Какиев, Сайд-Мохьмад Шамин воӀ
Какиев Сайд-Мохьмад Шамин воӀ (1970 шеран 22 февраль, Теркан кӏошт, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — Российн Турпалхо, Нохчийн Республикера контртеррористийн операцин декъахо. 2003—2007 шерашкахь — Российн ТӀеман ницкъийн Инарлин штабан Коьрта талламан урхаллин башха Ӏалашонан «Малхбузен» батальонан баьчча.
Шина Стогаллин орденийн кавалер. РФ дуьхьалонан министро совгӀат дина цӀе тоьхна герзца — ши тапча.
Биографи
Вина 1970 шеран 22 февралехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР Теркан кӀоштан Галнехь .
Зандакъой тайпана векал.
Чекхйаьккхина йуккъера № 44 йолу ишкол, 1989 шарахь Соьлжа-ГӀалахь чекхйаьккхина говзаллин техникин доьшалла.
1989—1991 шерашкахь Советийн эскарехь Чоьхьара Кавказан тӀеман гуонера талламан батальонехь вара. Дакъа лаьцна герзашца долу дов Ламанан Карабахера дӀадоккхуш.
Дудаев ЖовхӀар Ӏедале веача хӀоьттира Дудаевн оппозицин могӀаршка хӀоьттира. 1992 шарахь йира герзашца йолу тоба Теркан кӀоштахь, цуьнан коьртехь вара Автурханов Ӏумар.
1993 шарахь дакъа лецира Дудаев виен гӀортарехь, церан аьтту ца белира. Кхуссучу хенахь цуьнан карахь иккхира гранатомёт, Какиевна чӀогӀа чов йира — цуьнан аьрру куьг даьккхира, бӀаьрг баьккхира, мара, коьртан туьта лазийра. Цуьнан агӀончаша Москоха вигира, цигахь дарба лелийра.
1994 шарахь Какиев йухавеара Нохчийчу, кхидӀа а Дудаевна дуьхьало йира 1994—1996 шерашкахь герзашца долу девнан муьрехь . 1994-чу шеран ноябрь баттахь цо дакъалецира оппозицино Соьлжа-гӀалана кхиаме ца хиллачу тӀелатарехь. Какиевн тобанан аьтто белира республикин телецентран гӀишло схьайаккха, амма цул тӀаьхьа йухавала дийзира цуьнан, ткъа тобанера 80 стаг вийра. 1994—1996 шерашкахь цо дакъалецира федералан эскарийн агӀор тӀеман гӀуллакхашкахь, дакъалецира 1995 шеран январехь хилла Соьлжа-ГӀалин тӀелатарехь.
1996 шеран августехь, Соьлжа-ГӀалин тӀемалой тӀелеташ Какиевс а, цуьнан тобано а шина кӀиранах гуо биначу гӀишлон чохь дуьхьало йира. Дагадовларш дӀадоладеллачул тӀаьхьа тӀемалоша дош делира, шаьш йийсаре баханчеран синош дийна дита. Какиевна шен баьччо омра дина, дӀаваха, кхидӀа а тӀемалошна дуьхьало йан, ткъа цуьнан аьтто баьлла цхьаьна тапчанца, цхьаъ ша гонах кӀелхьаравала. Амма сепаратисташа къиза байина лаьцна 30 стаг, подвал чохь бетон йоьттина цунна буха боьхкин[1], тӀехьа тӀехула кабинет йира сепаратистийн тхьамданан. Масхадов Аслана совгӀат дийр ду аьлла Какиев вийначунна, цуьнан гергарнаш хьийзира, уьш шайн дай баьхна Галне д\акхелхира, цигахь бахархой дуьхьало йан кечбеллера.
Говзаллехь
Россий Турпалхочун Какиев Сайд-Мохьмадна лерина эшар «Тхан комбат Сайд-Мохьмад», локхуш йолу российн йишлакхархочо Буйнов Александра.
Билгалдахарш
Хьажоргаш
Какиев, Сайд-Мохьмад Шамин воӀ. Cайт «Пачхьалкхан турпалхой».- Чеченец С.-М. Какиев: «Клянусь Аллахом, я готов умереть за Россию!»(оьр.) // Аргументы и факты. — 2004. — 17 ноября (№ 46 (1255)).
- Герман Пронин. Спецназ ходит в атаку за Аллаха и Путина. Утро.ру (2004 шеран 24 март). ТӀекхочу дата: 2021 шеран 17 март.
- Андрей Юрьев. В Ингушетии «все только начинается». Утро.ру (2004 шеран 25 март). ТӀекхочу дата: 2021 шеран 17 март.
- Батальон «Запад» YouTube чохь