Шелковскера йуккъера йукъарадешаран № 1 йолу ишкол

Йукъара дешаран хьукумат болх беш йу 1962 шарахь дуьйна^[3].

Ишкол 2 гӀишло чохь йу, царех цхьаъ 3 гӀат долу, 425 меттигна лерина (1962 шарахь йина). 2010 шарахь йира 110 меттигна лерина шолгӀа 2 гӀат долу гӀишло, цу чохь йуьхьанцарчу классийн ишкол йу^[4].

Кхоьллинарг йу Нохчийн Республикан Шелковскан муниципалан кӀоштан администраци^[1].

Ишколан дешархошна дешаран коьрта кепаш, № 273 «Россин Федерацехь дешаран хьокъехь» федеральни законан гурашкахь, ишколан устав, кхиоран программа а, кхин йолу меттигера низам а. Дешаран кеп: очни. Хьехаран мотт: оьрсийн^[4].

Дешар дӀахьо йуьхьанцарчу йукъара дешаран (1-4 классашкахь 4 шо) а, коьрта йукъара дешаран (5-9 классашкахь 5 шо) а, йуккъера йукъара дешаран (10-11 классашкахь 2 шо) а программашца. Ишколехь кхочушъйеш йу дешархойн йуьхьанцарчу йукъара а, йуьхьанцара йукъара дешаран адаптированни йуьхьанцара йукъара дешаран программаш а, тӀетоьхна йукъара кхиаран программаш а. Верриг а 2023-гӀа шо чекхдолуш 895 дешархо а, 38 класс а йара^[3].

ТӀетоьхна дешар хӀокху программашца дӀахьо:

• «Говза куьйгаш» кружок;
• «Кхоллараллин мастерской» театран кружок;
• «Олимп» спортан клуб^[3].

Ишколехь наставникийн система йу, иза кхочушъйеш йу цхьаьнакхетараш:

• «Къоначу хьехархочун ишкол» — куьйгалхо Омариева Л. К.;
• «Ишкола лакхара зеделларг» — куьйгалхо Юсупова М. Ш.;
• Йуьхьанцарчу классийн хьехархойн кхоллараллин тоба — куьйгалхо Нухаева М. А.

Ишколехь 33 дешаран кабинет йу, шайна йукъахь: 10 — йуьхьанцарчу классийн а, 2 — нохчийн меттан а, 2 — математикан а, 1 — физикан а, 1 — химин а, 1 — дахаран кхерамазаллин бухтӀехь а, 2 историн а, 1 — биологин а, 1 — информатикан а, 1 — кхечу къаьмнийн меттан а, 1 — мастерской (дечкан а, слесаррин а), 3 — оьрсийн меттан а, литературан, иштта спортан зал а, лоьрийн кабинет а, 1 — социальни белхало а, спортзал а, 1 — психолог а, 1 — цӀийнан бахам, йешаран чоь йолу библиотека (библиотекин коллекци — 22 472). 2023-чу шарахь ишколехь схьайиллина 90 меттиг йолу столови. 2023-чу шарахь дуьйна 15 меттиг йолу компьютеран класс а, гуманитаран а, терахьийн а дешаран «Точка роста» центр а, «Терахьийн дешаран Ӏалам» проектан гӀирс а бу. Дешаран процессехь ИКТ технологех пайдаэцарна — 12 мультимедиан проектораш а, 17 — интерактивни у. ГӀирсийн комплекташ лелайо химехь а, биологехь а, физикехь а, географехь лабораторин а, практически а белхаш вовшахтохарехь а, дӀабахьарехь а^[3].

9-чу а, 11-чу а классашкахь диагностикин (анкетийн) жамӀашна тӀе а тевжаш, билгалъйаьхна интересаш а, говзаллин ориентаци а. ДӀадаьхьира хӀара классан сахьташ: «Массо а говзалла мехала йу» (1-4 классаш), классан сахьтийн цикл «Массо а белхан меттигаш дика йу, хьайн чамца харжа…» (5-7 классаш), классан сахьтийн цикл «Суна йиш йу, суна лаьа, суна оьшу» (9-11 классаш).

2023-чу шарахь 11-гӀа класс чекхъйаьккхинчу дешархойн оьрсийн маттахь йуккъера баллаш 69 йу^[3].

Йерригроссин ишколан олимпиада: (4-11 классаш) толамхой — 26 а, совгӀаташца — 72 а, (7-11 классаш) — толамхой — 7, совгӀаташца — 2 (2023 шо) а, Нохчийн пачхьалкхан университетан олимпиада (11 классаш): совгӀатхо — 1 (2023 шо), ментальни арифметика «ШИРАЧУ ГӀАЛИН КУБОК» — совгӀатхой а, толамхой а (Ташаева Амалия а, Элиханова Марьям а, Лулуева Хадижат а, Махаражова Рабиа а, Джамбулатова Марьям а, Мирзаев Мухьаммад-Амин а)^[3].

2023-чу шарахь цхьаьнатоьхна пачхьалкхан экзамен дӀайаларан жамӀаш

• Ӏаморан кепан коьрта элементаш:
• Занятеш 2 сменехь дӀахьо;
• Ишколан болх баран кеп йу 2-11 классашкахь 6 дийнахь дешаран кӀира, 1 классашкахь пхеа дийнахь дешаран кӀира;
• Занятеш дӀайолало: 1-ра смена — 8:00 сахьт даьлча, 2-ра смена — 13:00 сахьт даьлча;
• СадаӀар: 1-чу сменехь 5 минот а, 3-гӀа урок чекхъйаьлча — 10 минот а, 2-чу сменехь — 5 минот а, 3-гӀа урок чекхъйаьллачул тӀаьхьа — 10 минот а;
• Дешаран шо дӀадолало 1 товбецан беттан;
• Дешаран шеран хан: 1-чу классашна — 33 дешаран кӀира; 2-11 классашна — лаххара а 34 дешаран кӀира;
• Урокан хан 40 минот йу, 1 класс — 35 минот йу хьалхарчу чийрикехь^[3].

Йерриг а хьехархойн коллектив — 46 йу, царех: 12 — лаккхара квалификацин категори йолуш, 5 — хьалхара категори йолуш, 33 — лакхара хьехархойн дешар долуш. 30 шарахь сов хьехархочун болх биначу хьехархойн коллективан терахь ду — 15 стаг.

• «Нохчийн Республикин хьакъйолу хьехархо» цӀе — Даудова Т. А., Адуева И. Х.;
• «Россин Федерацин дешаран а, серлонан а хьакъйолу белхахо» цӀе йолу сийлахь цӀе — Омариева Л. К.;
• «Россин Федерацин йукъара дешаран хьакъволу белхахо» сийлахь цӀе — Койсултанова Т. Ш., Омариева Л. К., Хусаинова Х. Х., Баймуратова М. А ., Койсултанова Л. З.;
• Россин Федерацин тоьллачу хьехархойн конкурсан толамхо — Койсултанова Л. З. (2015 шо);
• Нохчийн Республикин тоьллачу хьехархойн конкурсан толамхой: Койсултанова Л. З. (2011 шо), Мусаева З. С. (2013 шо), Нухаева М. А. (2018 шо), Косумова Х. З. (2020 шо), Омариева Л. К. (2021 шо);
• Хьехархошна Россин Федерацин а, Нохчийн Республикин а дешаран а, Ӏилманан а министерствон, 2012-чу шеран Сийлаллин грамоташ делира, Нохчийн Республикин парламентас а, Нохчийн Республикин куьйгалхос а, Нохчийн Республикин правительствос а . 2023-чу шарахь хьехархоша чекхъйаьхна карладаьккхинчу ФГО-н дешаран стандартан говзалла лакхайаккхаран курсаш а, аттестаци а, семинараш а, кхин дӀа а^[6].

Ишколан директор: Зайна Лекан йоӀ Чулаева — сийлахь цӀе «Россин Федерацин йукъара дешаран сийлахь белхахо»^[7].

• Йерригроссин «Без статута ограничения» сочиненийн къовсаман муниципалан муьрехь толамхо ву 6-чу классан дешархо, Омариев Алихан (2023 шо);
• Нохчийн Республикин йукъарадешаран организацеша йукъарадешаран дикалле 2023 шарна (2023 шо) динчу дакъа гайтаран рейтингехь 26-чу меттехь;
• Харжамийн бакъонан а, харжамийн процессан а «Софиум» Йерригроссин школан олимпиадехь совгӀатхо — 11 классан дешархо Сайханов Хамад (2023 шо);
• «Нохчийн маттахь тоьлла сочинени» кӀоштан конкурсан толамхо — 9-чу классан дешархо Р. Ирисханова (2023 шо);
• Харжамийн бакъонехула йолчу республикански олимпиадийн хьалхарчу харжамийн туран дешархой — Сатуев И., Сайханов Х., Жетиев З., Берциев А., Жетиев А., Акуев А., Зубайраев И. (2023 шо);
• Баскетболан «Президентан ловзарш» Йерригроссин къовсаман муниципалан этапан толамхой — Жетиев З., Балатханов М., Сатуев И., Вараев М., Темирсултанов М. (2023 шо);
• Нохчийн Республикин Шалин кӀоштан боксан чемпионатан совгӀатхой — 7 а, 8 а классийн дешархой Бочин М., Эскиев Д. (2023 шо);
• Республикин атлетикан спартакиадехь толамхо — 10-чу классан дешархо Осмаев А. (2023 шо);
• ДегӀастанехь йиллинчу ММА турниран толамхо — 5-чу классан дешархо Алимсултанов И. (2023 шо);
• СБЭ ММА грэпплинган йиллинчу турниран толамхо — 9-чу классан дешархо Аюбов А. (2023)
• «Хаархъйам» цӀе йолчу нохчийн меттан республикин чемпионатехь совгӀатхой — дешархой Хидаева М., Ирисханова Р., Мандараев М., Зубайраев И., Исраилова Х., Илесхаджиева Т. (2023 шо);
• Йерригроссин «Хаарийн лига» конкурсан муниципальни этапан толамхой бу дешархой Илесхаджиева Т., Исраилова Х., Койсултанов С., Исаев М., Орзамеева Х. (2023 шо);
• Йерригроссин «Кхиаман технологи» къовсаман муниципалан этапан толамхой — дешархой Янченко М., Алаева Т., Орзамеева Х., Исаев М., Мандараев М. (2023 шо);
• Нохчийн Республикин ишколан КВН лиган Республикански фестивалан толамхой — 9-11 классийн дешархой Балатханов М., Зубайраев И., Фаст О., Хункарбиева А., Маалиева Э., Саидова А., Яхъяева И. (2023)
• «ЧӀегеман хьост» Йерригроссин исбаьхьаллин фестивалан «Исбаьхьаллин искусство» номинацехь толамхо — 10-чу классан дешархо Балаева К. (2023 шо);
• Йерригроссин ВКС «Без срока давности» региональни этапан совгӀатхо — 10-чу классан дешархо Коканаева А. (2023 шо);
• «Дийна классика» къовсаман муниципальни этапехь толам баьккхинарг — дешархой Алимсултанова Хь., Аджибайрамова М.;
• Нохчийн Республикин кегийрхойн гӀуллакхашкахула йолчу министерствон «Лучший из лучших» кубок эцаран тхэквондо республикин турнирехь 1-ра меттиг (2014 шо);
• «Къинхьегамна а, тӀеманна а кийча» Йерригроссин физкультуран-спортан комплексан массо а агӀор мероприятешкахь тӀеман-патриотически клубашна йукъахь къийсадаларийн муниципалан этапехь 1-ра меттиг (2016 шо);
• «УЕФА бухара денна» лерина къовсамехь футболехь 1-ра меттиг (2013 шо);
• Шелковскан кӀоштан газетан «Терская новь» 80 шо кхачарна лерина дӀайаьхьначу атлетикан эстафетехь 1-ра меттиг (2011 шо);
• 1941—1945 шерашкахь Толаман денна лерина тӀеман-патриотически цхьаьнакхетараллин обзор-конкурсан муниципальни этапехь 2-гӀа меттиг, «Патриотически кхетош-кхиор вовшахтохаран тоьлла тӀеман-патриотически цхьаьнакхетаралла» номинацехь;
• Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Толам баьккхинчу 68 шо кхачарна лерина тӀеман шерашкара инсценировкийн эшарийн районан обзор-конкурсехь 2-гӀа меттиг (2013 шо)
• Шелковски кӀоштан йукъардешаран хьууматашна йукъахь Йерригроссин спортан къийсадаларийн «Президентийн къийсадаларш» муниципальни этапехь 1-ра меттиг;
• Божарийн тобанашна йукъахь баскетболан кӀоштан чемпионатехь 3-гӀа меттиг (2012 шо)^[8].