А.Кадыровн цӀарах гимнази №1

1967 шарахь кхоьллина № 41 йолу йуккъера ишкол, 1992 шарахь и ишкол йухаметтахӀоттийра № 41 йолу гимнази йина, ткъа 2004 шарахь № 1 йолу гимнази. 2005 шарахь, гимназина цӀе тиллира Нохчийн Республикин хьалхарчу президентан, Российн Турпалхочун Кадыров Ахьмадан Ӏабдулхьамидан воӀан^[4]. 2007 шарахь гимназин тӀамехь йохийна гӀишло меттахӀоттийра «Мегастройинвест» организацино^[1].

Гимназин сайта тӀера 2024-чу шарахь бинчу хаамашца, 1240 меттигна лерина йу и учреждени. Уьш 2 ражехь болх беш бу. Классаш-комплекташ - 64, дешархой - 2126; царех 851 дешархо (25 класс) ву йуьхьанцарчу ишколехь ву, 1037 дешархо (30 класс) ву коьртарчу ишколехь, ткъа 238 дешархо (9 класс) ву лакхарчу классашкахь^[1].

2022 шарахь хьехархойн йукъара барам — 135. Лакхара категорин хьехархой — 61, ткъа хьалхара категорин — 17^[4].

Гимназин коьрта болх бу йуьхьанцарчу а, йукъара а, коьрта йукъара а, йуккъера йукъара а дешаран программаш кхочушйар^[4].

Гимназехь 11 шарахь доьшу^[4].

Дешаран шеран дохалла йукъара дешаран I, II, III тӀегӀанашкахь йу 33-34 кӀира арахецархойн пачхьалкхан (жамӀан) аттестаци йоцуш^[4].

Гимназино болх бо кӀиранах пхеа дийнахь 1-4 классашна, йалх дийнахь 5-11 классашна. Цхьа Ӏомийла лаьтта — 40 минотехь^[4].

Лакхарчу классашкахь кхочушйо дешархой Ӏаморан профилан модель.

Профилан классаш:

• технологин профиль (классан литер «11в»)
• Ӏаламан-Ӏилманан профиль (классан литер «10а, г, 11а»)
• гуманитарийн профиль классан литер «11б»
• универсалан профиль (классан литер «11г»)^[4].

Гимназийн дешархоша жигара дакъа а лоцуш, дуьненайукъарчу къовсамашкахь толамхой а, совгӀатхой а хуьлу. «Пегас» дуьненаюкъара ловзарийн къовсамехь дакъалецира 243 стага, «Кенгуру» дуьненайукъара математикийн ловзарийн къовсамехь дакъалаьцна 81 декъахочо, «Британин бульдог» (ингалсан мотт) дуьненайукъара ловзарийн къовсамехь 97 декъашхо, ткъа «Оьрсийн чен кӀорни – мотт хаар масарна а» дуьненайукъара къовсамехь 327 декъашхо. 5-11 классашкахь доьшучу дешархоша дакъалаьцна йерригроссийн "Кит - компьютерш, информатика, технологеш" къовсамехь – 63 декъашхочо, 2018-2019-чу шерашкахь дӀайаьхьначу "Инфоурок" дуьненайукъарчу дистанционни олимпиадехь — 78 декъашхо, йерригроссийн дистанционни олимпиада "FgosTest" — 69 декъашхочо^[4].

• Гимназин куьйгалла деш йу Бараева Елизавета Сайд-Хьасанан йоӀ, Нохчийн Республикин хьакъдолу хьехархо^[1].
• Кадыров Ахьмадан цӀарах орденан кавалер, Нохчийн Республикин хьакъдолу хьехархо, Къинхьегаман ветеран, «Къинхьегамехь билгалваларан» мидал, «Халкъан серлонан билгалваьлларг» — Митаева Асет Мохьмадан йоӀ.
• Нохчийн Республикин хьакъдолу хьехархой — Бараева Елизавета Сайд-Хьасанан йоӀ, Авдуева Аминат Адаман йоӀ, Арсанукаева Роза Хьусайнан йоӀ, Айдамирова Лейлаъ Ӏабдурахьманан йоӀ, Кадырова Фатима Мохьмадан йоӀ, Амаева Хамсат Асхьабан йоӀ, Тамарова Изабелла Асканазовна, Авторханова Раиса Вахин йоӀ.
• Республика ГӀалгӀайчоьнан Хакъдолу хьехархо— Алхастова Хьава Бакъин йоӀ.
• «РФ йукъара дешаран сийлахь белхало» некха тӀеуллу седа— Мужаидова Асет Сайд-Ӏалин йоӀ, Хасанова Марет Рамзанан йоӀ, Айдамирова Лайлаъ Ӏабдурахьманан йоӀ, Хатуева Роза Ӏадланан йоӀ, Ахтаева Ольга Викторовна, Кадырова Фатима Мохьмадан йоӀ, Гехаева Раиса Мохьдин йоӀ, Эльмуратова Зульфия Эльмурдан йоӀ, Ирбагиева Зина Ӏабдуллин йоӀ, Тарамова Анжелика Николаевна, Гелагаева Асет Хасолтин йоӀ, Насуева Хамсат Мохьмадан йоӀ, Эдилова Зарема Хьусайнан йоӀ, Джанхотова Роза Ӏимранан йоӀ, Шапиаева Наталья Адаман йоӀ, Селихаджиева Асет Гаибан йоӀ, Амаева Хамсат Асхьабан йоӀ, Макаева Яха Ӏаламатан йоӀ, Бараева Луиза Сайдхьасанан йоӀ.
• «Халкъан серлонан билгалваьлларг» — Арсанукаева Роза Хьусайнан йоӀ
• Къинхьегаман ветеран — Хасанова Марет Рамзанан йоӀ, Мудаева Лайлаъ Мохьмадан йоӀ, Кадырова Фатима Мохьмадан йоӀ, Гелагаева Асет Хасолтин йоӀ, Насуева Хамсат Мохьмадан йоӀ.

«А.Кадыровн цӀарахчу №1 йолчу гимназехь» йуьхьанцарчу а, коьртачу а, йуккъерчу а ишколан дешаран программаш кхочушйархьама кхоьллина ишколан методически цхьаьнакхетараллаш (ШМО):

• оьрсийн меттан а, литературин а хьехархойн.
• нохчийн меттан а, литературин а хьехархойн
• математикин, физикин, информатикин а хьехархойн.
• биологин а, химин а хьехархойн.
• географин, историн, йукъараллин Ӏилмин хьехархойн
• кхечу къоман меттанийн хьехархойн
• физоьздангаллин а, Дахаран кхерамзаллин а хьехархойн.
• юьхьанцарчу классийн хьехархойн

«Дика ишкол» къовсаман толамхо (совгӀат 1 миллион сом) ПНПО гуран чохь (2006 шо)^[1].

«Уггаре дика дешаран учреждени» Соьлжа-ГӀалин мэран грант йаьккхинарг (2012 шо)^[1]

«Дика ишкол» къовсаман толамхо (шозлага) ПНПО гуран чохь (2016 шо)^[1].

«Нохчийн Республикин уггаре дика ишкол» республикин къовсаман а, «Аьттонан ишкол-2017» Йерригроссийн къовсаман толамхо (2017 г.)^[4].

Эди Белита, ишколахо, 2017—2018 шерийн ишколахойн йерригроссийн олимпиадин республикин муьран толамхо^[4].

Дуккхакомпонентийн анализан буха тӀехь дӀайаьхьначу йерригроссийн дешаран учрежденийн "Дешаран кхиамаш" къовсаман толамхо (2018 шо)^[4].

RAEX рейтинган агенталла хаамашца 9-гӀа меттигехь йу КъСКФГ уггаре дика ишколашна йукъахь Российн уггаре дика лдмашка дӀахӀиттина арахецаршоца, «Экономика а, урхалла а» кхоченехь (2020 шо)^[5].

2021 шарахь А. Кадыровн цӀарах гимназин № 1 «Йерригроссийн Сийлаллин Жайнин» Федералан реестран чудаьккхина.

2023 шарахь гимназин ишколахойн команда толамхо хилла Нохчийн Республикехь «Хаарийн Лига: ишколаш а, колледжаш а» турниран, иза йеш йара Российн Федерацин серлонан министралла^[6]

RAEX рейтинган агенталло бинчу хаамца, Российн коьртачу лакхарчу дешаран заведенешка тӀеэцначу арахецархойн терахье хьаьжжина, МБО «А. Кадыров цӀарах гимнази № 1» 4-гӀа моггӀара йукъарчу дешаран учрежденешлахь 2018-чу шарахь а Нохчийн Республикехь хьалхара йу^[5].