Калининград
Калинингра́д (1946 шеран 4 июль кхаччалц — Кёнигсбе́рг (нем. Königsberg), хьалха олура Короле́вец (пол. Królewiec, чех. Královec, лит. Karaliaučius), 1255 шо кхаччалц — Тва́нгсте (прусс. Twangste, Tuwangste, Twānksta)[8][9] — Российн гӀала, Калининградан областан административан йукъ, Российн Федерацин уггаре малхбузе областан йукъ йу[10].
Калининградан аймин Преголя эрк кхетачохь лаьтта[10]. Областан маьӀнин гӀала, бо гӀалин гуо[1][3]. Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом чекхбаллалц немцойн провинцин Малхбален Пруссин коьрта шахьар йара, 1945 шеран Потсдаман конференцин сацамца ССРС провинцин къилбаседа декъаца схьайелла[11].
Бахархой
| 1897[12] | 1956[13] | 1959[14] | 1962[12] | 1967[12] | 1970[15] | 1975[16] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 162 000 | ↗188 000 | ↗203 570 | ↗232 000 | ↗270 000 | ↗296 962 | ↗338 000 |
| 1976[17] | 1979[18] | 1982[19] | 1985[20] | 1986[17] | 1987[21] | 1989[22] |
| →338 000 | ↗354 788 | ↗370 000 | ↗388 000 | ↘386 000 | ↗394 000 | ↗401 280 |
| 1990[23] | 1991[17] | 1992[17] | 1993[17] | 1994[17] | 1995[20] | 1996[20] |
| ↗405 000 | ↗408 000 | ↗411 000 | ↗413 000 | ↗415 000 | ↗419 000 | ↗421 000 |
| 1997[24] | 1998[20] | 1999[25] | 2000[26] | 2001[20] | 2002[27] | 2003[12] |
| ↗424 000 | ↗426 000 | ↗427 200 | ↘424 400 | ↘421 000 | ↗430 003 | ↘430 000 |
| 2004[28] | 2005[29] | 2006[30] | 2007[31] | 2008[32] | 2009[33] | 2010[34] |
| ↘427 800 | ↘425 600 | ↘423 700 | ↘422 300 | ↘421 700 | ↘420 480 | ↗431 902 |
| 2011[35] | 2012[36] | 2013[37] | 2014[38] | 2015[39] | 2016[40] | 2017[41] |
| ↘431 500 | ↗433 532 | ↗441 376 | ↗448 548 | ↗453 461 | ↗459 560 | ↗467 289 |
| 1 январь 2018[42] | 2019[43] | 2020[44] | 2021[45] | 2023[46] | 2024[47] | |
| ↗475 056 | ↗482 443 | ↗489 359 | ↗490 449 | ↘489 735 | ↘489 584 |
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Муниципальные образования. Правительство Калининградской области. ТӀекхочу дата: 2024 шеран 24 апрель.
- ↑ Новым мэром Калининграда стал депутат Олег Аминов, РИА Новости (2023, 10 май). Дата обращения: 22 апрелехь 2024.
- ↑ 1 2 Историческая справка. Администрация ГО «Город Калининград». ТӀекхочу дата: 2024 шеран 24 апрель.
- ↑ Общая характеристика климата Калининграда. Калининградский ЦГМС. ТӀекхочу дата: 2024 шеран 22 апрель.
- ↑ Калининградская городская агломерация. Численность населения Калининграда. Statinformation. ТӀекхочу дата: 2024 шеран 24 апрель. Архивйина 2020 шеран 11 апрелехь
- ↑ Конфессии в Калининграде. Администрация ГО «Город Калининград». ТӀекхочу дата: 2024 шеран 25 апрель.
- ↑ Кеп:Книга:Русские названия жителей: Словарь-справочник
- ↑ Королевец, Кёнигсберг, Калининград. Тур в самый западный город России, РИА Новости (2019, 2 август). Дата обращения: 22 апрелехь 2024.
- ↑ В Эстонии предложили переименовать Калининград в Кёнигсберг, РБК (2023, 26 сентябрь). Дата обращения: 24 апрелехь 2024.
- ↑ 1 2 Кулаков В. И., Пуляева Д. А. Калининград // Большая российская энциклопедия: в 30 т. / председ. Ю. С. Осипов и др., отв. ред. С. Л. Кравец. — М.: Большая российская энциклопедия, 2008. — Т. 12. Исландия — Канцеляризмы. — С. 23—28. — 766 с. — ISBN 978-5-85270-343-9. (Архивйина 2019 шеран 7 июнехь).
- ↑ Городилов А. А. и др. XXI век — формирование правовых основ экономической деятельности субъектов Российской Федерации: монография. — Калининград: Янтарный сказ, 2002. — С. 134. — 198 с. — ISBN 5-7406-0543-1.
- ↑ 1 2 3 4 http://www.MojGorod.ru/kalining_obl/kaliningrad/index.html
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/17165/narhoz_sssr_1956_svodnyy.pdf
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/41385/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_1998_g.pdf
- ↑ 1 2 3 4 5 6 http://istmat.info/files/uploads/18276/stat._ezh._rf_1994_demografiya.pdf
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/15623/narodnoe_hozyaystvo_sssr_1922-1982.pdf
- ↑ 1 2 3 4 5 http://istmat.info/files/uploads/21317/nx_5.pdf
- ↑ https://www.webcitation.org/6ibsmTCzx
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/43527/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_2002.pdf
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/45329/4naselenie.pdf
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/45390/07naselenie.pdf
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/45859/07_naselenie.pdf
- ↑ http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls
- ↑ http://istmat.info/files/uploads/46358/r_05.doc
- ↑ http://www.gks.ru/doc_2005/year05.zip
- ↑ http://www.gks.ru/doc_2006/year06.zip
- ↑ http://www.gks.ru/doc_2007/year07.zip
- ↑ http://www.gks.ru/doc_2008/year08.zip
- ↑ http://www.gks.ru/bgd/regl/B09_109/IssWWW.exe/Stg/d01/tabl-21-09.xls
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Vol1/pub-01-11.xlsx
- ↑ http://www.gks.ru/bgd/regl/b11_04/IssWWW.exe/Stg/d04/3-p03.htm
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2012/bul_dr/mun_obr2012.rar
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2013/bul_dr/mun_obr2013.rar
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar
- ↑ http://kaliningrad.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/kaliningrad/resources/4c6615804d803f6cb760f70d534aab22/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8++%D0%BD%D0%B0+01.01.2015%D0%B3.,+01.01.2016%D0%B3.,01.01.2017.xls
- ↑ 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Росстат.
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Bul_MO_2023.xlsx
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx
Литература
- Айбулатов Н. А. Деятельность России в прибрежной зоне моря и проблемы экологии = Activity of Russia in the coastal area and ecological problems. — М.; СПб.: Наука, 2005. — 364 с. — ISBN 5-02-032723-9.
- Владимиров М. В. Подводная антропогенная объектология северо-западных и дальневосточных морей России: дис. ... д-ра геолого-минералогических наук: 25.00.28. — СПб., 2012. — 340 с.
- Владимиров М. В. Состояние геологической среды в районах затопления потенциально опасных объектов в Балтийском море: дис. ... канд. геолого-минералогических наук: 25.00.28. — СПб., 2006. — 177 с.
- Губин А. Б., Строкин В. Н. Очерки истории Кёнигсберга / худож. И. В. Исаев. — Калининград: Смартбукс, 2013. — 250 с. — (По страницам истории края).
- Калининград и побережье: альбом = Kaliningrad und Kuste / сост. В. Ковалёва и др.; на рус. и нем. яз. — Калининград: Янтарный сказ, 2005.
- Кёнигсберг — Калининград: альбом = Konigsberg — Kaliningrad / сост. А. П. Овсянов и др.; на рус. и нем. яз. — Калининград: Янтарный сказ, 2005.
- Кулаков В. И. Тувангсте и Кёнигсберг // Slavia Antiqua, t. XL. — Poznań, 1999. — С. 215—233.
- Лерман Г. Герб Кёнигсберга: История создания. — Калининград: Янтарный сказ, 2005.
- Митрофанов А. Г. Калининград. Городские прогулки. — М.: Ключ-С, 2008.
- Никонов В.А. Краткий топонимический словарь. — М.: Мысль, 1966. — 509 с. — 32 000 экз.
- Салихова Е. В. Хроники садов и парков (Кёнигсберг — Калининград): монография. — Калининград: Балтийский институт экономики и финансов, 2008. — 258 с.
- Седых Н. А. Проблемы спасения стран Балтики от воздействия боевых отравляющих веществ (химического оружия) фашистской Германии // Общество. Среда. Развитие (Terra Humana). — 2012. — Т. 2, № 23.
- Brodersen P. Die Stadt im Westen. Wie Königsberg Kaliningrad wurde. Mit einem Vorwort von Haug von Kuenheim(нем.). — Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2008.