууш йолчу бабашка хьошалгӀа доьлху бераш, ткъа бераша и дерриге а дӀайаздо, тӀаккха материал машинкица а йоккхий, сурташ а дохуш, книга санна арахоьцу. Кхечу йарташка а лела ишколера дешархой. «Читалия мохк» проект лерина йу ишколан книжни лабораторин белхан декъехь киншкашна трейлерш кхолларна — исбаьхьаллин кепехь муьлххачу а киншках лаьцна дуьйцуш йолу йоца видеороликаш[3].

1960-чу шарахь кхоьллина йолу Мескер-Эвлан (№ 6 филиал) библиотека ишколан 2-чу гӀат тӀехь лаьтташ ю 2016-чу шарахь дуьйна[6].

Режим

  • Дешаран шо дӀадолало товбецан беттан 1-чу дийнахь;
  • Дешаран шеран хан: 9-чу а, 11-чу а классашкахь пачхьалкхан чаккхенан аттестаци ца лерича, 34 кӀира лахара доцуш, 1-чу классехь — 33 кӀира;
  • Урокан хан 40 минот йу;
  • 1-чу классехь гӀулч-гӀулч йоккхуш Ӏамор: 35 минот (товбецан бутт — гӀуран бутт); 40 минот (кхолламан бутт — хӀутоссург бутт);
  • Ишкол 2 сменехь болх беш йу;
  • Хьалхара смена дӀайолало Ӏуьйранна 8 сахьт даьлча, шолгӀа смена сарахь 13 сахьт даьлча;
  • Дешаран кӀиранан йохалла: 1-7 классашкахь пхеа дийнахь дешаран кӀира, 8-11 классашкахь 6 дийнахь дешаран кӀира;
  • ХӀора урок чекхъйаьлча дешархошна 10 минотехь садаӀа хан ло, шолгӀа йа кхоалгӀа урок чекхъйаьлча — 30 минот[7].

Хьехархойн коллектив

2023-чу шеран хаамашца ишколехь хьехархойн коллективан терахь ду — 68 стаг, царех: 10 стаг — 30 шарахь сов хьехархочун болх бина ву. Хьехархошна йукъахь бу Сингапурера практикийн говзанчаш, Agile технологеш, Eduscrum карайерзийна хьехархой. Хьехархошна йукъахь ву Россин Федерацин дешаран а, серлонан а сийлахь — 4 белхахо, регионийн а, федеральни а тӀегӀанехь хиллачу конкурсийн толамхой[8].

Ишколан директор: Магомадова Эльмира Хамзатан йоӀ.

Эс

2022-чу шарахь ишколин кертахь постамент тӀехь мемориалан тептар хӀоттийра, ведомствон йоцучу кхерамазаллин декъан № 1 полицин батальонан белхахо, СВО-н хенахь декхарш кхочушдеш кхелхина полицин лакхара сержант Абдурашидов Ӏарби дагалоцуш[9].

Рейтингаш, совгӀаташ а, толамаш а

  • Къилбаседа Кавказан федеральни округан а, иштта луларчу Къилба ХӀирийчоьнан а регионашкахь ненан меттанаш хьоьхуш болчу хьехархошна йукъахь дӀайаьхьначу «Тхо тайп-тайпана ду, амма цхьатерра» конкурсехь 2018-чу шарахь толам баьккхинарг йара нохчийн меттан а, литературин а хьехархо Алаудинова Малика[10];
  • 2018 шеран проектийн конкурсан толамхо йу «Букмастерская» ишколаш кхиоран центр, Россин Федерацин Президентан граждански йукъаралла кхиорна йеллачу грантах пайда а оьцуша[11];
  • 42-чу меттехь Нохчийчоьнан йукъардешаран организацеша 2023-чу шарахь йукъардешаран дикалла лакхайаккхаран дакъа гойтуш йолчу рейтингехь.

Билгалахарш

  1. ↑ 1 2 Подведомственные организации. МУ «Отдел образования Шалинского муниципального района». ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  2. ↑ 1 2 3 О результатах рейтинга вклада образовательных организаций Чеченской Республики в качество общего образования. Министерство образования и науки Чеченской Республики (2023 шеран 29 декабрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  3. ↑ 1 2 3 Terra nova – Учительская газета, Учительская газета (2019, 28 май). Дата обращения: 15 сентябрехь 2025.
  4. ↑ Путин наградил посмертно Шарани Дудагова орденом Мужества, РИА Новости (20051010T1536). Дата обращения: 15 сентябрехь 2025.
  5. ↑ 1 2 Общая информация. МБОУ «СОШ «Терра нова» им. Ш. Дудагова». ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  6. ↑ Библиотека с. Мескер-Юрт — филиал № 6. «Культура.РФ». ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  7. ↑ Положение о режиме занятий обучающихся. МБОУ «СОШ «Терра нова» им. Ш. Дудагова» (2023 шеран 30 август). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  8. ↑ Земля умных детей | Портрет региона в Вестнике Северный Кавказ. severniykavkaz.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  9. ↑ В селе Мескер-Юрт Чеченской Республики увековечили память погибшего сотрудника Росгвардии. Чеченская Государственная Телерадиокомпания «Грозный» (2025 шеран 15 сентябрь).
  10. ↑ Учитель из Мескер-Юрта Малика Алаудинова победила на конкурсе педагогов «Мы разные, но равные». Чеченская Государственная Телерадиокомпания «Грозный» (2018 шеран 27 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.
  11. ↑ Школьный развивающий центр «Bookмастерская» — победитель конкурса проектов 2018. АНО «ЦРТ». ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 сентябрь.

Хьажоргаш

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш