Степашин, Сергей Вадимович

• ССРС ЧГӀМ лакхара политикин ВЛКСМ 60 шо кхачаран цӀарах доьшийла (Ленинград, 1969—1973)
• ТӀеман-политикин В. И. Ленинан цӀарах академи дуьхьала воцуш (1981)
• ТӀеман-политикин В. И. Ленинан цӀарах академи адъюнктура (1983—1986)
• Ленинградан университетан аспирантура (1983—1985)
• Российн Федерацин Правительствора Финансийн академи (2002, дуьхьала воцуш)

1973 шарахь цо чекхйаьккхира ССРС Чоьхьарчу ГӀуллакхийн Министерствон тӀеман-политикин лакхара доьшийла (1978 шарахь дуьйна — ВЛКСМ 60 шо кхачарца цӀе тиллина). 1973—1981 шерашкахь гӀуллакх дина ЧГӀМ Чоьхьарчу эскарш. 1981-1992 шерашкахь цо хьехна комсомолан 60 шо кхачаран цӀарах йолчу МВД-н Лаккхарчу политикин доьшийлехь. Цо чӀагӀйира диссертаци историн Ӏилманийн кандидатан даржан^[5]. 1987 - 1990 шерашкахь — ССКП историн кафедрин хьаькман гӀовс^[8][9].

1987—1990 шерашкахь масийттаза хилла тӀемаш болу меттигашкахь: Бакохахь, Ферганахь, Ламанан Карабахехь, Сухумехь. В 1990—1993 годах — Ленинградан Красносельски мехкан харжаман гуонан РСФСР халкъан депутат, Республикин а, Социал-демократин а партийн «Аьрру йукъ» вовшахтоьхна фракцин декъахо^[10], коьртехь хилла бухара комитетан. Лакхара Кхеташонан Духьалонан а, кхерамзаллин а Комитетан председатель^[5], Российн Лакхара Кхеташонан президиуман декъахо (1991—1993).

• Российн АГӀМ дипломатин академин сийлахь доктор (2011 шеран 25 октябрехь)^[11];
• ПаластӀинийн къоман автономин сийлахь гражданин (2012 шеран январь) — российн-паластӀинийн йукъаметтигаш кхиарехь а, чӀагӀйарехь а доккха дакъа лацарна^[12];
• Нобель Людвиган совгӀатан лауреат (2016 шо) — говзаллин кхоченехь гӀарабевлла кхиамаш бахарна^[13]
• Муроман сийлахь гражданин (2006 шо);
• Владимиран областан Собинка гӀалин сийлахь вахархо;
• Волгоградан областан сийлахь вахархо^[14];