№ 10 йолу гимнази (ЧӀулга-Йурт)

Дешаран учреждени кхоьллина 1975 шарахь, йуьхьанцара цӀе йара «№ 2 йолу йуккъера Знаменскин ишкол». 2006-чу шарахь ишколина гимназин статус йелира. 720 меттиг йолу № 10 гимназин керла корпус схьайеллар хилира 2022 шарахь, керла дешаран хьукумат йина «Дешар» къоман проектан «Кхузаманан школа» федеральни проектан гурашкахь^[3].

Гимнази — шина гӀаттан гӀишло йу, йерриг майда 1954,6 квадратни метр йу, цу чохь йу, 15 класс а, 1 спортан зал а, столови а, медицинан чоь а, музыкан чоь а, дешаран мастерскойш а^[4].

Кхоьллинарг — Теркан кӀоштан администрацин дешаран урхалла^[5].

Йуккъерчу классийн дешархошна Ӏаморан коьрта кепаш, № 273 «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» Федеральни законан гурашкахь. Ӏаморан кеп: очно. Хьехаран мотт: оьрсийн мотт.

Ӏамор дӀахьо йуьхьанцарчу йукъара дешаран (1-4 классашкахь 4 шо), коьрта йукъара дешаран (5 шо 5-9 классашкахь), йуккъера йукъара дешаран (10-11 классашкахь 2 шо) программашца. Гимназехь кхочушйо сингаттам болчу дешархошна лерина адаптированни йуьхьанцара йукъара дешаран программаш:

• хьекъалца тӀаьхьадисина хиларца (7,2, 7,1);
• синкхетамехь тӀаьхьадисина хилар^[6].

2023-чу шарахь гимназехь болх беш йу хӀара тӀетоьхна дешаран кружокаш:

• «Вокал»;
• «Хореографи»;
• «Бусалба дин схьадалар;
• «Волейбол»;
• «Театран искусство»^[4].

Гимназехь 3 методически цхьаьнакхетаралла (МЦ) йу:

• йуьхьанцарчу классийн МЦ — куьйгалхо Халмурзаева Т.С.;
• гуманитаран циклан МЦ — куьйгалхо Хамидова М.З.;
• Ӏаламан Ӏилманийн а, математикан а МЦ — куьйгалхо Мамакаева Ф. А^[6].

Гимназийн дешархой предметни олимпиадийн а, интеллектуальни конкурсийн а толамхой бу. ХӀора шарахь 80-90% выпускникаш деша боьлху Соьлжа-ГӀала а, Москох а, Саратов а, БуритӀе а, Пятигорск а, Нальчик а, ХӀинжа-ГӀала а, кхин а Россин гӀаланашкара лакхарчу дешаран заведенешка^[4].

Ӏаморан кепан коьрта элементаш:

• Занятеш 1 сменехь дӀахьо;
• 1-4-чуй классашкахь дешаран кӀиранан хан 5 де ду, 5-11-чуй классашкахь — 6 де;
• Занятеш дӀайолало Ӏуьйранна 8 сахьт 30 минот йаьлча;
• Урокан хан 40 минот йу, 1-чу классехь — хьалхарчу эхашарахь 35 минот йу^[6].

2023/2024 дешаран шеран буха тӀехь лакхарчу классийн дешархошна лерина профилан классаш:

• Социально-экономически (лакхара математика а, йукъараллин Ӏилма а) — 26 дешархо профилехь.

2022-2023-чу шерашкахь хьехархойн кхеташонан сацамца «Дешарехь къаьсттина кхиамаш бахарна» мидална хьалхатеттина 6 дешархо. Дешархошна лерина Йерригроссин предметни олимпиадан «Олимпиада 2022» муниципальни мур дӀабаьхьира 2022-2023-чу дешаран шеран 11-чу ноябрера 3-чу декабре кхаччалц. Ишколан дешархошна лерина йолчу предметийн олимпиадехь муниципальни муьрехь дакъалецира 97 дешархочо. Муниципальни этапан жамӀашца гимназисташа 11 совгӀатан меттиг йаьккхира, 1-ра меттигаш — 3; совгӀатан меттигаш — 8. «Олимпиада 2022» Йерригроссин ишколийн олимпиадийн республикански этапехь дакъалецира 9 дешархочо, ткъа Усманов Ӏалихана экологин (10-гӀа класс) совгӀатан меттиг йаьккхира^[4].

Цхьаьнатоьхна пачхьалкхан экзамен Цхьаьнатоьхначу пачхьалкхан экзаменан жамӀаш (йуккъера баллаш) 3 шарахь (2020-2023) дуьстича:

Гимназехь студентийн Ӏедал ду, иза кхочушдо лакхарчу классийн дешархойн кхеташоно, шен президент а волуш. Президент хоржу хӀора шарахь кхаьжнаш тасарца. 2022-2023-чу дешаран шарахь студентийн правительствон президент хаьржира 11-чу классан дешархо Хасиев ИбраьхӀим^[4].

2023-2024 дешаран шарахь йерриг а хьехархойн коллектив — 62. Гимназин хьехархошна юкъахь 53% хьехархойн лакхара квалификацин категори ю —15, хьалхарчу категорица 6, «Нохчийн Республикин хьакъволу хьехархо, цхьана хьехархочун» цӀе а йолуш. 6 хьехархочунна «Россин Федерацин юкъардешаран сийлахь белхахо» цӀе йолу значок елла, 22 хьехархочунна Нохчийн Республикин дешаран а, Ӏилманан а министерствон а, Россин Федерацин дешаран а, Ӏилманан а министерствон а сертификаташ йелла^[4].

• Нохчийн Республикин йукъарадешаран организацеша йукъарадешаран дикалла лакхайаккхаран рейтингехь 2023-чу шарахь 10-чу меттехь;
• «Дешар» приоритетни къоман проектан гурашкахь 2007 а, 2009 а шерашкахь дӀайаьхьначу йукъарадешаран учрежденийн конкурсан толамхо;
• Нохчийн литературехула Йерригроссийски ишколан олимпиадийн региональни мур: 2-гӀа меттиг — 11-чу классан дешархо Хажмурзаев Расул, 3-гӀа меттиг — 9-чу классан дешархо (2019 шо);
• Йуьхьанцарчу йукъара а, йуьхьанцара йукъара а, йуккъера йукъара а дешаран программаш кхочушъйеш йолчу дешаран организацийн тоьллачу хьехархошна ахчанца стимул йаларан конкурсан толамхо, Российн дешаран министерствон йукъара дешаран декъехь пачхьалкхан политикан департамент (2018 шо);
• «Тоьлла нохчийн меттан кабинет» муниципалан этапехь 1-ра меттиг, нохчийн меттан а, литературин а хьехархо: Шахмаева М. И.;
• Муниципальни этап экспертийн нохчийн меттан конкурс «Вайн дахарехь Ӏаламан маьӀна»: Хамидова Хажар, 11-чу классан дешархо — 2-гӀа меттиг; Елиханова Диана, 9 классан дешархо — 3-гӀа меттиг; Хамидова Селима, 10-чу классан дешархочунна — 2-гӀа меттиг, Дахнаева Карина, 8-чу классан дешархочунна — 1-ра меттиг;
• «Суна йукъаралла йевза» кӀоштан къовсам: Добушева Камилла, 11-чу классан дешархо — 2-гӀа меттиг, Хамидова Хажарна, 11-чу классан дешархочунна — 2-гӀа меттиг, Татаева Дагмара, 11-чу классан дешархочунна — 2-гӀа меттиг;
• Харжамийн бакъонан Йерригроссин олимпиадан муниципальни этапехь 1-ра меттиг, 11 классан дешархой: Добушева Камилла а, Татаева Дагмара а, Хамидова Хажар а, Казбекова Раяна а, Усманов Алихан а;
• Харжамийн бакъонан Йерригроссин олимпиадан региональни этапехь 2-гӀа меттиг, 11-10 классийн дешархой: Добушева Камилла а, Гичаева Канна а, Хамидова Хажар а, Казбекова Раяна а, Хамидова Селима а;
• «Умный и Умный» ловзаран муниципальни этапехь 3-гӀа меттиг, 9 «а», 11 классийн дешархой: Добушева Камилла а, Татаева Дагмара а, Хамидова Хажар а, Казбекова Раяна а, Умарова Милена а;
• Ингалсан меттан гимназистийн республикин олимпиадан региональни этапан совгӀатхо: Казбекова Раяна, 11-чу классан дешархо;
• Университетан олимпиадехь дакъалаьцна 11-чу классан дешархоша: шолгӀачу даржан дипломаш — Астамиров Ӏабдул-Хьаким а, Коттоев Сайд-Магомед а;
• «Дети России поют» ишколан хорийн Йерригроссин фестивалехь 1-ра меттиг.