Рияд

Рияд (Ӏаьр. الرياض‎‎ — Ар-Рияд‎) — СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан коьрта гӀала (столица) ю, Рияд олучу провинцин центр а ю. Бахархойн дукхалла 4 878 473 стаг (2010 шо)[1].

Истори

Масала диъ эзар шо хьалха вайн хенахь йолчу Риядехь Ӏаш хилла Ӏаьрбийн кхерста (кочевые) къаьмнаш.

VI—VII-чу бӀешерашкахь цхьалхе меттиг яра Рияд, кхечарех къаьсташ а йоцуш.

XVIII-чу бӀешеран чаккхенгахь гучудаьлла ваххӀабитийн дешар, и долийнарг вара Мухьаммад бин Ӏабдул-ВаххӀаб (1703—1792), иза дуьхьала вара эвлаяийн кешнаш ларарх а, ширкан а дуьхьала а вара.

1902-чу шарахь эмир волу Ӏабдул-Ӏазиз бин Ӏабдуррахьман Аль СаӀудас шен эскарца схьаяьккхина хилла Рияд[2].

ГӀалин кхиар

1940-чу шерашкахь дуьйна, маса кхуьш ю гӀала. Къаьсттина Риядехь чехка дукха бахархой кхиа XX бӀешеран шолгӀачу эхехь. Нефтах долу тӀехдаккхий пайданаша и гӀала вайн хенан йина. Гуттар хуьлу гӀалин гӀишлош 8 этаж йолуш ю, амма ша-тайпанара гӀишлошца къаьсташ ю.

Демографи

Шо Бахархой
1862 7,500
1935 30,000
1960 150,000
1970 370,000
1972 500,000
1974 650,000
1988 1,500,000
1990 2,000,000
1997 2,800,000
2010 4,600,000
2020* 8,900,000

Климат

Тропически гӀум-аренан климат ю. Рияд дуьненахь уггаре йовхачу гӀалех цхьаъ ю. Юккъера температура январехь +14,4 ю; а июлехь +36,6 ю. Климат чӀогӀа якъаелла ю, шарахь сов доцуш 100 мм йочанаш юьллу, хан мел ели — Ӏай а, хьалхарчу гуьйранна а. Юьззина максимум +52,0 градус ю (июль), минимум −1 градус ю (январь).

Риядан климат
Гайтам Янв. Фев. Март Апр. Май Июнь Июль Авг. Сен. Окт. Нояб. Дек. Шо
Юьззина максимум, °C 31,5 34,8 38,0 42,0 45,1 49,8 52 47,8 44,5 41,0 36,0 31,0 52
Юьззина минимум, °C −1 0,5 4,5 11,0 18,0 21 23,6 22,7 16,1 13,0 7,0 1,4 −1
Хьост: pme.gov.sa

ГӀалин панорама (сурт)

Паччахьан юкъана а, и Аноуд бӀаьвнна а сурт
Паччахьан юкъана а, и Аноуд бӀаьвнна а сурт

Суьрташ

Хьажоргаш

Билгалдахарш

Кхин дӀа темана тӀехь