Ибрагимов, Канта Хьамзатан воӀ
Кáнта Хамза́тович Ибраги́мов (1960 шеран 9 июль, Соьлжа-ГӀала[1], Нохч-ГӀалгӀайн АССР) — таханлера нохчийн йаздархо а, йукъараллин гӀуллакххо, Российн литературин а, исбаьхьаллин а Пачхьалкхан совгӀатан лауреат, Нохчийн Республикин йаздархой бертан председатель, Нохчийн Республикин Халкъан йаздархо, Нохчийн Республикин Ӏилманийн Академин академик, экономикин Ӏилманийн доктор, Российн йаздархойн бертан декъашхо.
Биографи
Канта Ибрагимов вина Хамзат Ибрагимовн доьзалехь. Цуьнан да вара химин Ӏилманийн доктор.
1982 шарахь цо чекхйаьккхира Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетан экономикин факультет. Цул тӀаьхьа цо Шелан кӀоштан «Джалка» совхозехь экономист болх бира. 1987 шарахь иза Москван К. А. Тимирязевн цӀарах йолу йуртбахаман академин аспирантуре вахара. 1990 шарахь цо кандидатан диссертаци чекхйаьккхира. ТӀаккха иза хӀоттира «Севказнефтегаз» цӀе йолу Нохч-ГӀалгӀайн Ӏилманийн а, производствон а цхьанакхетаран директоран когаметтаниг. 1991 шарахь цо болх бира Нохч-ГӀалгӀайн АССР Министрийн Советан хьалхара даржан говзанча. 1992—1994 шерашкахь иза вара Соьлжа-ГӀалара «Ӏалам» цӀе йолу Ӏилманийн а, талламан а экологин центран директоран когаметтаниг.
Нохчичоьхь тӀом беллачул тӀаьхьа иза Москва дӀавахара. 1995 шарахь иза К. А. Тимирязевн царах йолу йуртбахаман академин докторантуре деша вахара. 1996 шарахь цо хенал хьалха чекхйаьккхира докторан диссертаци «Организационно-экономические проблемы развития и повышения эффективности плодоводства в рыночных условиях». 1999 шарахь иза хӀоттавира Российн Федерацин налогийн Министерстван Департаментан куьйгалхон когаметтаниг. 2004 шарахь иза хилира Нохчийн Ӏилманийн Академин академик. 2012 шеран апрелехь иза хьалхатеттира Нобелин совгӀатан.
ХӀинца Канта пенсехь ву.
Кхолларалла
Исбаьхьаллин литература йазйан волавелла 38 шо долуш: хьалхара исбаьхьаллин кхоллам — «Чекхдевлла т\емаш» — иза 1999 шарахь йазйина.
2002 шарахь дуьйна — Нохчийн Республикин йаздархойн бертан а, Российн йаздархойн бертан декъашхо. 2009—2021 шерашкахь Нохчийн Республикин йаздархойн бертан куьйгаллехь вара. 2021 шеран ноябрехь Ӏаламхьад Ельсаев хаьржира председатель[2].
2010 шарахь иза хьалхатеттира литературин Нобелин совгӀатан лехамна «Берийн дуьне» роман бахьнехь[3]. И роман йара 2005 шарахь арахецна.
2012 шарахь иза шозлугӀа хьалхатеттира литературин Нобелин совгӀатан лехамна «Аврора» роман бахьнехь[4].
2002 шарахь дуьйна — Нохчийн Республикин йаздархойн бертан а, Российн йаздархойн бертан декъашхо. 2009—2021 шерашкахь Нохчийн Республикин йаздархойн бертан куьйгаллехь вара. 2021 шеран ноябрехь Ӏаламхьад Ельсаев хаьржира председатель[5].
СовгӀаташ
- Литературин а, исбаьхьаллан а Российн Федерацин пачхьалкхан совгӀат (2003) — «ДӀабахна тӀемаш» книган[6];
- Халкъашна йуккъера литературин совгӀат «Российн кӀайн гӀаргӀулеш» (2013) — «ДӀабахна тӀемаш» книган;
- Антон Дельвиг цӀарах йолу Йерригроссийн совгӀат «За верность слову и Отечеству» (20130 — «Академик Петр Захаров» книган;
- Расул Гамзатов цӀарах долу литературин совгӀат (2013) — «Историн хьехархо» книган;
- Юрий Андреевич Жданов цӀарах йолу VII халкъашна йуккъера кавказоведенин а, къилбаседера Российн регионоведенин а конкурсан I даржан диплом (2013) — «Академик Петр Захаров» книган.
- «Стигал» романан 2015 шеран «Шеран жайна» къоман къовсаман финалхочун диплом.
- Кадыров Ахьмадан цӀарах орден (2015)[7].
- Российн Федерацин Пачхьалкхан Думин Федеральни Гуламан председателан С. Е. Нарышкинан баркалла Литературин шеран барамашкахь жигара дакъалацарна (Пачхьалкхан Думин Председателан 2016 шеран 25 январан омра, № 12лс).
- Дуьненайукъара совгӀат В. С. Пикуль (2018) — «Академик Пётр Захаров» цӀе йолчу Ӏилманан-историн а, исбаьхьаллин а йемалан белхана.[8].
- 2018-чу шарахь Фазил Искандеран цӀарах долу дуьненаюкъара совгӀат «Стигалл» романна.
- ДоттагӀаллин орден (2019 шеран 16 апрель) — оьрсийн литература а, издательство а кхиорехь доккха дакъа лацарна, дуккха а шерашкахь беркате болх барна.[9].
- Абу Насир Фарабин цӀарах йолу дуьненаюкъара литературин совгӀат «Аврора» произведенина.
Доьзал
ши ваша а, кхо йиша а.
- Йиша Паскачёва Байза Хьамзатан йоӀ — химин Ӏилманийн кандидат.
- Ваша Ибрагимов, Кюри Хьамзатан воӀ — йуьртабахаман Ӏилманийн доктор (1995 шо), 70 Ӏилманан белхан автор, царна йукъахь 3 монографи, Нохчийн Республикин Ӏилманан академин академик, Российн экологин академин академин академик[10].
Йукъараллин цхьанакхетареллехь дакъалацар
- Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин академик;
- Российн йаздархойн бертан декъахо;
- Нохчийн Республикин йаздархойн бертан председатель (2009—2021).
Библиографи
- Ибрагимов К. Х. Детский мир : роман. — М.: Моц-АРТ, 2005. — 383 с. — 3000 экз. — ISBN 5-902925-01-0.
- Ибрагимов К. Х. Прямой наводкой по ангелу : [роман]. — М.: Эксмо, 2008. — 379 с. — (Неизвестная война. Чечня. Ранее роман выходил под назв.: «Детский мир»). — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-25309-8.
- Детский мир : роман. — Грозный: Грозненский рабочий, 2010. — 383 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-91-4.
- Ибрагимов К. Х. Дом проблем : роман. — Грозный ; Москва: МОЦ-АРТ, 2009. — 591 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-902925-10-1.
- Ибрагимов К. Х. Прошедшие войны : Роман. — М.: ЗАО «Изд. центр „Россия молодая“», 1999. — 751 с. — 3000 экз. — ISBN 5-86646-116-1.
- . — Грозный: Грозненский рабочий, 2010. — 717 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-85-3.
- Ибрагимов К. Х. Прямой наводкой по ангелу : [роман]. — М.: Эксмо, 2008. — 347 с. — (Неизвестная война. Чечня). — 7100 экз. — ISBN 978-5-699-31408-9.
- Ибрагимов К. Х. Романы : [в 6 т.]. — М.: МОЦ-АРТ, 2008. — ISBN 5-902925-03-7.
- Ибрагимов К. Х. Т. 1: Прошедшие войны. — 2008. — 718 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-902925-04-0.
- Ибрагимов К. Х. Т. 2: Седой Кавказ, кн. 1. — 2008. — 638 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-902925-05-7.
- Ибрагимов К. Х. Т. 3: Седой Кавказ, кн. 2. — 2008. — 462 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-902925-06-4.
- Ибрагимов К. Х. Т. 4: Учитель истории. — 2008. — 542 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-902925-07-1.
- Ибрагимов К. Х. Т. 5: Детский мир. — 332 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-902925-08-8.
- Ибрагимов К. Х. Т. 6: Сказка Востока. — 2008. — 638 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-902925-09-5.
- Ибрагимов К. Х. Седой Кавказ : Роман : Кн. 1, 2, [ч. 4]. — М.: Центр реализации прогр. «Москва — Санкт-Петербург», 2001. — 607; 438 с. — 3000 экз. — ISBN 5-93018-024-5.
- Ибрагимов К. Х. Седой Кавказ : [роман]. — Кн. 1. — Грозный: ФГУП «Издательско-полиграфический комплекс Грозненский рабочий», 2010. — 638 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-86-0.
- Ибрагимов К. Х. Кн. 2. — 462 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-88-4.
- Ибрагимов К. Х. Сказка Востока : (исторический роман). — М.: Лада, 2007. — 634 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-98020-068-8.
- Ибрагимов К. Х. . — Грозный: Грозненский рабочий, 2010. — 638 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-90-7.
- Ибрагимов К. Х. Учитель истории : Роман. — М.: Олма-Пресс, 2003. — 478 с. — 3000 экз. — ISBN 5-224-04348-4.
- Ибрагимов К. Х. Учитель истории : Роман. — Гр.: Грозненский рабочий, 2010. — 542 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-87-7.
- Ибрагимов К. Х. Аврора : Роман : Грозный. — ФГУП «Издательско-полиграфический комплекс Грозненский рабочий», 2012. — 338 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-86-0.
- Ибрагимов К. Х. Кн. 2. — 462 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-900231-88-4.
- Канта Ибрагимов «Академик Петр Захаров», 2013, г. Грозный, издательство ООО «Полиграфсервис и Т», 280 стр. — IBSN ISBN 978-5-93680-628-5
- Канта Ибрагимов «Стигал», роман: Грозный, ФГУП "Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2015 г. — 527 с.- 3000 экз. ISBN 978-5-4314-0135-0
- Канта Ибрагимов «Петр Захаров-Чеченец» (Документально-романизированная биография): г. Грозный АО "Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2016. — 496 с. — 1000 экз. ISBN 978-5-4314-0165-7
- «Художник Петр Захаров» (Альбом-каталог). Составитель и автор вступительной статьи К. Х. Ибрагимов: г. Грозный АО "Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2016. — 208 с. — 1000 экз. ISBN 978-5-4314-0225-8
- Канта Ибрагимов «Академик Петр Захаров» (Романизированная биография), издание 3-е, расширенное, дополненное, исправленное: г. Грозный АО "Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2017. — 576 с. — 1000 экз. ISBN 978-5-4314-0262-3
- Канта Ибрагимов «Академик Петр Захаров» (Научное издание), издание 4-е, расширенное, дополненное, исправленное: г. Грозный АО «Издательско-полиграфический комплекс „Грозненский рабочий“, 2018. — 592 с. — 1000 экз. ISBN 978-5-4314-0298-2
- Лунный мальчик (пьеса по роману „Детский мир“), 2019 г.
- „Маршал“. Роман. Канта Ибрагимов. — Ростов-на-Дону: ООО Медиа-Полис, 2020. — 496 с. — 1000 экз. ISBN 978-5-6044726-2-0
- „Берийн дуьне“ („Детский мир“ на чеченском языке). Роман. Ибрагимов Канта. 2016—464 с. — 1000 экз. ISBN: 978-5-4314-0229-6
- „Стигал“ (на чеченском языке). Роман. Ибрагимов Канта. 2020—528 с. — 1000 экз. ISBN: 978-5-6044725-2-1
- „Cuoc chiến di quá“ Kanta Ibragimov („Прошедшие войны“ на вьетнамском языке). 2013. Роман. Ибрагимов Канта. — 664 с. — 1000 экз. ISBN: 978-5-904469-17-7
- „Thế giới trẻ em“. Kanta Ibragimov. („Детский мир“ на вьетнамском языке). Роман. Ибрагимов Канта. 2014—532 с. — 1000 экз. ISBN: 978-604-69-2622-1
- ستيجا» إبراغيموف كانط" («Стигал» на арабском языке). Роман. Ибрагимов Канта. 2020—464 с. — 1000 экз. ISBN: 978-9948-35-537-3
- «Aurora» («Аврора» на тюркском языке в журнале «Минги-Тау/Эльбрус», № 3 (217) от 08.06.2021 г.). Роман. Канта Ибрагимов. 2021. ISBN: 978-604-69-2622-1
Ӏилман белхаш
- Ибрагимов К. Х. Интенсификация плодоводства в предгорьях Северного Кавказа. — М.: Изд-во МСХА, 1996. — 311 с. — 500 экз. — ISBN 5-7230-0308-9.
- Ибрагимов К. Х. Организационно-экономические проблемы развития и повышения эффективности плодоводства в рыночных условиях : Автореф. дис. ... д-ра экон. наук. — М., 1996. — 45 с.
- Ибрагимов К. Х. Организационно-экономические проблемы развития и повышения эффективности плодоводства Северного Кавказа : [В 2 ч.]. — М.: Изд-во МСХА, 1996. — 159 с. — 500 экз. — ISBN 5-7230-0332-1.
- Ибрагимов К. Х. Организация и повышение эффективности производства и переработки плодов : Автореф. дис. ... канд. экон. наук. — М., 1990. — 22 с.
- Ибрагимов К. Х. Эффективность сельскохозяйственного производства в условиях перехода к регулируемому рынку : (Регион. аспект). — М.: Изд-во МСХА, 1994. — 189 с. — 300 экз. — ISBN 5-7230-0269-4.
Билгалдахарш
- ↑ Цхаьйолу хьосташкахь йаздо Канта Ибрагимов поездехь вина цуьнан доьзалла Казахстанера цӀайогӀуш хенахь. Архивйина 2011-10-14 — Wayback Machine
- ↑ Аламахад Ельсаев избран Председателем Союза писателей ЧР. ЧГТРК «Грозный» (2021 шеран 19 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 сентябрь. Архивйина 2021 шеран 21 ноябрехь
- ↑ Емельянова С. Чеченский писатель Канта Ибрагимов объявлен номинантом Нобелевской премии в области литературы в 2010 году // Российская газета. — 2010, 4 марта.
- ↑ Чеченский писатель выдвинут на Нобелевскую премию. Афиша@mail.ru (2012 шеран 5 апрель). ТӀекхочу дата: 2012 шеран 7 апрель. Архивйина 2012 шеран 18 июнехь
- ↑ Аламахад Ельсаев избран Председателем Союза писателей ЧР. ЧГТРК «Грозный» (2021 шеран 19 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 сентябрь. Архивйина 2021 шеран 21 ноябрехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12 июня 2004 года № 766 О присуждении Государственных премий Российской Федерации в области литературы и искусства 2003 года // Российская газета - Федеральный выпуск. — 2004, 15 июня. — № 3501.
- ↑ Орден имени Ахмата Кадырова(ингалс.) // Википедия. Архивйина 2022 шеран 30 июнехь.
- ↑ Чеченский писатель Канта Ибрагимов получил премию Пикуля. chechnyatoday.com (2018 шеран 14 июль). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 17 июлехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 16 апреля 2019 года № 174 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 сентябрь. Архивйина 2019 шеран 17 апрелехь
- ↑ Алиева Зарета. Учёные Чечни. — Грозный: ИКАР, 2003. — С. 64—65. — 176 с. — ISBN 5-7974-0075-8.
Хьажоргаш
- Сайт Ибрагимова Архиван копи 2020 шеран 30 январехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- Биография Ибрагимова. ТӀекхочу дата: 2012 шеран 7 апрель. Архивйина 2012 шеран 15 майхь
- Чеченский писатель номинирован на Нобелевскую премию