Хаджимурадов Ӏийса Нажади воӀ

Хаджимурадов Ӏийса вина 1969-чу шеран 29-чу сентябрехь Аштаркхнен областан Промысловка йуьртахь. Шен карьера йолийра цо 1987-чу шеран аьхка, шина баттахь йуьртабахаман цхьаьнакхетарехь латтанийн геодезистан мурда а волуш.

1988—1989-чу шерашкахь гӀуллакх дира Советийн пачхьалкхан герзахойн ницкъашкахь.

1993-чу шарахь, политикин къоьлла йолчу хенахь, Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетан филологин факультет чекх а йаьккхира, «Оьрсийн мотт а, литература а, нохчийн мотт а, литература а» говзалла карайерзош, «Филолог, оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо, нохчийн меттан а, литературин а хьехархо» квалификаци а йелла. Цхьа могӀа хьостанаша дийцарехь, 1993-чу шеран июлехь иза балха хӀоьттира Нохчийчоьнан латтанийн ресурсийн а, латтанийн урхаллин а департаменте, цигахь цо дӀахьора хьалхарчу категорин говзанчин дарж.

Шен дешнашца аьлча, 1990-чу шерашкахь чоьхьарчу гӀуллакхийн урхаллашкахь болх беш вара иза, бизнесца уьйр йолуш вара.^[1]

2001-чу шарахь дуьйна Нохчийчоьнан Ӏедалан кегийрхойн гӀуллакхийн комитетан хаамийн-аналитикин декъан коьрта говзанча а, куьйгалхо а. Кегийрхошца оьздангаллин барамаш вовшахтоьхна.

2003-чу шарахь "Патриот" цӀе йолу кӀоштан кегийрхойн йукъараллин вовшахтохаралла кхоьллина, куьйгалла деш хилла цо. «Патриот» кхолламо вовшахтоьхна дуьххьарлера гулам бар Нохчийчохь президентан харжамашкахь Кадыров Ахьмадна гӀо деш дӀайаьхьна малхбален тӀеман исбаьхьаллин турнир.^[1]

2004-чу шеран июнехь БухӀан-Йуртахь дӀайазбира «Патриот» кхоллам.

2004-чу шеран сентябрехь Соьлжа-ГӀалахь цо а, шен накъосташа а вовшахтоьхна митинг полковник Буданов Юрийна дуьхьал.^[2]

2005-чу шеран майхь Соьлжа-ГӀалахь цо а, цуьнан накъосташа а митинг вовшахтоьхна ГРУ лерринчу ницкъийн капитан Эдуард Ульман а, цуьнан накъостий а гӀуллакхехь жюрино бехказа бахарна дуьхьал.^[3]

Митинг дӀайаьхьначул тӀаьхьа дукха хан йалале, 2005-чу шеран июнь баттахь Хаджимурадов кхайкхира Нохчийчоьнан Куьйгалхочун Кадыров Рамзанан пресс-гӀуллакхехь мукъа лаьттачу даржан къовсамехь дакъалаца. Къовсамехь толам а баьккхина, президентан пресс-гӀуллакххочунна дарже дӀаийцира иза. ХӀетахь зорбанан сервисан куьйгалхо вара Хучиев Муслим, цуьнан гӀовс вара Абдулмуслимов Сайд-Селим, ткъа коьрта говзанча вара Гудаев Лоьма

2005-чу шарахь дуьйна Нохчийн Республикин Куьйгалхочун зорбанан сервисан говзанча-эксперт.

2006-чу шеран октябрь баттахь Нохчийчохь кхоьллира Оьрсийчоьнан Дахаран партин дакъа, коьртехь Миронов Сергей а волуш. Регионан декъан коьртехь вара Хучиев Муслим^[4]. Хаджимурадов парте кхайкхира. Оццу баттахь Оьрсийчоьнан дахаран партино йолийра «Даймохк» а, «Оьрсийчоьнан пенсионерийн парти» а партешца цхьаьнакхетаран процесс, «Нийсонан Оьрсийчоь: Даймохк/Пенсионераш/Дахар» парти кхолла.

2007-чу шеран январь беттан 27-чу дийнахь Соьлжа-ГӀалахь хилира цхьаьнакхетначу партин декъан кхолларан конференци, цул тӀаьхьа Хаджимурадов хӀоьттира партин кхеташонан куьйгалхочун хьалхара гӀовс.

2007-чу шеран мартехь Хаджимурадов хаьржира «Нийсонан Оьрсийчоь» политикин партин Нохчийчохь регионан декъан председатель^[5].

Цо хийцира Кадыров Рамзанан омрица Соьлжа-ГӀалин администрацин коьрте хӀоттийна Хучиев Муслим^[6].

2007-чу шеран гурахь иза дӀайазвира Пачхьалкхан Думин харжамашка «Нийсонан Оьрсийчоь» партин кандидат санна; иза Нохчийчоьнан региональни тобанехь воьалгӀа вара. 2007-чу шеран декабрь беттан 2-чу дийнахь хиллачу харжамашкахь иза ца хаьржира.

2008-чу шеран октябрь баттахь цо дакъалецира Нохчийн Республикин парламентан хенал хьалха хиллачу харжамашкахь, уьш кхайкхира хьалха хиллачу кхайкхаман парламенто 2008-чу шеран июнь-беттан 27-чу дийнахь ша дӀасахецначул тӀаьхьа. Партино гулдина 9,20% кхаьжнаш а, 4 мандат а. Хаджимурадов 5 шарахь Нохчийчоьнан 4-чу кхайкхаман парламентан депутат хӀоьттира. Парламентехь цо дӀалаьцна регламентехула а, къаьмнашна йукъара а, динашна йукъара а йукъаметтигашца а, арахьарчу йукъаметтигашца а, хаамийн политикица а йолчу комитетан председателан гӀовсан дарж.

2008-чу шеран декабрехь Хаджимурадов Ӏийсас, регионан кегийрхойн йукъараллин «Патриот» куьйгалхо санна, Соьлжа-ГӀалахь вовшахтоьхна ши протестан митинг хилла, полковник Буданов Юрий ханна маьрша ваккхар сатуьйсуш хиларна дуьхьал — 24 декабрехь кхело кхочушдира цуьнан дехар^[7]

2009-чу шеран октябрь баттахь Соьлжа-ГӀалин мэран харжамашкахь дакъалаьцна, «Нийсонан Оьрсийчоь» партин кандидат вара иза. Коьрта конкурент вара «Йукъараллин Россино» хьалхатеттина Хучиев Муслим. Харжамийн жамӀехь цунна кхаьчна 87,39 % кхаьжнаш, ткъа Хаджимурадовн 9,31% бен ца кхаьчна.^[8]

2011-чу шеран апрелехь Москохахь Хаджимурадов хаьржира «Нийсонан Оьрсийчоь» партин Коьрта кхеташоне.^[9]

2011-чу шеран декабрь-беттан 15-чу дийнахь Кадыров Рамзанан омрица Нохчийчоьнан Правительствехь Нохчийчоьнан Куьйгалхочун а, Правительствон а арахьарчу зӀенийн департаментан директор хӀоттийра иза.

2013-чу шеран июнь-баттахь Хаджимурадовс дӀахьедар дира, кхиазхойн гӀуллакхашкахула йолчу комиссехь дӀаязбинчу кхиазхошца болх бар Ӏалашонца «Леррина тоба» цӀе йолу проект йолорх лаьцна. Проект кхочушйеш йу «Патриот» Дуьненайукъара юкъараллин организацин культурин а, садаӀаран а гӀуллакхийн гӀирсийн а, кепийн а буха тӀехь.^[10] 82

2013 шеран сентябрехь Правительствон куьйгалхочун арахьарчу зӀенийн департамент юхаметтахӀоттийра Нохчийн Республикин къоман политикин, арахьарчу зӀенийн, зорбанан а, информацин а министерствон арахьарчу зӀенийн департамент.

2021-чу шеран мартан 1-чу дийнахь Кадыров Рамзана Хаджимурадов хӀоттийра Нохчийчоьнан куьйгалхочун а, Ӏедалан а администрацин куьйгалхочун гӀовсан дарже. Оццу хенахь Таймасханов ГӀалас хӀоттийра Нохчийчоьнан куьйгалхочун а, Ӏедалан а администрацин куьйгалхо^[11] .

2021-чу шеран аьхка Нохчийчоьнан куьйгалхочун харжамашкахь «Нийсонан Оьрсийчоь – Патриоташ – Бакъдолчун дуьхьа» партин кандидат санна дӀайазвеллера иза. Сентябрь беттан 19-чу дийнахь хиллачу харжамашкахь карарчу хенахь республикин куьйгалхо волчу Кадыров Рамзана гулдина 99,7% кхаьжнаш. Хаджимурадов Ӏийсана делира 0,15% кхаьжнаш.

2019-чу шеран январехь иза хӀоттийра Соьлжа-ГӀалин мэран хьалхара гӀовс^[12]. ХӀетахь Соьлжа-ГӀалин мэран даржехь вара Кадыров Рамзанан йишин кӀант Закриев Якъуб.

2020-чу шеран февраль беттан 10-чу дийнахь Соьлжа-ГӀалин мэран декхарш кхочушдан хӀоттийна Хаджимурадов.

Март баттахь къовсамехь дакъалаца тӀеэцна ши кандидат: Хаджимурадов Ӏийса а, Асаков Мохьмад-Хьасан а.

2020-чу шеран 16 мартехь Соьлжа-ГӀалин думо къобалвира Хаджимурадов Соьлжа-ГӀалин мэран дарже^[13]. Цу даржехь лаьттира иза 2021-чу шеран март кхаччалц.

Хаджимурадов Ӏиса Нохчийчохь а, цул арахьа а вевзаш ву халачу хьолехь нисбеллачу нахана гӀо дарца. Иштта блогер а, нохчашна а, гӀалгӀашна а йукъахь гӀарайаьллачу «Даймохк Онлайн" ютуб-каналан хьалхелелоригг а ву иза^[14] (12 миллион сов хьажархо).

Зуда йалийна вара, 2020-чу шеран 19-чу декабрехь дӀакхелхина. Иза махкахь йоьвзуш оьздангаллин гӀуллакххо йара Денильханова Тамара. Цаьршиннан 2 бер (кӀентий) ду.

• Кадыров Ахьмадан орден, 2011 шо ^[15];
• "Нохчийн Республикина хьалха дина гӀуллакхашна" мидал;
• Нохчийн Республикин Куьйгалхочун Сийлаллин кехат;
• Нохчийн Республикин Парламентан баркаллин кехаташ а, сийлаллин грамоташ а.