Ломтюгин, Николай Федорович

Ломтюгин Николай дуьненчу ваьлла 1926-чу шарахь Соьлжа-ГӀалахь.

Ленинградски график Каплун Адриан волчохь Ӏемаш хилла. Чекхйаьккхина И. Репинан цӀарах йолу Санкт-Петербургски исбаьхьаллийн академи.

1953-чу шарахь хьехархочун болх бан волавелла. 1957-чу шарахь Соьлжа-ГӀалахь П. З. Захаровн цӀарах йолчу Республикин гайтаман исбаьхьаллин музейхь гайтаман исбаьхьаллин студи кхоьллина.

Ломтюгина ша студехь болх беш волчу хенахь дешархойн 40 гергга гайтам дӀабаьхьна. Цо кхиийначарна йукъахь ву Каранов Иван а, Радченко Борис а, Киселёв Александр а, Абаев Султан а, Белоусова Анна а, Прозорова Галина а, Россин тайп-тайпанчу регионашкахь болх беш болу дуккха а кхиберш а^[1].

«Оцу студин куьйгалхой — майра а, зуда а Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу суртдиллархо Фёдоран кӀант Ломтюгин Николай а, Россин культурин хьакъйолу гӀуллакххо Василийн йоӀ Кижаткина Галина а… Фёдоран кӀант Николай а, Василийн йоӀ Галина а ХӀХ-чу бӀешерийн йуккъехь кхоьллина йолчу суртдиллархойн дикка йевзаш йолчу ишколин гӀуллакх дӀакхоьхьурш бу. Оцу ишколера схьабевлла бу, Репин а, Серов а, Савинский а, Суриков а, кхиберш а санна болу, гӀарабевлла болу оьрсийн суртдиллархой. Петербургски исбаьхьаллийн академехь В. Е. Савинский волчохь дешна волчу А. В. Каплунан дешархо хилла ву Ломтюгин», — йаздина Шоу Ольгас «Единение» газетехь.

1959-чу шарахь республикин къоначу суртдиллархошна лерина методикин хьалхара семинараш вовшахтоьна^[2].

1991-чу шарахь Ставрополан крайхь йолчу Советски йуьрта дӀавахана. 1994-1997-чуй шерашкахь Новгородан областерчу Парфино эвлахь ваьхна, искусствийн ишколехь хьоьхуш хилла. 40 сов шарахь хьехархочун болх бина.

1995-гӀа шо доладаллалц суртдиллархочун 100 сов болх Соьлжа-ГӀалахь П. З. Захаровн цӀарах йолчу Республикин гайтаман исбаьхьаллин музейн фондашкахь бара. Уьш хӀаллакьхилла тӀеман хиламашкахь. Кхиболу белхаш Германехь а, Австралехь а, Россехь а доларчу гуларшкахь Ӏалашбеш бу.

Кхелхина 1997-чу шеран эсаран беттан 3-чу дийнахь Новгорадан областерчу Парфино эвлахь.

1954-1991-чуй шерашкахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н суртдиллархойн союзо Дона-тӀера-Ростовехь а, Краснодарехь а, Ставрополехь а, Буру-ГӀалахь а, ХӀинжа-ГӀалахь а, Москвахь а, Ленинградехь (Санкт-Петербургехь) а вовшахтоьхначу берриге а гайтамашкахь дакъалаьцна.

Новгородан областе дӀаваханчул тӀаьхьа дӀабаьхьна тобанан гайтамаш:

• 1998 — Исбаьхьаллин кхоллараллин туьшахь гуьйренан ламасталлин гайтам (Великий Новгород);

• 1999 — Новгородан областан УВД-хь произведенийн гайтам, Исбаьхьаллин кхоллараллин туьшахь Россин суртдиллархойн союзан Новгородан организацин гайтам (Великий Новгород).

• 1989-чу шарахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу суртдиллархо цӀе йелла^[2].