Дакан-Чу

Дакан-Чу комплекс лаьтта Российн-Гуьржийчоьнан дозанна гергахь, Органан музей-заповедникехь. Нохчийн Ӏилманийн академин гуманитарийн талламийн институтан археологин Ӏилманан йуккъо йира аэрофотографи(оьр.)нохч. а, радиоуглеродан анализ(оьр.)нохч. а, цуо аьтто бира Ӏилманчашна жамӀ дан, гӀала йина йу XII—XVII бӀешерашкахь^[1].

Дуьххьара Дакан-Чу хьахор гучуделира 1928-чу шарахь нохчийн археолог(оьр.)нохч. Акбулатов Майрбека, цо болх бира Итон-Кхаьллан кӀоштахь, шена йукъахь историн-этнографин область МӀайста а йолуш. Цо меттигерчу бахархойн дешнех хӀоттийна бӀаьвнийн сурт, иза 2018-чу шарахь карийча бен цунах лаьцна хаамаш ца хилла уьш бен. ^[2].

Иза лаьтта тӀеман а, Ӏер-дахаран а бӀаьвнах, ларйаран пенан йисинчу меттигашца, иза лаьтта Итон-Кхаьллан кӀоштахь, Орга хин аьтту агӀор долчу МӀайстихин генца. ГӀалина гена йоццуш лаьтта тӀехула ши маьлхан каш ду, вайнаха бусалба дин тӀеэцале хьалха шайн белларш дӀабоьхкина долу. ХӀолламна гергахь йолу меттиг толлуш гучуйевлла масех объектан саьлнаш. Дакан-чу гӀалин комплексан кӀоштахь, ПогӀуо бӀаьвнийн комплексе боьдучу новкъахь карийна Къилбаседа Кавказан оцу историн кӀоштахь хьалха йевзаш йоцу петроглиф: тӀулга тӀаьх йехкина кхо жӀар а, ши спираль а^[3]. Иштта карийра нартол адамалла йолу^[4][5].