Рияд
Рияд (Ӏаьр. الرياض — Ар-Рияд) — СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан коьрта гӀала (столица) ю, Рияд олучу провинцин центр а ю. Бахархойн дукхалла 4 878 473 стаг (2010 шо)[1].
Истори
Масала диъ эзар шо хьалха вайн хенахь йолчу Риядехь Ӏаш хилла Ӏаьрбийн кхерста (кочевые) къаьмнаш.
VI—VII-чу бӀешерашкахь цхьалхе меттиг яра Рияд, кхечарех къаьсташ а йоцуш.
XVIII-чу бӀешеран чаккхенгахь гучудаьлла ваххӀабитийн дешар, и долийнарг вара Мухьаммад бин Ӏабдул-ВаххӀаб (1703—1792), иза дуьхьала вара эвлаяийн кешнаш ларарх а, ширкан а дуьхьала а вара.
1902-чу шарахь эмир волу Ӏабдул-Ӏазиз бин Ӏабдуррахьман Аль СаӀудас шен эскарца схьаяьккхина хилла Рияд[2].
ГӀалин кхиар
1940-чу шерашкахь дуьйна, маса кхуьш ю гӀала. Къаьсттина Риядехь чехка дукха бахархой кхиа XX бӀешеран шолгӀачу эхехь. Нефтах долу тӀехдаккхий пайданаша и гӀала вайн хенан йина. Гуттар хуьлу гӀалин гӀишлош 8 этаж йолуш ю, амма ша-тайпанара гӀишлошца къаьсташ ю.
Демографи
| Шо | Бахархой |
|---|---|
| 1862 | 7,500 |
| 1935 | 30,000 |
| 1960 | 150,000 |
| 1970 | 370,000 |
| 1972 | 500,000 |
| 1974 | 650,000 |
| 1988 | 1,500,000 |
| 1990 | 2,000,000 |
| 1997 | 2,800,000 |
| 2010 | 4,600,000 |
| 2020* | 8,900,000 |
Климат
Тропически гӀум-аренан климат ю. Рияд дуьненахь уггаре йовхачу гӀалех цхьаъ ю. Юккъера температура январехь +14,4 ю; а июлехь +36,6 ю. Климат чӀогӀа якъаелла ю, шарахь сов доцуш 100 мм йочанаш юьллу, хан мел ели — Ӏай а, хьалхарчу гуьйранна а. Юьззина максимум +52,0 градус ю (июль), минимум −1 градус ю (январь).
| Риядан климат | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гайтам | Янв. | Фев. | Март | Апр. | Май | Июнь | Июль | Авг. | Сен. | Окт. | Нояб. | Дек. | Шо |
| Юьззина максимум, °C | 31,5 | 34,8 | 38,0 | 42,0 | 45,1 | 49,8 | 52 | 47,8 | 44,5 | 41,0 | 36,0 | 31,0 | 52 |
| Юьззина минимум, °C | −1 | 0,5 | 4,5 | 11,0 | 18,0 | 21 | 23,6 | 22,7 | 16,1 | 13,0 | 7,0 | 1,4 | −1 |
| Хьост: pme.gov.sa | |||||||||||||
Суьрташ
Хьажоргаш
Билгалдахарш
- ↑ Saudi Arabia: largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer (ингалс.)(нем.)(франц.)(испан.)
- ↑ История Эр-Рияда
