Вацуева Асет ӀабдуллахӀан йоӀ

Иза йина 1977-чу шеран хьаьттан беттан 3-чу дийнахь нохчийн доьзалехь. Нохчийн историкан а, журналистан а, диссидентан а^[2], «Нохчийн Республикан аз» газет арахоьцучу Вацуев ӀабдуллахӀан доьзалехь.

Хьалхара нохчийн тӀом болабеллачул тӀаьхьа, 1995-чу шарахь Петарбухе^[3] деша дӀайахара Петарбухера пачхьалкхан университетан журналистикан факультете^[2], цул тӀаьхьа, 1997 шарахь, Москох дӀайахара^[4], цигахь 2002 шарахь чекхйаьккхира Москохан пачхьалкхан университетан журналистикан факультет^[5].

1997-чу шарахь дуьйна Соьлжа-ГӀаларчу «Нохчийн Республикан аз» газетан информацин отделан корреспондентан болх бина. 2000 шарахь иза дӀайахара «Цхьаьнакхеттачу газете», цигахь культуран декъехь болх бира. 2000 шеран мангалан баттера эсаран бутте кхаччалц а, 2001 шеран хьаьттан а Москохь доьшуш йолуш «Общая газета» предприятехь болх бира политикан декъан корреспондентан даржехь, «Ася Вацуева» цӀарца арахоьцуш^[6]. Нохчийчу командировкашка йоьдура иза, докладаш кечйеш, шайна йукъахь Будановн гӀуллакхах лаьцна цхьа могӀа публикацеш а йолуш ^[7].

2002-чу шеран сентябрера 2006-чу шеран хьаьттан беттан кхаччалц болх бира НТВ-н информацин сервисехь^[8] . Иза телеканале йеара гӀараваьллачу журналиста Парфёнов Леонидан кхайкхамца: цу хенахь цо лоьхура нохчийн дӀахьошверг шен суьйренан керланийн проектана 22 сахьт даьлча, тӀаьхьо цуьнан цӀе йара «Мохк а, дуьне а»^{[9][10][11][12]}. Дуьххьара иза камерехь гучуйелира 2002-чу шеран эсаран беттан 27-гӀа дийнахь Парфёнов Леонидца цхьаьна «Намедни» передачехь корреспондент санна^[13]. Дубровкехь йинчу терактах лаьцначу эпизодехь цуьнан нохчийн зударийн кхолламех лаьцна репортаж (комментарий) арайелира , цуо тайп-тайпана реакци йира хьовсархойн^[14][15].

2003-чу шеран чиллин баттера 2004-чу шеран гӀуран батте кхаччалц оццу телеканалехь «Мохк а, дуьне а»^[16] программа дӀахьош йара, Пивоваров Алексейца цхьаьна^[17][18].

2005-чу шеран кхолламан баттера товбецан батте кхаччалц «Тахана 22:00» программа дӀахьош йара иза Пивоваров Алексейца цхьаьна^[19] .

2005 шеран гурахь дуьйна НТВ-н кхин а суьйренан керланийн передачаш а хийцира «Мохк а, дуьне а» формате^[20], хӀунда аьлча каналан куьйгалло сацам бира цу дийнан коьрта керланийн эфирехь кегийра дӀахьош болчу эфирехь тидам тӀебахийта^[21].

2005-чу шеран товбецан баттера 2006-чу шеран хьаьттан батте кхаччалц цо дӀахьош йара «Тахана» программин суьйренан эфирш (19:00 а, 22:00 а сахьташкахь) Пивоваров Алексейца цхьаьна^[22].

Иза балхара дӀайаккхаран коьрта бахьана дара Асет нохчийн бизнесхочуьнга маре а йахана, ша шен доьзална а, майрачунна а, кестта дуьненчу ваьллачу кӀантана Зияна а дӀайала сацам бар^[23].

2006 шарахь дуьйна таханлерчу дийне кхаччалц йехаш а, болх беш а йу Лондонехь^[24]. Би-би-си оьрсийн сервисан продюсер йу^[25].

• 2002 — Юдина Ларисин цӀарах йолчу Йерригроссийн регионан журналистийн «Вопреки» конкурсан толамхо;

• 2006 — конкурсан финалист «ТЭФИ-2006»^[26].

2008-чу шеран эсаран баттахь цо куьг йаздира диллина кехат-латкъамна, ЮКОС мехкадаьттан компанин адвокат Бахмина Светлана дӀахецар доьхуш ^[27].