1977 шо

Шераш
	1973 · 1974 · 1975 · 1976 — 1977 — 1978 · 1979 · 1980 · 1981
Итта шераш
	1950‑гӀа · 1960‑гӀа — 1970‑гӀа — 1980‑гӀа · 1990‑гӀа
БӀешераш
	XIX бӀешо — XX бӀешо — XXI бӀешо

II эзар шо

XVIII бӀешо — XIX бӀешо — XX бӀешо — XXI бӀешо — XXII бӀешо

1890‑гӀа	1890	1891	1892	1893	1894	1895	1896	1897	1898	1899

1900‑гӀа	1900	1901	1902	1903	1904	1905	1906	1907	1908	1909
1910‑гӀа	1910	1911	1912	1913	1914	1915	1916	1917	1918	1919
1920‑гӀа	1920	1921	1922	1923	1924	1925	1926	1927	1928	1929
1930‑гӀа	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936	1937	1938	1939
1940‑гӀа	1940	1941	1942	1943	1944	1945	1946	1947	1948	1949
1950‑гӀа	1950	1951	1952	1953	1954	1955	1956	1957	1958	1959
1960‑гӀа	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969
1970‑гӀа	1970	1971	1972	1973	1974	1975	1976	1977	1978	1979
1980‑гӀа	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989
1990‑гӀа	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000‑гӀа	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009

Хронологин таблица

**1977 шо кхечу рузманашкахь**
Григорианан рузма	1977 MCMLXXVII
Юлианан рузма	1976—1977 (14 январехь дуьйна)
Юлианан рузма византийн эрица	7485—7486 (14 сентябрехь дуьйна)
Рум йиллинчара дӀа	2729—2730 (4 майхь дуьйна)
Жуьгтийн рузма	5737—5738 ה'תשל"ז — ה'תשל"ח
Исламан рузма	1397—1398
Шираэрмалойн рузма	4469—4470 (11 августехь)
Эрмалойн килсан рузма	1426 ԹՎ ՌՆԻԶ
Цийн рузма	4673—4674 (с 18 февраль) 丙辰 — 丁巳 цӀиен саьрмик — цӀиен лаьхьа
Эфиопийн рузма	1969 — 1970
ШирахӀиндин рузма
- Викрам-самват	2033—2034
- Шака самват	1899—1900
- Кали-юга	5078—5079
Иранан рузма	1355—1356
Буддийн рузма	2520
Японин шераш дагардар	52-гӀа шо Сёва
Рузма чучхе	66-гӀа шо чучхе

1977 (эзар исс бӀе кхузткъе итт ворхӀалгӀа) шо Григорианан рузманца — високосан доцу шо, долалуш долу Шотахь. Иза вайн эран 1977 шо ду, 977 шо 2 эзарлагӀа шерашкахь, 77 шо бӀешеран, 7 шо 8-гӀа иттаннаш шерашкахь XX бӀешеран, 8 шо 1970-гӀа шерийн.

Эшаран къовсам «Интервидени» дуьненайукъара радио-эфирийн а, телевизионан а кхолламо (OIRT) кхоьллина эстрадин эшаран къовсам дуьххьара дӀабаьхьира

Январь

8 январь — Москохахь кхо эккхар дина, эрмалойн националисташа.
13 январь
- Анкоридже DC-8 бохам.
- Алма-Атара Ту-104 бохам.
16 январь — Халкъан Республика Бенинехь гӀоьртина правительство йожо мах белла лаьцначу наха.^[1]
17 январь — Мисрахь цӀеххьана айина мехаш 25 уггаре хьалха оьшу сурсатийн. ШолгӀачу дийнахь берриг мохк карзахбаьлла.
18 январь — авиабохамехь кхелхина Югославин Бертан кхочушдаран вечин председатель (правительствон корта) Джемал Биедич.
20 январь — АЦШ президенташ дарже ваьлла Джимми Картер, цуо хийцина Форд Джеральд^[1].
21 январь — Советийн ТХӀН ши кема вовшахкхетта Новгородан областехь.
24 январь — Испанера Мадридехь испанин ультрааьттучара йина террористийн атака.

Февраль

3 февраль — Эфиопехь Аддис-Абебехь хиллачу тӀеман девнехь вийна пачхьалкхан корта инарла Банти Тефери. Ӏедал карадахна цуьнан гӀовс волчу подполковникан Менгисту Хайле Мариаман, иза 12 февралехь кхайкхийра Социалистийн Эфиопин Хенан тӀеман административан кхеташонан председатель (ХТӀАКХ).
5 февраль — Танзанехь кхоьллина урхаллин Революцин парти^[2].
6 февраль — Парагвайхь хиллачу референдумехь Альфредо Стресснер чӀагӀвина дийна мелву президент.
7 февраль — Байконур космодромера хьалахецна советийн пилоташ болу космосан кема Союз-24. Экипаж — Горбатко В. В., Глазков Ю. Н.. Охьабиссина 1977 шеран 25 февралехь.
9 февраль — хӀиттийна дипломатин йукъаметтигаш ССРС а, Испанин а йукъахь.
15 февраль
- РогӀера йоцучу парламентан харжамашкахь Данехь тоьлла урхаллин социал-демократин парти, цуо баьккхира 65 меттиг фолькетингехь 179 меттигех (12 сов). Премьер-министр висира Анкер Йоргенсен.
- Минеральни Водашна уллехь Ил-18 доьхна.
20 февраль — Сальвадорехь президентан харжамашкахь тоьлла кандидат тӀеман-конституцин рожан, цуо толаман гаранти йелла эскаран векалан урхаллин Партин къоман маслаӀатан инарлин Карлос Ромеро (67,3 % аз).
25 февраля
- Москохан хьешан цӀахь «Россехь» цӀе йалар .
- 1964 шарахь дуьйна хиланза йолу парламентан харжамаш хилла Алжазаирехь. Цхьаьна партин системехь Алжазаиран къоман халкъан ассамблейхь дерриг меттигаш кхаьчна Къам маршадаккхаран фронто аратеттина векалшна.

Март

2 март — Ливис кхайкхийна Социалистийн Халкъан Ӏарбийн Джамахири. Ливин Лакхара халкъан комитет (правительство) коьрте хӀоьттина Ӏабдул Ати аль-Ӏубайди.
4 март — Румынехь мохкбегор.
7 март — Пакистанехь хилира парламентан харжамаш, премьер-министран Бхутто Зульфикар Ӏалин Халкъан партис дехира 60,1 % аьзнаш а, 155 меттиг 216 Къоман ассамблейхь болчух.
8 март — Конгон Къам мукъадаккхаран фронтан тӀемлой чубахара Анголин махкара Заиран Шаба провинце.
10 марта — дӀадиллина Уранан хӀоьзнаш.
12 марта — Аугусто Пиночета арадоккху Чилера йерриг партеш дӀахецаран декрет.
14 март
- Кастро Фидела вахана Эфиопи. Пачхьалкхан керлачу куьйгалхочуьнца Менгисту Хайле Мариамца къамел дича цуо гӀо дийхира ССРС Социалистийн Эфиопин куьйгаллина.
- Лаосехь кхайкхийна, Луангпхабангехь паччахьан гӀалин урхалчин Спантирангсис паччахь вен бина барт. Лецарш хилла, бертан декъахь хиларехь бехке вина Лаосан хьалха хилла волу паччахь Шри Саванг Ваттхана, Лаосан президентан лакхара хьехамчийн формалан даржехь хилла волу. Иза дӀахьажийна ширачу режиман даржехь хиллачеран политикин кхеторан лагере.
15 марта — Югославин Союзан скупщино хаьржина Союзан кхочушдаран вечин председатель (правительствон корта) Джуранович Веселин.
16-20 марта — ХӀиндехь дӀайаьхна парламентан харжамаш, Джаната партис дехира 41,32 % аьзнаш, йа 295 меттиг 544 меттигех Лок сабхе, маршо йаьккхинчу хенахь дуьйна урхаллехь хиллачу коьртехь Ганди Индира ХӀиндин къоман конгрессан 34,52 % , 154 меттиган дуьхьала. Керла премьер-министр хилира Морарджи Десаи.
25 март — Саратовн областан тӀехула ши Ан-2 тӀеттӀакхетар.
27 март — авиацин исторехь уггар боккха бохам. Тенерифехь (Испани) тӀеттӀакхетна 2 кема, велла 583 стаг.
29 март — Бирмин премьер-министр хӀоьттина Маун Маун Кха Сейн Винан меттана.
30 март — Ждановн тӀехулара Як-40 бохам.

Апрель

2 апрель — Либревилера Ту-134 бохам.
4 апрель — Джорджи штатера Нью-Хоупехь доьжна Southern Airways компанин McDonnell Douglas DC-9 кема, велла 72 стаг.
5 апрель — «Нива» арахеца йолийна.
9 апрель — Мобутун режиман тӀемца гӀодархьама Заире кхаьчна мароккан экспедицин корпус^[3].
19 апрель — Моэра Ан-24 бохам — Эстонехь уггар боккха бохам (21 велларг).
23 апрель — Эфиопис дӀакъевлира АЦШ а, кхечу малхбузерчу пачхьалкхийн Асмарера консулаллаш.
30 апрель
- Демократин Кампучин тхьамдас Пол Пота эскаран омар дира Вьетнаман дуьхьала тӀом болабе аьлла.
- Батагайн уллера Ми-4 бохам.

Май

2 май — Крыжовка цӀе йолчу новкъан постера бохам. Велла 19 - 22 стаг. Белоруссера уггар боккха цӀерпоштнекъан бохам (официалан).
6 май — Эфиопин керла тхьамда Менгисту Хайле Мариам ССРС веанчу хенахь Москохахь куьйгаш йаздина ССРС а, Социалистийн Эфиопин а доттагӀаллин йукъаметтигийн а, цхьаьна къахьегаран а бух тӀехь долчу Декларацин, ткъа иштта экономикехь а, техникехь а цхьаьна къахьегар протоколан, оьздангаллехь а, Ӏилманехь а цхьаьна къахьегаран бартан, консулийн конвенцин.
7 май — Тавдан тӀехулара ши Ан-2 Ӏоттадалар.
16 май — 1968 шо1968 шарахь дуьйна цӀахь лаьцна ларвеш волу пачхьалкхан хьалхара президент Кейта Модибо валаран бахьана ца хаарна Малира сийсарш.
26 май — Заиран правительствон эскарш а, мароккин экспедицин корпусо а Заиран махкара арабехира FLNC тӀемлой^[4].
27 май
- Анголехь пачхьалкхан харцам бан гӀортар. ЧӀогӀа ортодоксалан-коммунистийн политикин агӀонча Алвиш Нито коьртехь волу «фракционерийн» бунт, охьатаӀийна президента Нето Агостиньос Кубин эскаран гӀоьнца.
- Гаванан уллера Ил-62 бохам.
30 май — мозамбикийн РЕНАМО гӀаттамхойн дуьххьара тӀемца тӀелатар правительствон ФРЕЛИМО эскарна, Мозамбике гражданийн тӀом болабелла.

Июнь

8 июнь — Сещера Ан-22 бохам.

Июль

8 июль — Сухумера Ан-24 бохам.
15 июль — АЦШ президенто Картер Джиммис кхайкхийна, АЦШ Сомалин тӀеман а, политикин а гӀо дан кийча хилар.
20 июль — Витиме Ил-14 бохам.
23 июль — Сомалин эскар Эфиопи чудахна, тӀеман хьалхарчу кӀирнашкахь дикка кхиамаш баьхна.

Август

1 август — Румынехь йолаелла шахтёрийн забастовка.
3 август — Чаушеску Николае забастовка йечу шахтерашна хьалха ледара вистхилар. Забастовка чекхйалар.
13 август — ССРС министрийн Советан пурбанца Эфиопи хьажийна советийн тӀеман хьехамчаш.
17 август
- Атомоход «Арктика» дуьххьара хин тӀехула лелачу кеманашлахь Дуьненан Къилбаседа полюсе кхаьчна.
- Пушкино станцехь тӀай чудожар, 20 сов стаг велла.
29 август — Сомалин Демократин Республикин президент инарла Сиад Барре Мухьаммад тӀаьххьара веана ССРС Эфиопица тӀамехь накъосталла дайтаран Ӏалашо йолуш. Цуьнан ССРС Министрийн Советан Председательца А. Н. Косыгинца, ССКП ЦК секретарьца М. А. Сусловца, ССРС арахьарчу гӀуллакхийн министраца А. А. Громыкоца хиллачу цхьаьнакхетарша аьтту ца бира. 31 августехь Сиад Барре ССРС йитира.

Сентябрь

5 сентябрь — Канаверал мара (США) космодром тӀиера хьалахецна ракета-хьалахьуриг «Titan IIIE», цуо орбите йаьккхина АПЮС «Вояджер-1».
20 сентябрь — Социалистийн Республика Вьетнам дӀаэцна ВКЪКХ.
21 сентябрь — мажарийн Ту-134 Бухарест уллера бохам.
26 сентябрь — Чернобылан АЭС болхбан йолаялар.
27 сентябрь — Куала-Лумпур уллехь DC-8 бохам, велла 34 стаг.
28 сентябрь — Кампучин куьйгалхо Пол Пот ЦХР а, КХДР а вахар. Вахар дахделира цхьана батте гергга.

Октябрь

6 октябрь — истребитель-кема МиГ-29 дуьххара тӀемадалар.
7 октябрь — тӀеэцна ССРС Конституци.
8 октябрь — долаелла дуьххьарлера Мини-трансат — Атлантикин Ӏапказ чухула гатан кеманаш хахкар. «Мини» класс йукъайаьлла.
9 октябрь — космосан кема Союз-25 хьалахецар. Экипаж — Коваленок В. В., Рюмин В. В.. Охьабиссина 1977 шеран 11 октябрехь.
11 октябрь — Санехь вийна Къилбаседа Йеменан президент аль-Хьамди ИбрахӀим. Цуьнан меттиг дӀалаьцна эскаран инарла штабан хьаькимо аль-ХӀашими Ӏалис.
13 октябрь — Дон-тӀиера-Ростовн тӀехула Як-40 хилам.
13 — 18 октябрь — «Ландсхут» кема дададар.
20 октябрь
- Таиландера тӀеман карчам. Краивичьен Танинан гражданийн правительство шаршийна коьртехь адмирал Чаролью Сангад волчу къоман тӀеман кхеташонан бартаца.
- Авиабохамехь велла музыкин Lynyrd Skynyrd тобан 4 декъашхо.

Ноябрь

4 ноябрь — Соьлжа-ГӀалахь схьайиллина керла театран-концертан зал.
4 ноябрь — Белхалойн вежараллин каш хӀоллам схьабиллина 1977 шеран 4 ноябрехь, хӀоллам культурин тӀаьхьенан меттиг санна къобалбина бу
5 ноябрь — Джорхат уллера Ту-124 бохам, велла кеман тӀехь хиллачу 10 стагах 5 стаг. Дийна бисинчарна йукъахь — ХӀиндин премьер-министр Морарджи Десаи.
7 ноябрь — Ташкентехь схьайиллина метрополитен .
9 ноябрь — Таиландехь тӀеман карчам бинчул тӀаьхьа йукъайаьккхина хенан Конституци.
11 ноябрь — Таиландан премьер-министр хӀоттийна тӀеман ницкъийн коьрта баьчча инарла Чаманан Криангсак.
12 ноябрь — дешаран «Перекоп» хӀордан кеман тӀехь айина ТӀеман-хӀордан байракх, ткъа ша кема йукъатоьхна Балтийн флотан Ленинградан ТӀХӀБ дешарийн кеманаш цхьаьнатохараллин йукъа.
13 ноябрь — Сомалин правительство кхайкхийна советийн-сомалийн доттагӀаллех а, цхьаьна къахьегарехь а болу барт бохор, берриг советийн гражданашка кӀиран хенанчохь арадовла аьлла.
19 ноябрь — Фуншалера Boeing 727 бохам.

Декабрь

2 декабрь — Аль-Байда уллера Ту-154 бохам.
4 декабрь — Малайзехь доьжна дадийна Boeing 737-2H6, велла 100 стаг.
9 декабрь — Тарко-Салера Ан-24 бохам.
10 декабрь — космосан кема Союз-26 хьалахецна, охьадоьссина 1978 шеран 16 январехь. Экипаж — Романенко Ю. В., Гречко Г. М..
31 декабрь — зорба тоьхна Демократийн Кампучин правительство цхьаьна хенан совцийна Вьетнамца йолу дипломатин йукъаметтигаш.

Абрахам Лемпела а, Яков Зива а дӀайиллина LZ77 терахьаш тӀеттӀатаӀаран алгоритм.

Time журналан версица шеран стаг ву — Анвар Садат, Мисран президент.

Адиев, Мохьмад Мусан воӀ (1977 шеран 30 июнь) — российн футболист а, тренер а. «Крылья Советов» клубан коьрта тренер;
Вацуева Асет ӀабдуллахӀан йоӀ (1977 шеран 3 август, Соьлжа-ГӀала) — Российн журналист а, телеведущий а.
Хацыгов, Хаважи (1977 шеран 17 апрель) — Белоруссехь Ӏаш волу нохчийн боксёр, 2002 шарахь Европин чемпион, 2004 а, 2008 а шерашкахь хилла Олимпиадийн декъашхо.

Хьажа кхин а: Категори:Белларш 1977 шарахь

2 январь — Эрролл Гарнер, америкин джазан пианист, ансамблан куьгалхо, композитор.
14 январь — Энтони Иден, британин пачхьалкхан гӀуллакххо, 64-гӀа Йоккха Британин премьер-министр.
1 февраль — Эдмонд Гамильтон, америкин йаздархо-фантаст, «космосан опера» кхоьллинчех цхьаъ.
11 февраль — Фахьруддин Ӏали Ахьмад, ХӀиндин президент (вина 1905)
18 март — Мариан Нгуаби, Халкъан Республика Конгон президент, даржехь вийра (вина 1938).
7 апрель — Рахмонов Журахон, советийн гӀиргӀазойн театран а, кинон а актёр, Узбекистанан хьакъ долу артист (вина 1917).
16 апрель — Чаплин, Чарльз (вина 1889 шарахь) — америкин а, ингалсан а киноактёр, сценарихо, композитор, режиссёр;
16 май — 1960—1968 шеран Малин президент Модибо Кейта (вина 1915).
25 май — Гинзбург Евгения, советийн журналистка, йаздархо.
16 июнь
- Вернер фон Браун, немцойн а, америкин а Космосан аппаратан конструктор, хӀокху заманан ракеташйарна бух биллинчехь цхьаъ (вина 1912).
- Ватенин Валерий, советийн суртдиллархо, график, хьехархо (вина 1933).
26 июнь — Лемешев Сергей, оьрсийн веканча-тенор.
2 июль — Набоков Владимир, оьрсийн а, америкин а йаздархо, энтомолог.
3 июль — Волков Александр, советийн йаздархо, «Зубаржатан гӀалин боозбунча» жайнийн циклан автор.
15 июль — Федин Константин, советийн прозаик.
17 июль — Зозимо, бразилин футболист, турсло, шозза футболех ловзаран чемпион.
3 август — Республика Кипран хьалхара президент Макариос III, велла даржехь.
4 август — Эрнст Блох, немцойн философ, социолог, публицист.
13 август — Татаев, Ваха Ахьмад воӀ (вина 1914) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР, Халкъан артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Лакхара Кхеташонан депутат, Нохч-ГӀалгӀайн АССР оьздангаллин министр.
16 август — Элвис Пресли, америкин веканча, актёр, «рок-н-роллан паччахь».
24 август — Уварова Елизавета, советийн актриса.
5 ноябрь — Стаханов Алексей — Стахановн боламан бух биллинарг.
14 ноябрь — Бхактиведанта Свами Прабхупада, Дуьненайукъара Кришнин хьекъалан йукъаралла (ИСККОН) бухбиллинарг.
5 декабрь — Василевский Александр, советийн тӀеман баьчча, Советийн Союзан мудир, шозза Советийн Союзан Турпалхо.
12 декабрь — Ошаев Халид (вина 1897) — нохчийн йаздархо а, драматург а, Ӏилманча а;
15 декабрь — Александр Галич, оьрсийн советийн поэт, сценарист, драматург, автор, шен эшарш лакхархо.
20 декабрь — Исаева Марьям (йина 1898 шарахь) — нохчийн йаздархо.
24 декабрь — Хуан Веласко Альварадо, перун тӀеман, политикин гӀуллакххо, 1968—1975 шерашкара Перун корта (вина 1910).
25 декабрь — Чарли Чаплин, америкин киноактёр, режиссёр, сценарихо (вина 1889).

Физика — Андерсон Филип Уорренан, Мотт Невилл Франсисан, Ван Флек Джонан — «Буххан теоретикин талламан электронан структурин магнитан а, низам данза системийн а».
Хими — Илья Пригожин — «Термодинамикехь йухедерзо йиш йоцу хьесапийн белхашна, башха диссапативан структурин теорина».
Медицина а, физиологи а — Гиймен Роже, Эндрю Шалли — «Коьртан хьен петидан секрецешца доьзна дӀаделларшна»; Ялоу Розалин Сасмен — «Пептидийн гормонаш билгалйахаран радиоиммунологически хьесапаш кхиорна»
Экономика — Мид Джеймс Эдуард а, Олин Бертиль Готтхард а — «Дуьненайукъара махлелоран теорин дуьххьарадехьаволиллин декъан а, дуьненайукъара капитал леларан а».
Литература — Алейксандре Висенте — «ГӀарадаьлла поэтин кхоллараллин».
Дуьненан совгӀат — Дуьненайукъара амнисти — «Адаман сий ницкъ барах лардарна».

1977 шо

↑ ¹ ² Международный ежегодник. Политика и экономика. 1978 / М. 1979 — С. 280
↑ Цитатийн гӀалат: <ref> тег нийса йац; кху МЕ281 тIетовжаран йоза йаздина дац
↑ Zaire. Shaba I.(ингалс.)
↑ Shaba War in Zaire comes to an end.(ингалс.)

[МЕ280-1] ¹ ² Международный ежегодник. Политика и экономика. 1978 / М. 1979 — С. 280

[МЕ281-2] Цитатийн гӀалат: <ref> тег нийса йац; кху МЕ281 тIетовжаран йоза йаздина дац

[3] Zaire. Shaba I.(ингалс.)

[4] Shaba War in Zaire comes to an end.(ингалс.)

[1]

[2]

[3]

[4]

1977 шо

Хиламаш

Январь

Февраль

Март

Апрель

Май

Июнь

Июль

Август

Сентябрь

Октябрь

Ноябрь

Декабрь

Ӏилма

Спорт

Музыка

Кино

Театр

Литература

ССРС суртдилларан говзалла

Компьютерийн ловзарш

Авиаци

Йукъараллин транспорт

Метрополитен

ЦӀерпоштнекъан транспорт

Шеран адамаш

Оцу шарахь бинарш

Белла

Нобелан совгӀаташ

Билгалдахарш

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш