Умарсултанов, Вахит Османан воӀ
Ва́хит Осма́нович Умарсулта́нов (оьрс. Умарсултанов, Вахит Османович; 1950 шеран 20 август, Кхазакхийн Советийн Социалистийн Республика) — советан а, россин а, суртдиллархо а, Россин Федерацин Сийлахь суртдиллархо (2002) а[1], Нохчийн Республикан халкъан артист (2016) а[2], Нохчийн Республикин художникийн союзан председатель а, Нохчийн Республикин суртдиллархойн тобанан председатель а, Россин суртдиллархойн тобанан нохчийн регионан декъан председатель а, Россин суртдиллархойн тобанан секретарь а, ССРС художникийн тобанан декъашхо а, дукха регионийн а, йерригроссийн а, халкъашна йуккъера а гайтахӀоттамийн декъашхо а, 2012 шарахь Российн Федерацин Правительстван оьздангаллин совгӀатхо. Тайпана ЦӀонтаро[3][4].
Биографи
Ваха вина 1950 шеран хьаьттан беттан 20-чу дийнахь, Кхазакхстанехь. 1950-гІа шераш чекхдовлуш доьзал цІабирзира Даймахка. Соьлжа-ГӀалахь йуккъера ишкол чекхйаьккхина Ваха, деша вахара Савицкийн цІарах йолу Пензан исбаьхьаллин училище.
1970 шарахь училище чекхйаьккхича, цуо болхбира ишкол-интернатехь суртдилларан хьехархочун даржехь. Оцу шерашкахь Вахин Іаламдилларан белхаш гучудийладевлира республикин гайтамашкахь. И суьрташ, Даймахках безам боьлла, цуьнан инзаре, кхин хирйоцу хазалла гойтуш долу, ХӀинжа-гӀалахь а, Нальчикехь а, БуритӀехь зонан гайтамашкахь безабелира хьовсархошна а, говзанчашна а.
Дукха хан йалале 1982 шарахь В.О. Умарсултанов Российн Федерацин Художникийн бертан декъашхо хилира. 1990-гІа шераш дуьйлалуш, Нохчийчоьнан уггара халачу заманахь, иза Суртдиллархойн бертан коьрте хІоьттира[5].
Исбаьхьаллин кхолларалла
Вахин суьрташ Шемахь, Германехь гайтамашкахь хІиттийра.
Цуо хьоьгу къа бахьнехь, Нохчийчоьнан художникаш дакъалецира «Имени твоему» цІе йолу йерригроссийн исбаьхьаллин гайтамехь (декабрь 2000-январь 2001 ш.). Оцу экспозицехь хІоттийра шен кхолларалла а — диъ сурт, царна йукъахь «Калаус» — цуьнан белхех уггар дикачехь цхьаъ.
2002 шеран майхь Москохахь Российн исбаьхьаллин Академехь хиллачу нохчийн художникийн гайтамехь, хьовсархошна довзийтира В. Умарсултановн керла суьрташ.
СовгІаташ
- Россин Федерацин Сийлахь суртдиллархо (2002);
- Мидал «Нохчийн Республикина хьалха дина гӀуллакхашна» (2010) [6];
- Россин Федерацин Правительстван оьздангаллин совгӀатхо (2012);
- Нохчийн Республикан халкъан артист (2016).
Доьзал
Вахин да Іусман, шен заманахь хьехархо болх бина вара. Церан доьзалехь шиъ кІант, кхоъ йоІ дара.
Вахин хІусамнана Овлан йу. Церан цхьаъ кІант а, шиъ йоІ а, кІента а, йоьІарийн а бераш ду.
Билгалдахарш
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 31 января 2002 года № 116 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2022 шеран 11 август. Архивйина 2020 шеран 25 ноябрехь
- ↑ Указ Главы Чеченской Республики от 18.08.2016 № 119. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 12 август. Архивйина 2022 шеран 12 августехь
- ↑ Вахид Умарсултанов – лауреат премии Правительства России. web.archive.org/ (2013 шеран 22 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июнь.
- ↑ Вахит Умартсултанов стал лауреатом премии Правительства России в области культуры. www.grozny.tv (2013 шеран 26 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июнь.
- ↑ Вахит Умарсултанов(оьр.), ИА Чеченинфо. Дата обращения: 18 июнехь 2026.
- ↑ Указ Президента Чеченской Республики от 31.08.2010 № 175. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 11 август.
Хьажоргаш
- Вахит Умарсултанов. www.checheninfo.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июнь.
- Вахит Умартсултанов стал Лауреатом премии Правительства России в области культуры. www.grozny.tv. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июнь.
- Вахид Умарсултанов — лауреат премии Правительства России. www.chechnya.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июнь.