Нохч-ГӀалгӀайн Автономин область
Нохч-ГӀалгӀайн автономин область (Нохч-ГӀалгӀайн АО) — РСФСР административан-мехкан дакъа, лаьттина 1934 шеран 15 январера 1936 шеран 5 декабрь кхаччалц. Административан йукъ — Соьлжа-ГӀала.
Истори
Нохч-ГӀалгӀайн автономин область кхоьллина 1934 шеран 15 январехь Нохчийн АО а, ГӀалгӀайн АО а цхьана автономин областе вовшахтоьхна Къилбаседа-Кавказан мохк йукъахь.
Керла сталинан конституцица 1936 шеран 5 декабрехь Нохч-ГӀалгӀайн АО йира Нохч-ГӀалгӀайн АССР, арайаьккхира Орджоникидзен мехкан йукъара[1].
Статистикийн хаамаш
- 1934 шеран 15 июлан хьолехь: мехкан майда — 16 200 км², бахархой — 650,5 эз. стаг, кӀоштийн барам — 24.
Административан йекъайалар
Нохчийн а, ГӀалгӀайн автономин областаш вовшахтоьхна йинчу Нохч-ГӀалгӀайн автономин область йукъа йахара 16 кӀошт: Ачалкхен (Доьлакен) (Йуккъера Ачалкхе й.), Веданан, Галанчожан, Галашкиен, Гуьмсан, Итон-Кхаьллан, Теркан (Лаха-Невре), Несаран, Нажи-Йуьртан, Чурт-ТогӀин, Пригородны (БуритӀе гӀ.), Соьлжан ( Сипсо-ГӀала), Хьалха-Мартанан, Шелан, Шара-ЧӀебарлойн (ДӀай й.), Шуьйтан.
1934 шеран 1 августехь ВЦИК сацам хилира Чурт-ТогӀин кӀошт дӀайаккха, цуьнан меттана керла Соьлжа-ГӀалин кӀошт йилла йукъ Соьлжа-ГӀалахь йолуш[2]
1935 шеран 23 январехь Шарой-ЧӀебарлойн кӀошт йийкъира Шаройн а, ЧӀебарлойн (Шара-Орга) кӀошташка, йехкира ТӀехьа-Мартанан, Курчалойн, Малхабекан, Доьлакен, Сесанан, Шира-Йуьртан кӀошташ.
1935 шеран 20 апрелехь йиллира Йоккха-АтагӀин кӀошт.
1936 шеран 20 июнехь Пригородни кӀоштара йукъ дехьайаьккхина область йукъа йогӀуш йоцу БуритӀера Мочкъий-Йурта.
Иштта 1936 шеран 20 июнехь областан йукъайагӀара обастан куьйгакӀелара цхьа гӀала
А, 24 кӀошт а:
- Ачалкхен — Йуккъера Ачалкхе.
- ТӀехьа-Мартанан — ТӀехьа-Марта.
- Веданан — Ведана.
- Галанчожсан — Галанчож.
- Галашкие — Галашкие.
- Соьлжа-ГӀалин — Соьлжа-ГӀала.
- Гуьмсен — Гуьмсе.
- Итон-Кхаьллан — Итон-Кхаьлла.
- Курчалойн — Курчалой.
- Малхабекан — Малхабек.
- Теркан — Лаха-Невре.
- Несаран — Несара.
- Нажи-Йуьртан — Нажи-Йуьрт.
- Пригородни — Мочкъи-Йуьрт.
- Доьлакен — Доьлаке.
- Сесанан — Сесана.
- Йокка-АтагӀин — Йоккха АтагӀа.
- Шира-Йуьртан — Шира-Йуьрт.
- Соьлжан — Сипсо-ГӀала.
- Хьалха-Мартананй — Хьалха-Марта.
- ЧӀебарлойн — Шара-Орга.
- Шелан — Шела.
- Шаройн — Шора (эвла).
- Шуьйтан — Шуьйта.
Билгалдахарш
Хьажоргаш
Кхин дӀа темана тӀехь
Башкирийн (1919—1990¹) • Бурятийн (1923—1990¹) • Горно-Алтайн (1990¹—1991²) • Ламанхойн (1921—1924) • ДегӀастанан (1921—1990¹) • ГӀебартойн-Балкхаройн (1936—1990¹; 1944—1957 ГӀебартойн) • Кхазакхийн (1925—1936) • ГӀалмакхойн (1935—1943; 1958—1990¹) • Каракалпакийн (1932—1936) • Кхарачой-Чергазийн (1990—1990¹) • Карелийн (1923—1940; 1956—1990¹) • ГӀиргӀазойн (1920—1925) / ГӀиргӀазойн (1926—1936) • Комийн (1936—1990¹) • ГӀирман (1921—1945) • Марийн (1936—1990¹) • Мордовийн (1934—1990¹) • Ийдалан йистера Немцойн (1918—1941) • Къилбаседа-ХӀирийн (1936—1990¹) • ГӀезалойн (1920—1990¹) • Тувинийн (1961—1990¹) • Туркестанан (1918—1924) • Удмуртийн (1934—1990¹) • Нохч-ГӀалгӀайн (1936—1944; 1957—1990) • Чувашийн (1925—1990¹) • Якутийн (1922—1990¹) | |
Адыгейн (Чергазийн) (1922—1928) • Адыгейн (1928—1991) • Бурят-Монголийн (1921—1923) • Горно-Алтайн (1948—1991) • Жугтийн (с 1934) • ГӀалгӀайн (1924—1934) • ГӀебартойн (1921—1922) • ГӀебартойн-Балкхаройн (1922—1936) • ГӀалмакхойн (1920—1935; 1957—1958) • Кхарачой-Чергазийн (1922—1926; 1957—1991) • Кхарачой (1926—1943) • Коми (зырян) (1921—1936) • Марийн (1920—1936) • Монголо-Бурятийн (1921—1923) • Мордовийн (1930—1934) • Немцев Поволжья (1918—1924) • Ойратийн (1922—1932) / Ойротийн (1932—1948) • Къилбаседа-ХӀирийн (1924—1936) • Тувинийн (1944—1961) • Удмуртийн (Вотийн) (1920—1934) • Хакассийн (1930—1991) • Чергазийн (Адыгейн) (1922) • Чергазийн (1928—1957) • Нохчийн (1922—1934) • Нохч-ГӀалгӀайн (1934—1936) • Чувашийн (1920—1925) | |
Агинийн Бурят-Монголийн гуо (1937—1958) / Агинийн Бурятийн гуо (1958—2008) • Аргаяшийн гуо (1934) • Балкхаройн (1921—1922) • Витимо-Олёкминийн къоман гуо (1931—1938) • ГӀалгӀайн (1921—1924) • ГӀебартойн къоман гуо (1920—1921) • Кхарачойн къоман гуо (1920—1922) • Карелийн къоман гуо (1937—1939) • Коми-Пермякийн (1925—2005) • Корякийн гуо (1930—2007) • Ненцойн гуо (с 1929) • Остяко-Вогулийн къоман гуо (1930—1940) • Охотско-Эвенкийн гуо (1930—1934) • Къилбаседа-ХӀирийн (1920—1921) • Сунженский казачий (1920—1929) • Таймырийн (Долгано-Ненцойн) къоман гуо (1930—1977) / Таймырийн (Долгано-Ненцойн) автономин гуо (1977—2006) • Усть-Ордынийн Бурятийн къоман гуо (1937—1978) / Усть-Ордынийн Бурятийн автономин гуо (1978—2008) • Ханты-Мансийн къоман гуо (1940—1978) / Ханты-Мансийн автономин гуо — Югра (1978) • нохчийн къоман гуо (1920—1922) • Чергазийн къоман гуо (1926—1928) • Чукчийн автономин гуо (с 1930) • Эвенкийн автономин гуо (1938—2007) • Ямало-Ненцойн автономин гуо (1930) | |
¹ Дата принятия декларации о суверенитете ² Подтверждение статуса республики | |
