Гучан-кхелли
Гучан-кхелли[1] (оьрс. Гучан-Кале) — Нохчийчоьнан Итон-Кхаьллан кӀоштара эвла а, хойн тӀеман бӀов а. Лаьтта ЧӀаьнта-Орган аьтту бердаца, 2 км малхбалехьа Башан-кхелли уллехь.
Иза йу Гучан-кхеллин йуьртан меттиган административан центр[2].
Географи
Сурт хӀоттор
Лаьтта Цекъа-Корта ломан басехь, Гучан-Эркан аьтту, лекха берд тӀаьхь. БӀов лаьтта тархийн, кхача хала долчу меттигехь, 200 метр гергга лекхачу Ӏин йистана 4-5 метр генахь. БӀов йеакӀов йу, лакхенехьа чутаьӀна. Цуьнан маьӀиг дуьненан агӀонашна тӀе хьажийна йу. БӀевнан хӀора пенан шен архитектурин башхаллаш йу. Къилба-малхбузера пен бирзина бу Ӏинегхьа[4].
БӀевнан локхалла 17 метр сов йу. Пенийн стоммалла 1 метре кхаччалц йа цул сов ду. БӀов йиъ гӀат хьалайаьлла, амма гӀаттанийн йукъарлонаш а, тхов а дийна бац. ГӀишлонан маьӀӀехь гуш бу 13 кхаа агӀонан тӀулган линтел (маьӀгийн тӀулгаш), уьш лерина ду пенаш чӀагӀдан. Конструкци хӀоттийна лерина гулдинчу тайп-тайпанчу барамашкахь а, кепашкахь а долчу тӀулгех. МаьӀӀехь долчу тӀулгашна йукъахь гуш ду эрко шардина тӀулгаш. ГӀишлошъярехь лелийна киранан раствор. Бух а, пенаш а цхьатерра ду[4].
Оpenkavkaz.com сайтан хаамца, бӀов дийна йара дукха хан йоццун, амма 2021 шарахь цунах бух бен ца бисира[5].
Билгалдахарш
- ↑ Сулейманов, 2006, с. 194.
- ↑ Закон Чеченской республики № 46-РЗ от 14.07.08 (doc). — Об образовании муниципального образования Итум-Калинский район и муниципальных образований, входящих в его состав, установлении их границ и наделении их соответствующим статусом муниципального района и сельского поселения. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 13 август. Архивйина 2012 шеран 11 апрелехь
- ↑ Карта Чечни Гучан-кхелли. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 13 август.
- ↑ 1 2 Марковин, 1980, с. 193—196.
- ↑ Гучум-Кале. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 10 август. Архивйина 2021 шеран 28 январехь
Литература
- Сулейманов А. С. Топонимия Чечни. — Грозный: ГУП "Книжное издательство", 2006. — 711 с. — 5000 экз. — ISBN 598896002-2.
- В. И. Марковин. Памятники зодчества в горной Чечне (по материалам исследований 1957—1965 гг.). — М., 1980. — С. 193—196.
Кхин дӀа темана тӀехь
Итон-Кхаьллан кӀоштан нах беха меттигаш | ||
|---|---|---|
КӀоштан центр Итон-Кхаьлла: | ||
| Нах беха меттигаш | Дишни-Мохк •
ЧӀаьнта • Хьелди • ЦӀамда • ГутӀа • КӀонжаха • Мулкъа • Гучан-кхелли • Башан-кхелли • Зумса • Кхокхада • Бек-кхелли • ЧӀиннах • Хилдехьа • Сакан йистие • Хьоза-Чу • Луьнки • Тусхара • Эза • Цацах • Бассах • Ботурча • Бечига • Виедача • БугӀара • Васар-кхелли • ПуогІа • ЦӀекхелли • Туга |  |
| ДӀатесна эвлаш | ||