Башан-кхелли

Эвла йу Орга олучу хийистехь, Гучан-кхеллин дуьхьала.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Борзе, къилбседа-малхбалехьа — Нихала а, Уьрд-Юхе а, Дехьа-Йисте а, Бена а, Хьала-Кела а, Шара-Орга а, къилбехьа — Ушкхаьлла, къилба-малхбузехьа — ГутӀа, малхбалехьа — Саной.

БӀов йу Башан-кхелли йуьртахь, ЧӀаьнта-Органа аьрру бердаца, цигахь лаьттина Евдокимовн гӀап. Йоккхачу локхаллехь, кхача хала долчу тарх тӀехь лаьтта, тӀеман бӀевнан цхьа дакъа тархах дӀатоьхна ду. Монументан структурин боккха аьтто бара дуьхьалонан агӀор. Стратегин меттигашкахь бӀов чохь йолчу дуьхьалоно мостагӀчун ницкъийн цхьа дакъа дӀакъастош хилла коьртачех (Нохчийн чӀожашкахь бӀевнашна го барх дийцар Тимаран шераш йаздаран(оьр.)нохч. хроникехь). БӀов пхи гӀат йолуш йара, 20 метре кхаччалц лекха, кардинальни меттигашка хьажийна йара дуьненан йеа маӀӀе.

БӀов дакъошкахь йоьхна, пенийн даккхий дакъанаш дисина коран Ӏуьргашца, баролашца^[3].

БӀов, йина орцан(оьр.)нохч. бӀов санна, лаьтта, луларчу бӀевнашца гаран зӀе латтош, цуо орцан-хойн функцеш лелош хилла йуккъера бӀешерашкахь^[4][5].

Орцан бӀевнаш кхоьллина бӀевнийн зӀе йархьама, цхьана бӀов тӀера кхин гуш хилла, орца цӀерца доккхуш хилла. ХӀора бӀевнан лакхахь цхьа жима неӀ йара, цунна хьалха гӀамаран экъанах йина платформа йара, цуо гӀуллакх дора дечигах орцан цӀе латто, нагахь санна мостагӀ тӀелетчахь йа тӀелатар гергахь хилча.