Гантамиров, Бислан СайдӀалин воӀ

Вина ГихтӀахь Хьалха-Мартанан кӀоштахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР. Чекхйаьккхина Ростовра некъан техникум а, Йерригсоюзан заочни юридически институтан Ставрополан филиал.

1981—1983 шерашкахь Советийн эскарехь вара. 1984—1987 шерашкахь болх бира ЧГӀМ меженашкахь.

1991 шеран ноябрехь хӀоттийра Соьлжа-ГӀалин куьйгалхо. 1992 шеран 25 октябрехь — хаьржина Соьлжа-ГӀалин гуламан председатель^[1].

1993 шарахь Дудаевна оппозице ваьлла, хӀунда аьлча маьхкдаьттах са ца йоькъура цуо^[1][2].

1993 шеран 4-5 июнан буса Дудаев ЖовхӀаран герзашца кхолламаша штурмаца схьайаьккхира соьлжа-гӀалин гуламан гӀишло (иза коьртачех оппозицин йукъ йара Гантамировс куьйгалла деш йолу)^[3][4].

1994 шарахь Нохчийчоьнан Теркан кӀоштан куьйгалхочунца Автурханов Ӏумарца цхьаьна кхоьллира Нохчийн Республикин Ханна кхеташо (НРХКх). 1994 шеран сентябрехь хилира НРХКх цхьанатоьхна тӀеман ницкъийн куьйгалхо.

Дуьххьара нохчийн-оьрсийн тӀамехь дакъа лоцуш вара федералан ницкъийн агӀора.

1995 шеран январехь дуьйна — Нохчийн Республикин кхочушдаран Ӏедалан федералан меженийн мехкан урхаллин куьйгалхочун гӀовс. 1995 шеран бӀаьста Соьлжа-ГӀалин мэр хилира, 1995 шеран 1 ноябрехь — Нохчийчоьнан правительствон вице-премьер хӀоттийра.

Цуьнан дахаран рогӀера мур иштта буьйцура «Коммерсант» газето:

Хьаькаман карьера цунна ца хилира - возуш воцу стаг, кхин а амал йолуш. 1996-гӀа шо долалуш, хӀетахь (Нохчийчоьнан) премьер-министр хиллачу Кошманца дов а даьлла, нохчийн Ӏедалера дӀа а ваьлла, оцу сохьта «интерес» йолайелира Инарлин прокуратурин. Ша Гантамиров иешна ву, иза Ӏедалан структурера дӀавалийтира, дудаевн эскаршна Соьлжа-ГӀала дӀайала йеза ма аьлча: "Аса цкъа а лур йацара дӀа".

— ^[2]

Гантамиров Бислан лецира 1996-чу шеран май баттахь Российс Нохчийчоь меттахӀотто хьажийна 25 миллиард ахча лачкъорна бехке а вина^[2]. 1999-гӀа шо долалуш Москохан Кузьминан кхело 6 шо хан туьйхира цунна^[2]. Амма ах шо даьлча (Путин премьер-министр хӀоттийначул тӀаьхьа), Ельцина къинтӀера велира цунна, 1999 шо чекхдолуш иза дӀахецна (официалан дешнашца - таллам бечу хенахь ах хан дӀайалар)^[2].

1999 шеран 12 ноябрехь дуьйна — Нохчийчоьнан Пачкхеташонан председатель. 1999 шеран декабрера 2000 шеран май кхаччалц — Нохчийчура Российн правительствон йуьззина бакъонаш йолу векалан хьалхара гӀовс.

• Стогаллин орден
• СовгӀат ден герз

• «Сепаратизм кхоллайаларан историн агӀонаш а, Нохчийчохь пачхьалкхалла дохоран бахьанаш а» (2000)
• «Россехь ницкъаллин меженаш кхолларан а, кхиаран а цхьаболу историн муьраш (Россин империн йистошца а, ССРС цхьаболчу мехкийн а масална тӀехь)» (2000 шо)