Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Интервидени (эшаран къовсам)

Эшаран къовсам «Интервидени» — Дуьненайукъара радио-эфирийн а, телевизионан а кхолламо (OIRT) кхоьллина эстрадин эшаран къовсам бу. ДӀабаьхьира Сопотехь 1977—1980 шерашкахь йиъ Сопотехь дуьненайукъара эшаран фестивалашкахь[1].

2008 шарахь «ЦӀен Квадрат» компани хьаьжира денбан къовсам Сочехь[2]. 2014 шеран майх кхайкхийра, къовсам йухабогӀур бу октябрехь, дакъалоцуш хир йу экс-советийн пачхьалкхаш а, Шанхайн цхьаьнагӀуллакхдаран кхоллламан декъахой[3].

2024 шеран 13 июнехь РФ президентан дуьненайукъара оьздангаллин цхьаьнагӀуллакхдаран леррина векало Швыдкой Михаила кхайкхийра къовсаман керла терхьах — 2025 шо долалуш[4].

2025 шеран 3 февралехь РФ президента Путин Владимира куьг йаздина 2025 шеран музыкин къовсамах «Интервиденех» лаьцна омар тӀаьхь[5], къовсам дӀахьур бу Москохахь «Live Аренехь» 20 сентябрехь[6].

Истори

Музыкин къовсам кхоьллина дуьненайукъарчу «Интервидени» кхолламо. Ша кхоллам кхоьллина 1960 шеран февралехь Дуьненайукъара эфирийн а, телевизионан а кхолламан декъашхо санна. Интервиденин йукъайогӀура коьртачу декъана социалистийн лагеран пачхьалкхаш. Интервиденин гуттаренна а йолу меженаш — Интервиденин кхеташо, Технически координацин йукъ, Программин координацин йукъ — йара Прагехь. Йуьхьанца Интервиденин йукъа йогӀура ССРС а, ГДР а, Польша а, Мажарчоь а, Чехословаки а. Украина, Эстони, Латви иштта лоруш йара колламан йозуш йоцу декъашхой. 1962 шарахь хиллачу оцу пачхьалкхийн таро йара ма-дарра телевизионан программаш хийца а, эфирехь гайта а. 1963 шеран апрелехь дуьйна Болгари а, Румыни а дакъалоцуш йара Интервиденехь. ТӀаьхьо Литва, Беларусь, Молдова, Куба, Монголи, Финлянди, Вьетнам, ОвхӀан йукъайахара Интервидеонна. Югославера телевизионан кхолламаш а бара Интервиденехь дакъалоцуш. Интервиденин программашкахь коьрта меттиг дӀалоцуш йара спортан къовсамийн репортажаш а, эфираш а, берийн а, музыкин а, самукъадаккхаран а программаш. ХӀора шарахь Польшин Сопот гӀалахь дӀахьора эшаран къовсам, цунна йелира 1977 шарахь официалан цӀе «Интервидени». Иштта фестивалехь хьешийн гайтамаш бара, шайна йукъахь Глория Гейнор, Петула Кларк, «Бони М» тоба а, кхин а.

Эшаран къовсам кхиарна новкъарло йира Польшехь хиллачу политикин хиламаша: 1980 шеран аьхка Гданьскехь хиллачу эзарнаш белхалой забастовкаш йира «Солидарность» боламан куьйгаллица. РогӀерчу гайтамехь Польшин Ӏедалша тӀеман низам дӀахӀоттийра, урамашкахь танкаш а, герзаца йолу полици а гучуйелира, Сопотехь хир йолу къовсам йукъахбаьккхира.

1983 шарахь «Интервидением» вовшахтоьхна, дӀабаьхьира къовсам ворхӀ гӀалахь, шайна йукъахь Тампере а, Москох а, Варшава а, София а, Прага а йолуш (цигахь шозза дӀабаьхьира къовсам, шайна йукъахь чаккхенан буьйса а йолуш). Гран-при йаьккхина полякийн йишлакхархочо Водецкий Збигнева «Суна хазахета со хьалха хиллачу метте йухавогӀуш» (Lubie wracac tam gdzie bylem) эшарца[7][8], лауреаташна йукъахь бара — Марина Флореа (Румыни), Маргарита Горанова (Болгари), Карел Чернох (Чехословаки). 1984 шарахь эшаран къовсам дӀабаьхначу хенахь, цунах йуха а ала долийра музыкин фестиваль Сопотехь[9].

Интервиденис сацийра шен болх социалистийн лагерь йоьхча[10]. Цу хенахь дуьйна къовсам денбан масийттоза ойла хилира. Масала, ойла хилира къовсам денбан Шанхайн цхьаьнагӀуллакхдаран кхолламан гуранахь.

«Пхи Седа. Интервидени»

2008 шарахь компанис «ЦӀен Квадрат» Хьалхара каналца цхьаьна гӀоьртира Сочехь къовсам денбан[2]. «Пхи седа» цӀе йолчу къоначу исбаьхьалхойн йерригроссийн къовсаман дуьненайукъара статус йаларан ойла хӀаваэхь лаьтташ йолу ойла дукха хан йу. Кхаа шарахь Хьалхарчу канало къоман форматехь дӀайаьхьира и фестиваль, хӀора шарахь вовшахтохараллин комитето кхерла маьхкийньзаявкаш схьаийцира. ЙоьалгӀа а карладаьккхира бараман низам. «Пхеа седан» алсам шовкъ хилийтархьама, сацам бира къовсаман формат хийца а, цуьнан цӀе «Пхи седа. Интервидени» аьлла хийца а.

Йуха а чаккхе

Керла низамца, 2008 шарахь Хьалхара канало йукъадаьккхинчу, тӀаьхьа къовсам «Интервидени» хилабезара къовсаман толамхочун махкахь.

Мехкаш-декъахой

ЛДП а, Шанхайн цхьаьнагӀуллакхдаран кхоллам а, ССРС хилла республикаш (шайна йукъахь Балтикин пачхьалкхаш) а йолуш дакъа лаца йиш йу къовсамехь. Цкъачунна хууш дац ШОС блокан тергамхойн пачхьалкхаш (ХӀинди, ГӀажарийчоь, Монголи, Пакистан, ОвхӀан) къовсаме кхойкхур йу йа йац. Хьалха Малхбален блокера мехкаша дакъалаца йиш йара[11][12][13].

undefined

Берриг къовсамехь дакъа лаьцна тайп-тайпанчу хенахь 30 махко: Азербайджан, Беларусь, Бельги, Болгари, ГӀиргӀазойчоь, Испани, Канада, Куба, Кхазакхстан, Латви, МагӀриб, Мажарчоь, Молдова, Нидерландаш, Польша, Португали, Румыни, Росси, Таджикистан, Туркменистан, Украина, Узбекистан, Финлянди, Цийчоь, Швейцари, Эрмалойчоь; кхин а хӀинца доцу мехкаш ГДР, Чехословаки, ССРС, Югослави.

Мехкаш, хьалха дакъа лаьцна къовсамехь, амма хӀинца цигахь дакъа ца лоцуш болу: Азербайджан, Беларусь, Бельги, Болгари, Испани, Канада, Куба, Латви, МагӀриб, Мажарчоь, Молдова, Нидерландаш, Польша, Португали, Румыни, Туркменистан, Украина, Финлянди, Швейцари, Эрмалойчоь.

ДӀабахар, йухабахкар, дебюташ

Цхьаьнатоьхна бенаш дӀасабахархьама, тӀетаӀайе бенна «Шо».
Шо Йаран меттиг Терахь БД Дебюташ Йухабахкар ДӀабахар Толамхо
1977  Польша 24-27 август 20 / 11 11:  Болгари,  Мажаройчоь,  ГДР,  Испани,  Куба,  Польша,  Румыни,  ССРС,  Финлянди,  Чехословаки,  Югослави — —  Чехословаки
1978  Польша 23-26 август 12 / 10 1:  Канада 2:  Куба,  Югослави  ССРС,
 Чехословаки
1979  Польша 22-25 август 13 3:  Бельги,  Марокко,  Португали 1:  Куба 1:  Канада  Польша
1980  Польша 20-23 август 14 / 13 2:  Нидерландаш,  Швейцари 1:  Югослави 3:  Бельги,  Марокко,  Португали  ССРС,
 Финлянди,
 Чехословаки
1983  ССРС,
 Финлянди,
 Чехословаки,
 Польша,
 Болгари 		 Польша
2008  Росси 28-31 август 11 11:  Азербайджан,  Эрмалойчоь,  Белорусси,  Кхазакхстан,  ГӀиргӀазойчоь,  Латви,  Молдави,  Росси,  Таджикистан,  Туркмени,  Украина — 13:  Болгари,  Мажаройчоь,  ГДР (гуттаренна),  Испани,  Куба,  Нидерландаш,  Польша,  Румыни,  ССРС (гуттаренна),  Финлянди,  Чехословаки (гуттаренна),  Швейцари,  Югослави (гуттаренна)  Таджикистан

Мехкийн-декъашхойн рейтинг

№ Мохк Ⅰ Ⅱ Ⅲ Ⅳ Ⅴ
1  Чехословаки 3 0 0 0 0
2  ССРС 2 0 0 1 1
3  Польша 1 0 2 1 0
4  Таджикистан 1 0 0 0 0
 Финлянди 1 0 0 0 0
5  Испани 0 2 0 0 0
6  ГДР 0 1 0 1 2
7  Куба 0 1 0 0 0
8  Росси 0 1 0 0 0
9  Румыни 0 0 1 1 0
10  Мажаройчоь 0 0 1 0 1
11  Эрмалойчоь 0 0 1 0 0
12  Болгари 0 0 0 2 0
13  ГӀиргӀазойчоь 0 0 0 1 0
 Нидерландаш 0 0 0 1 0
14  Кхазакхстан 0 0 0 0 1

Толамхой

Лахахьа гайтина эшаран Интервидени къовсаман толамхойн исписка.

Шо Мохк Локхург Эшар Баллаш Генавалар ШолгӀа меттиг Терахь ДӀайахьаран меттиг
1977  Чехословаки Гелена Вондрачкова Malovaný džbánku 174 24  Куба 27 август Польшин байракх Сопот
1978[14]  ССРС Пугачёва Алла «Дерриг дан ло паччахьашка» 88 24  ГДР[15] 26 август Польшин байракх Сопот
 Чехословаки Вацлав Нецкарж Patrik
1979  Польша Чеслав Немен Nim przyjdzie wiosna 82 16  Испани 25 август Польшин байракх Сопот
1980[16]  ССРС Николай Гнатюк Гуьйренна мехаш тӀаьхь 30 6  Испани[17] 23 август Польшин байракх Сопот
 Финлянди Марион Рунг Where Is The love
 Чехословаки Марика Гомбитова I Want to Share With You
1981 - 2007 шерашкахь къовсам дӀа ца баьхьира
2008  Таджикистан Ниязова Тахмина Hero 216 1  Росси[18] 31 август Российн байракх Сочи
2009 – 2024 шерашкахь къовсам ца бира

Билгалдахарш

  1. ↑ История фестиваля в Сопоте. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 2 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2010 шеран 19 январехь
  2. ↑ 1 2 Пять звёзд. Интервидение в Сочи (2008). Красный квадрат. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 23 июль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2019 шеран 6 мартехь
  3. ↑ Russia: Intervision To Return This October. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 7 июль. Архивйина 2015 шеран 17 октябрехь
  4. ↑ "Интервидение" могут провести в Москве в начале 2025 года. ТАСС (2024 шеран 13 июнь). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 13 июнь.
  5. ↑ Музыкальный конкурс "Интервидение" пройдет в 2025 году в Московском регионе. interfax.ru (2025 шеран 3 февраль). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 февраль.
  6. ↑ "Интервидение" пройдет 20 сентября, TACC (2025, 30 апрель). Дата обращения: 30 апрелехь 2025.
  7. ↑ Lubię wracać tam gdzie byłem - Utwory - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 17 декабрь. Архивйина 2021 шеран 16 мартехь
  8. ↑ Мелодии и ритмы зарубежной эстрады. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 23 апрель. Архивйина 2020 шеран 27 октябрехь
  9. ↑ Политические скандалы. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 28 май. Архивйина 2014 шеран 29 майхь
  10. ↑ Международная организация «Интервидение»
  11. ↑ Цитатийн гӀалат: <ref> тег нийса йац; кху ISCRevival тIетовжаран йоза йаздина дац
  12. ↑ Bartlett, Paul Bearded Lady Spurs Russia to Revive Soviet-Era Song Contest. eurasianet.org (2014 шеран 23 май). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 30 май. Архивйина 2014 шеран 25 майхь
  13. ↑ Россия нашла замену "Евровидению" (Russian). Архивировано 9 январехь 2019 года. Дата обращения: 1 июнехь 2014.
  14. ↑ В 1978 шоу было два победителя, так как СССР и Чехословакия набрали равное количество баллов, а тогда правила не предусматривали дальнейших действий в этом случае.
  15. ↑ Из-за того, что победителями было объявлено две страны, ГДР заняла третье место
  16. ↑ В 1980 году было три победителя, так как СССР, Финляндия и Чехословакия набрали равное количество баллов, а тогда правила не предусматривали дальнейших действий в этом случае.
  17. ↑ Из-за того, что победителями было объявлено три страны, Испания заняла четвёртое место
  18. ↑ Победитель "Интервидения" - Тахмина Ниязова (Таджикистан). Первый канал (2008 шеран 31 август). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 13 август. Архивйина 2014 шеран 25 февралехь

Хьажоргаш

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш