Хаз-кхелли

Хаз-кхелли[1] (оьрс. Хазкалинский башенный посёлок) — Нохчийчоьнан Итон-Кхаьллан кӀоштара эвла, йуккъера бӀешеран гӀалин комплекс лаьтта Итон-Кхаьллин малхбалехьа, Тас-ГутӀен къилбаседехь, Тас-ГутӀе чӀож чохь[2]. И меттиг лаьтта къилбехьа Тичча бӀевнан, мелла а цунна лахахь. Цунна чу йогӀу йоккха Ӏер-дахаран бӀов а, шина-кхаа бӀевнан саьлнаш а. Терахь хӀоттадо XIV—XVI бӀешераш.

Географи

Эвла йу Шуьл-Хи йистехь. Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Лаккха-Хьерах, къилбехьа — Доьра, малхбузехьа — Мух мерка а, Итон-Кхаьлла а, къилбседа-малхбузехьа — Лаха-Хьерах, малхбалехь — Тас-ГутӀе.

Сурт хӀоттор

undefined

Цхьаьннан нартол тӀехь петроглиф тоьхна[3] — боьршачу стеган сурт, даккхий куьйгаш а долуш. Дийна йисина бӀов планехь нийса агӀонан йу (арахьара барам 8,80х8 м, чоьхьара 7,60х6,10 м), къилбаседехьара къилбехьа йехачу семанца нисйина йу. Дисина пенаш 8,75 х 8 м лекха ду. Малхбален пенан (фасад) кхоъ чувола меттиг а, ши кор а ду. Лахарчу йоьхначу йиллиначу метте тӀаьхьа биъ тӀулган лами бина. Лакхахь кхин цхьа неӀаран йитина меттиг йу (1,20х0,80 м). Цунна тӀехула йолу нартолаш а, неӀаран чувола меттиг (1,10х0,90 м) а, кор (0,60х0,40 м) а хьалха дийцинчух тера йу. БӀов кхо гӀат лекха яра[2].

Билгалдахарш

  1. Сулейманов, 2006, с. 168.
  2. 1 2 Средневековая архитектура горной Чечни - Итум-Калинский район. argmz-aa.3dn.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 июль. Архивйина 2020 шеран 8 июлехь
  3. დავით ცინცაძე. Петроглифы Чечни / Л. Ильясов (2014) pdf. Архиван копи 2020 шеран 23 февралехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ

Литература

Кхин дӀа темана тӀехь