№ 1 йолу ишкол (Йоккха АтагӀа)

Ишкол кхоьллина 1970 шарахь. И йукъара ишкол Йоккха АтагӀа йуртан йуккъехь йу. Ишколан ши гӀат долу гӀишло йу, 320 дешархочунна лерина. Цо шарахь тӀеоьцу 630—690 дешархо. Дукхаха болу дешархойн доьзалш беха долахь йолчу хӀусамашкахь: 46 % беха ишколан уллехь, ткъа 54 % беха гергарчу кӀошташкахь.

Кхоьллинарг йу Нохчийн Республикан Хьалха-Мартанан муниципальни кӀоштан дешаран департамент^[1].

ХӀора шарахь 600 сов дешархо дӀаоьцу дешаран хьукуматехь.

Йуьхьанцара йукъарадешар хьалхарчу классан дешархошна дӀадолало 6 шо 6 бутт кхаьчча, нагахь санна могашаллина дуьхьал гайтамаш бацахь, амма 8 шарел тӀаьхьа ца хилча.

Ишколана билгалъйаьккхинчу меттигехь бехачу хинболчу хьалхарчу классан дешархойн дай-наношна латкъамаш бар дӀадолало оханан беттан 1-чу дийнахь, чекхдолу асаран беттан 30-чу дийнахь. ТӀедиллинчу меттигехь дехаш доцчу берашна хьалхарчу классе деша заявкаш схьаэцар дӀадолало карарчу шеран мангалан баттахь 6-чу дийнахь, меттигаш йуьззина дӀайаллалц, амма карарчу шеран товбецан беттан 5-чу дийнахь тӀаьхьа ца дуьтуш. Россин низамашца нийса а догӀуш, рогӀера арахьа а, хьалха дӀаэцаран а бакъо лелайо цхьацца льготан категорешкахь болчу бахархойн берашна.

Ишколан дешархошна дешаран коьрта кепаш, № 273-ФЗ «Россин Федерацехь дешарх лаьцна» федеральни законехь билгалъйаьхна ма-хиллара. Дешаран кеп: очно. Хьехаран мотт: оьрсийн мотт.

Дешар дӀахьо хӀокху программашца: йуьхьанцара йукъара дешар (1-4 классашкахь 4 шо) а, коьрта йукъарадешар (5-9 классашкахь 5 шо) а, йуккъера йукъара дешар (10-11 классашкахь 2 шо) а. Ишколехь кхочушйо берашна а, баккхийчарна а тӀетоьхна дешаран программаш.

Ишколехь кхоьллина пхи предметни методически цхьаьнакхетаралла (МЦ):

• Филологин хьехархошна МЦ;
• Обществознанин а, гуманитаран а циклан хьехархошна МЦ;
• Математикан а, информатикан а хьехархошна МЦ;
• Йуьхьанцарчу классийн хьехархошна МЦ;
• Ингалсан меттан хьехархошна МЦ.

ТӀетоьхна дешар дӀахьо хӀокху декъехь: физкультуран а, спортан а, ткъа иштта социальни а, хьехархойн а. ХӀара дакъош а, кружокаш а йу: «Къамел даран клуб» а, «Мини-футбол» а, «Волейбол» а, «Баскетбол» а, «Шашкаш» а, «Кхерамзаллин азбука» а.

2022-чу шарахь Ӏаламдовзаран а, технологийн а дешаран «Точка роста» цӀе йолу центр кхоьллина муниципальни бюджетан дешаран хьукуматин «Йуккъера йукъарадешаран Йоккха АтагӀара № 1 йолу ишкол» цӀе йолчу федеральни проектан гурашкахь къоман дешаран проект «Керлачу заманан ишкол»^[3].

Ишколехь 20 дешаран кабинеташ йу, йерриге а кхузаманан мультимедиан технологешца кечъйина йу, шайна йукъахь физикин лаборатори а, химин лаборатори а, биологин лаборатори а, компьютеран лаборатори а, мехкаршна лерина технологийн лаборатори а, дахар кхерамазаллин баххаш лаборатори а йолуш. Лахарчу гӀат тӀехь йу столови а, кхачанан блок а, спортан зал а. Иштта 13 987 гулъйина библиотекан фонд а йу цигахь.

• Дешаран шо дӀадолало товбецан баттахь 1-чу дийнахь;

• Урокан хан 40 минот йу;

• 1-чу классехь график дӀасайекъало: 35 минот (товбецан бутт — гӀуран бутт) а, 40 минот (кхолламан бутт — хӀутоссург бутт) а;
• Хьалхарчу сменехь Ӏуьйранна 8 сахьт даьлча, сарахь 13 сахьт 20 минот йаьлча дӀайолало урокаш шолгӀачу сменина лерина;
• Занятеш 6 дийнахь кӀиранах вовшахтуху, хьалхарчу классан дешархошна 5 дийнахь кӀира а долуш;
• Урокашна йукъахь садаӀар 5 минотехь хуьлу, ткъа кхоалгӀа урок чекхъйаьлча 10 минотехь хуьлу.

Ишколехь 2023 шарахь дуьйна 64 хьехархойн коллектив йу, шайна йукъахь лакхара хьехархойн дешар долу — 50 хьехархо а, лакхара квалификацин категори йолу — 8 хьехархо а, хьалхарчу категори йолу — 6 хьехархо а, 30 шарахь сов хьехархочун болх бина хьехархо а.

Виъ хьехархочо «Россин Федерацин дешаран хьакъволу белхахо» аьлла сийлахь цӀе йелла. Оьрсийн меттан а, литературин а хьехархочунна «Россин Федерацин дешаран а, серлонан а сийлахь белхахо» (2019 шо) сийлахь цӀе йелира. «Шеран хьехархо» кӀоштан къовсамехь толам а баьккхина, хьалхара меттиг йаьккхина шина хьехархочо, шайна йукъахь йуьхьанцарчу классийн хьехархо Ф. З. Акаева а йолуш, цо шолгӀа меттиг йаьккхира «Шеран хьехархо 2018» конкурсан муниципалан этапехь^[4].

Ишколан директор(оьр.)нохч.: Хеда Екаева Исмаилан йоӀ.

• «Профсоюзийн тоьлла сайт» республикин конкурсехь 2-гӀа меттиг 2016-чу шарахь;
• Дешархочо М. Мааевс 2017-чу шарахь Калининградехь дӀайаьхьначу Йерригроссин немцойн меттан олимпиадехь совгӀат дина^[5];
• 2017-чу шарахь «Регионан дешархойн болам» винчу денна лерина «Суна хаьа» регионан квестехь 2-гӀа меттиг;
• 5-чу Йерригроссин дешаран форуман «Кханенан ишкол» гурашкахь «Тоьлла йуьртан ишкол» категорехь Йерригроссин «Россин тоьлла 100 ишкол» конкурсан лауреат, иштта «Шеран директор — 2019» сийлаллин значок а йелла совгӀат делира ишколин директорна Х. И. Экаева, Петарбухехь 2019-чу шарахь;
• Москох дӀайаьхьначу немцойн меттан Йерригроссин ишколан олимпиадехь толам баьккхинарг вара В. Мааев, дешархо, 2019-чу шарахь^[6];
• Нохчийн Республикин йукъара дешаран организацеша йукъара дешаран дикалла лакхайаккхарехь динчу дакъанан 2022 шеран рейтингехь иза 126-чу меттехь йу^[7];
• "Тоьлла куьйгалхо — 2022 муниципалан къовсамехь 2-гӀа меттиг — ишколан директорна Экаева Х. И.