Асуханов, Ӏаманди Ӏабасан воӀ

Асуха́нов Ӏаманди́ Ӏаба́сан воӀ (оьрс. Асуханов, Аманди Абасович; 1939 шеран 25 август, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика2020 шеран 16 июнь) — советан а, российн а исбаьхьалча а, Россин Федерацин хакъдолу гӀуллакххо а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР хьакъ долу исбаьхьалча а, Республика ДегӀастан хьакъ долу исбаьхьалча а, Нохчийн Республикин халкъан исбаьхьалча а, ССРС Исбаьхьалчийн бертан декъахо а[1][2].

Биографи

Вина 1939 шеран 25 августехь.

1966 шарахь чекхйаьккхина ДегӀастан исбаьхьаллин А. А. Джемалан цӀарах доьшийла[3].

1968 шарахь хилла ССРС исбаьхьалчийн бертан декъахо[3]. Болх бира Россин суртдиллархойн союзан Нохчийн организацехь.

Кхолларалла

Асухановс дукхахйолчу хьолехь пейзажан жанрехь болх бина[3]. Цо некъаш дина Нохчийчохь, Россехула а, дозанал арахьа а, цу йукъахь Инди а, Шри-Ланка а, Венгри а, Чехословаки а, Урдунан пачхьалкх (Иордания) а, Турке а хиллм. Некъашкара тӀаьхьалонаш цо шайн кхоллараллин произведенеша йукъайаьхна. Асуханов дакъалоцура республикин а, зонин а, региональни а, Йерригроссин а, дуьненайукъара а гайтамашкахь[3][2].

Цуьнан произведенеш Россехь а, дозанал арахьа а доларчу коллекцешкахь йу[2].

Асухановс «Родной край» («Даймехкан аре») сурт 2002-чу шарахь дина. Произведени холст тӀехь даьккхина даьттаца (маслом) дина ду, барамаш 105,5 × 82 см бу, иза Петарбухан историн Пачхьалкхан музейан фондийн ларми чохь латтош ду. Карагандин областан изобразительни искусствон музейхь Асухановн произведенеш йу, царна йукъахь «Нохчийн лаьмнашкахь» а, «Сан Даймахкан мотиваш» а, «Бода» а, «Цейлонан пальмаш» а, «Дели. Цхьаьнакхетар» а картинаш йу[4][3].

СовгӀаташ а, цӀераш а

  • Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н сийлахь суртдиллархо[2];
  • ДегӀастанан Республикин сийлахь суртдиллархо[2];
  • Нохчийн Республикин халкъан суртдиллархо[2];
  • Россин Федерацин искусствон сийлахь гӀуллакххо — 2010 шеран 8 сентябрехь[1].

Иэс

2022-чу шарахь Кадыров Ахьмат-Хьаьжин цӀарах йолчу Пачхьалкхан галерейхь дӀайаьхьира Асуханов Аманди иэсан лерина лекци[5].

2023 шеран 13 декабрехь Нохчийн Республикин Музейно Соьлжа-ГӀалин Висаитовн кӀоштан Бераш кхиочу цӀийнахь «Асуханов Амандин кхоллараллехь пейзаж» аьллачу темица арара лекци дӀайаьхьира[2].

Билгалдахарш

  1. 1 2 Указ Президента Российской Федерации от 8 сентября 2010 года № 1108 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Президент России (2010 шеран 8 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 август.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Лекция «Пейзаж в творчестве Аманди Асуханова». Музей Чеченской Республики (2023 шеран 13 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 август.
  3. 1 2 3 4 5 Картины чеченского художника хранились в Карагандинском музее. web.archive.org (2012 шеран 22 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 август.
  4. Асуханов, А. А. Родной край. 2002. Государственный музей истории Санкт-Петербурга (2007 шеран 1 август). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 август.
  5. Лекция «Памяти мастера. Заслуженного деятеля искусств Российской Федерации Асуханова Аманди Абасовича». Культура.РФ (2022 шеран 21 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 август.

Кхин дӀа темана тӀехь