Дадаев, Хьамзат Юнусан воӀ
Дада́ев Хьамза́т Юну́сович (оьрс. Дадаев, Хамзат Юнусович; 1938 шеран 21 март, Шелан кӏошт, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — россин исбаьхьалча а, Нохчийн Республикин а, ССРС-н а, суртдиллархойн бертан декъашхо (1971) а, Нохч-ГӀалгӀайн сийлахь суртдиллархо а, Нохчийн Республикин Халкъан суртдиллархо а, Россин Федерацин Сийлахь суртдиллархо (2018)[1] а.
Биографи
Иза вина Шелан кӀоштан Эгӏашта йуртахь 1938 шеран бекарг беттан 21-чу дийнахь[1].
1968 шарахь цо чекхйаьккхина Краснодарера исбаьхьаллин училище[2].
Цо болх бира ССРС-н Исбаьхьаллин фондан Нохч-ГӀалгӀайн исбаьхьаллин производствон мастерскойшкахь. Дадаевн белхаш гайтина дуккха а региональни а, Йерригроссин а, Йерригсоюзни а, дуьненайукъарчу а гайтамашкахь[3].
1987-чу шарахь Москохь хиллачу РСФСР-н суртдиллархойн 6-чу съездан делегат вара иза. 1988 шарахь цо дакъалецира Москохь хиллачу ССРС-н художникийн 7-чу съездехь. Нохч-ГӀалгӀайн художникийн союзан а, Россин художникийн союзан нохчийн отделан а правленехь болх бина цо[3]. Дадаевн произведенеш Россехь а, дозанал арахьа а долахь йолчу коллекцешкахь латтош йу. Цуьнан цхьа произведени, «Горное село» , 1996-чу шарахь дуьйна йу ГӀалгӀайчоьнан Пачхьалкхан исбаьхьаллин музейн коллекцехь[2].
Хьамзат Дадаев дакъа лаьцна дукха йерригсоюзан а, йерригроссийн а, халкъашна йуккъера а гайта хӀоттамашкахь[2].
2010 шарахь цуьнан «Осень в горах» цӀе йолу сурт Парижахь, ЮНЕСКО-н штаб-квартирахь дӀайихкира «ХӀинцалерчу академически искусствехь культурашна йукъара диалог» цӀе йолчу гойтамехь[1].
СовгӀаташ
- Нохч-ГӀалгӀайн сийлахь суртдиллархо (1990);
- Нохчийн Республикин халкъан художникан (чиллин бутт 20-гӀа де, 2002 шо)[4];
- Россин суртдиллархойн Союзан дешин медаль (2012);
- Россин Федерацин культуран министерствон сийлахь грамота (2013)[3];
- Мидал «Баккхий кхиамаш бахарна» (2013);
- СовгӀатан билгало «Культура кхиорна» (2013);
- Мидал «Академик Петр Захаров» (2017)[1];
- Россин Федерацин сийлахь суртдиллархо — даймехкан оьздангаллин а, искусствон а, массин хаамийн гӀирсийн а кхиарна доккха дакъа лацарна, дукха шерашкахь пайда берг йолу кхоллараллин балха тӀехь къахьегарна (хӀутоссург бутт 30-гӀа де, 2018 шо РФ Президент В. В. Путинан Указца)[5].
Доьзал
- Зуда йалийна ву. Зуда — Джабраиловой Берлант, хьехархо. Соьлж-ГӀаларчу №2 йолчу интернатехь а, 38-чу, 40-чу, 16-чу йуккъерчу ишколашкахь а дешархошна оьрсийн мотт а, литература а хьоьхуш хилла цо, цуьнан. ЙоӀарий бу Таус а, Элина а (1995-чу шарахь Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн университетан исбаьхьаллин факультет чекхйаьккхина), Зара а[1].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 4 5 Призвание жизни Хамзата Дадаева – служение искусству. Вести Чеченской Республики © (2026 шеран 24 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
- ↑ 1 2 3 История одной картины. «Горное село» Хамзата Юнусовича Дадаева. Дата обращения: 6 июлехь 2026.
- ↑ 1 2 3 Бойцова, 2018, с. 94.
- ↑ Указ Главы Администрации Чеченской Республики от 07.02.2002 № 6. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
- ↑ Указ Президента РФ от 30.05.2018 N 281. rulaws.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
Литература
- Бойцова Т. И. Изобразительное искусство Чеченской Республики / Хабарова М. В.. — Гр.: АО Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2018. — С. 94—95. — 256 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-4314-0326-2.
