Музаев, Нурди Джамалдин воӀ

Иза вина 1913 шеран 15 октябрехь БелгӀатойн юьртахь ахархочун доьзалехь. 1929-чу шарахь цо чекхъяьккхира юьхьанцарчу классийн школа, ткъа 1933-чу шарахь Грозненски белхалойн факультет. Белхалойн факультет чекхъяьккхинчул тӀаьхьа, Москвахь Ерригсоюзни журналистикин институтан комсомольски отделене деша воьду иза.

Школехь доьшуш волуш волавелла со стихаш язъян. Цуьнан дуьххьарлера произведенеш араевлира 1930. 1933 шарахь араелира цуьнан «Бакъ новкъахь гӀулч» цӀе йолу стихийн гулар. Цуьнца цхьаьна цо язйира колхозан гӀишлошъярна лерина «Вайн заманан заза» цӀе йолу пьеса.

Музаев Нурдина 1934 шарахь Йерригсоюзни йаздархой хьалхарчу съездехь дакъалаьцна, Нохч-ГӀалгӀайн Республикин йаздархойн векалшца хилла иза. Оццу шарахь Москвахь Максим Горькийн гӀоьнца журналистикин институте деша воьду Музаев Нурдин.

Даймахка цӀавирзинчул тӀаьхьа республикин «Ленинец» газетан цкъа хьалха заместитель, цул тӀаьхьа редактор лаьттина иза. Цу шерашкахь язйинчу произведенешкахь («Сан некъ», «Деган аз» цӀе йолчу поэтически сборникашкахь, «В мигающей молнии», «Асет», «Колхозан праздник» цӀе йолчу пьесашкахь) хӀоттийна керлачу стеган — социализм кхуллучун, цуьнан синан карладаккхаран — проблема. Нохч-ГӀалгӀайн драматически театро 1937-чу шарахь хӀоттайо Музаев Нурдинан «Асет» цӀе йол" пьеса.

Дешна а ваьлла Москвара цӀа веъча, Музаев Нурдин нохчийн маттахь арахоьцучу «Ленинхо» цӀе йолчу комсомольски газетан редакторан заместитель хӀоттийна, цул тӀаьхьа оцу газетан редакторан дарж делла цуьнга. Музаев Нурдин коьртехь волуш, кегийрхойн газетан болх тобеллера. Кест-кеста зорбатухуш хилла газета тӀехь нохчийн яздархойн стихотворенеш, дийцарш, якххийчу произведенийн дакъош. Оцу хенахьлерчу нохчийн яздархойн, хӀоранна а бохург санна, произведенеш арайийлина «Ленинхо» газета агӀонаш тӀехь. Мамакаев Ӏаьрбин говзарш:

• «Кавказан кӀант»;
• «Дагалецамаш»;
• «Комсолке кехат»;
• «БӀаьсте, БӀаьсте»;
• «Со дагалацалаш»;
• Актемиров Муситин «Серго»;
• «Кегийрхошка»;
• «Киров вицвийр вац»;
• «Ленин»;
• Музаев Нурдинан «Исбаьхьа Даймохк»;
• «М. Ю. Лермонтов»;
• «Майн Де»;
• «Ламанхойн ирс»;
• «Йишийга»;
• «Вайн авиаци»;
• «Вайн шо» — дуккха а кхийолу произведенеш а арайийлира «Ленинхо» газетехь зорбатухуш.

ХӀетахь Музаев Нурдинан произведенеш луьстта арайийлина «Ленинан некъ», «Ленинхо», «Грозненский рабочий» газеташ тӀехь, юкъарчу сборникаш тӀехь, цуьнан шен произведенех лаьттачу книгаш тӀехь а.1938-чу шарахь къоман театран сцени тӀехь хӀоттайо «Колхозан дезаде» цӀе йолу цуьнан керла пьеса. 1939-чу шарахь араелира «Деган аз» стихийн сборник, цул тӀаьхьа цхьа шо даьлча арахецна «ТӀес деттачу новкъахь» стихийн, поэмийн книга. Оцу хенахь нохчийн барта кхоллараллина тӀе тидам бахана Музаев Нурдина, Къоман барта произведенийн башхаллех, меттан говзаллех кхиа гӀерташ хилла иза. ТӀаьхьо араевлира цуьнан фольклоран материала тӀехь язйина произведенеш. Царах яра «Адин Сурхо» поэма, «Мекхаш-Мирза» цӀе йолу комеди. Боккха кхиам хилира «Мекхаш-Мирза» комедин, иза масийтта шарахь лаьттира къоман театран сцени тӀехь. Шайн меттанашка гочъеш, луларчу республикийн театраша а хӀиттийна иза.

Сийлахь-боккха Даймехкан тӀом болчу хенахь, 1941 шарахь Музаев Нурдин тӀаме воьду. Нохч-ГӀалгӀайн дошлойн полкан политотделехь хилла иза. Сталинградехь бинчу тӀемашкахь дакъалаьцна.

1970-чу шарахь Музаев Нурдинан дешнаш тӀехь йазйира композиторан Фельцман Оскара «Песня о Грозном»^[1].

• Музаевн кӀант Мохьмад историк а, Нохчийн Республикин Правительствон архиван урхаллин куьйгалхо а ву;
• Музаевн кӀентан кӀант Тимур историк а, журналист а, пачьалкхан гӀуллакххо а, обозреватель а, публицист а, телефильмийн автор а ву.

2023-чу шарахь Нурдин Джамалдинович Музаев вина 110 шо кхачарна лерина Нохчийн Республикин библиотекашкахь иэсан дийнаш а, киншкаш гайтаран гайтамаш а дӀабаьхира^[2][3][4][5].