Айдамиров, Абузар Ӏабдулхьакиман воӀ

Хӏара йаззам РУВИКИ чуьра бу — маьрша энциклопеди
Айдамиров, Абузар Ӏабдулхьакиман воӀ
Айдамиров Абузар.jpg
ГӀуллакхан тайпа прозаик, поэт
Вина терахь 1929 шеран 29 октябрь({{padleft:1929|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})
Вина меттиг Нохчийн Республика, Нажи-Йуьртан кӀошт, Мескита
Кхелхина терахь 2005 шеран 27 май({{padleft:2005|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (75 шо)
Кхелхина меттиг Нохчийн Республика, Нажи-Йуьртан кӀошт, Мескита
Корматалла йаздархо
Гражданалла ССРС СССРРосси Росси
Да Ӏабдулхьаким
СовгӀаташ
Къинхьегаман ЦӀечу Байракхан орден — 1981Халкъийн доттагӀаллин орден — 1991
РУВИКИ.Медиа логотип Айдамиров, Абузар Ӏабдулхьакиман воӀ Викилармехь

Айдами́ров Абуза́р Ӏабдулхьаки́ман воӀ (нохчийн литературин классик. Нохчийчоьнан йадархойн бертан председатель (2004—2005)[2][3].

Биографи

Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийначул тӀаьхьа даймехка цӀавирзира[4].

1957—1987 шерашкахь шен дай баьхнчу йуьртахь нохчийн меттан а, литературин а хьехархо болх бина.

1963 шарахь чекхйаьккхира ССРС йаздархойн бертера Лакхара литературин курсашкахь. 1969—1989 шерашкахь вара Йаздархойн бертан урхаллин декъахо. Дуккха а шерашкахь хьехархойн болх барна лакхара правительствон совгӀаташ дина[4].

30 шарахь Нажи-Йуьртан кӀоштан кхеташонан депутат хилла. 1989—1993 шерашкахь, Дудаев Джохар валлалц — РСФСР Лакхара Кхеташонан депутат. 2004 шарахь, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан хьалхарчу гуламехь, иза йуха денйинчул тӀаьхьа, хаьржира председатель оцу йаздархойн кхолламе[4].

Айдамирова Машар иштта йу йаздархо.

Кхолларалла

Айдамиров Абузаран хьалхара дийцар зорба тоьхна 1957 шарахь.

Айдамировс 1970-гӀа шерашкахь йазйина байташ тӀаьхь, Димаев Ӏелин музыкица, тӀаьхьа лелийра хӀост санна. Ша Айдамировс тоъал йемаллица элира Ичкерин ражах лаьцна[5].

Айдамировн авторалла долуш ду историн кхо жайна Йеха буьйсанаш», «Лаьмнакара ткъес», «Дарц». Романаш гочйина Ӏарбийн, туркойн, французийн, кхечу европин меттанашка.

Айдамировн уггаре ладаме кхоллам лору кхаа жайнех хьалхара роман — «Йеха буьйсанаш». Кхоллам итт шарахь йаздархочу стоьлан гӀуткхийн чохь латтина, иза реза ца хиларна хийцамаш бан ССКП обкоман ма луъу. Роман дуьненна гира 1972 шарах, йехачу заманахь ца магийна йара. Оьрсийн матте иза йаьккхира 1996 шарахь, ткъа 1998 шарахь арайаьлла Ӏарбийн маттахь.

Иэс

Соьлжа-ГӀалара Айдамиров Абузаран цӀарах урам

Библиографи

Айдамиров Абузаран жайнаш.
А. Айдамировн литературин-мемориалан музей.

СовгӀаташ а, цӀераш а

  • Къинхьегаман ЦӀен Байракхан орден (17.06.1981);
  • Къаьмнийн ДоттагӀаллин орден (15.08.1991)[13];
  • Нохч-ГӀалгӀайчоьнан халкъан йаздархо (1977);
  • «ССРС дешаран отличник» (1985);
  • Нохчийн пачхьалкхан университетан сийлах профессор (1993);
  • НР Ӏилманийн академин сийлахь академик (1993);
  • «РСФСР дешаран отличник» (1997);
  • «Нохчийн Республикин Халкъан хьехархо»;

Билгалдахарш

  1. Грозненский рабочий, 2011. — 720 с. — 11 000 экз. — ISBN 978-5-4314-0029-2.
  2. В Доме печати почтили память народного писателя ЧР А. Айдамирова. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 15 сентябрь. Архивйина 2019 шеран 20 октябрехь
  3. Wayback Machine
  4. 1 2 3 Абузар Айдамиров. checheninfo.ru (2013 шеран 28 август). ТӀекхочу дата: 2017 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2019 шеран 18 майхь
  5. Законодательство по джихаду. Часть третья — Радио Свобода. ТӀекхочу дата: 2007 шеран 3 май. Архивйина 2008 шеран 3 декабрехь
  6. Wayback Machine
  7. Улица им. Б. Хмельницкого переименована в улицу имени Абузара Айдамирова. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 14 ноябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 14 ноябрехь
  8. Почтовый индекс улица Айдамирова, с. Толстой-Юрт. index.kodifikant.ru. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2019 шеран 23 октябрехь
  9. Улица Айдамирова на карте Ишхой-Юрта. mapbase.ru. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2019 шеран 8 декабрехь
  10. Айдамирова улица в селе Джалка на карте. mapkarta.ru. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2017 шеран 17 ноябрехь
  11. Wayback Machine
  12. Бюст памятник Абузар Айдамирову. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 7 май. Архивйина 2019 шеран 15 декабрехь
  13. «Ведомости Съезда народных депутатов СССР и Верховного Совета СССР», № 34 за 1991 год, ст. 976

Литература

  • Муса Гешаев. Знаменитые чеченцы. — М.: Мусаиздат, 2006. — Т. 4. — С. 92-125. — 708 с. — 2000 экз.
  • Чагаева Тамара. Литературно-географический атлас Чеченской Республики. — Нальчик: ООО Тетраграф, 2018. — С. 34—38. — 440 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-00066-153-6.

Хьажоргаш