Йоккха Британин Керла шо

Йезайелла кела шеран мерза хӀума британхойн йу: Ӏежийн чуда^[1], суланан хьокхамаш гоьрга а долуш йуккъехь Ӏуьрг а долуш, пудинг, кеббен нехча, ткъа довха даарех — кхерзина гӀаз, бифштексаш^[2]. Шотландехь йотту тамашена шекаран торт миндальца, баӀаршца, марципанан хотӀаца а, къоман сийлаллашца шекарах^[2]. Кхин а хӀусам нанас кечйо москал каштанца а, картолца а, цӀиййина брюсселан копаста а, жижиг чу диллина пирогаш а^[3]. Ламаста ингалсан керлашеран малар ду пунш^[4].

Дукха хьолехь керла шеран хаздарш хӀусамехь йуьсу Ӏийса пахамар винчу дийнахь дуьйна — уьш йу остролистан, селегӀин геннаш, хутал-буц, уьш неӀаран тӀехола ухку, люстраш а, текха тӀера стогар тӀе а ухку. Кечйина меттигехь чӀогӀа кечйина ёлка хуьлу.

Йоккха Британехь ца ло механ деза а, даккхий а совгӀаташ, хӀунда аьлча Ӏида лору Ӏийса пайхамар вина ден дозалла дӀадахьар лору. ТӀаккха а гергарчу наха вовшешна ло пайден хӀуманаш, масала, сувенир брелок, чиркхаш, хаза чайн Ӏайгаш. СовгӀаташ дӀадоькъу кхажца^[3]. Иштта кегийра открыткаш, мерза хӀумнаш, ёлкан хаздарш.

Декабрь чекхболуш Лондонан урамашкахь даздаран боламаш дӀахьо — Лондонан керлашеран парад, цигахь дакъа лоцу итт эзар сов декъахочо, царна йукъахь музыканташ, бозбуунча, духаделларш; Цийчоьнан парад хелхаршца, эшаршца, фейерверкашца; кхин а ураман карнавалаш дакъа лоцу Санта-Клаусо а, туьйранийн турпалш — Мартан Пхьагал, Панча, Шалтай-Болтай^[3].

Керла шерца Британехь доьзна ду дуккха ритуалаш а, тидамаш а.

• Буьса йуккъе йахча тӀехьара неӀ схьа а йиллина, Шира шо арадолуьйту, ткъа Керла шо хьалхара наьӀрехула чудуьту.
• Нагахь шийтта даьллачул тӀехьа цӀа чу Ӏаьржамесаш йолу жима стаг (хьалхара хьаша) вагӀахь, керла шо аьтту болуш хир ду. Хьалхарчу хьешо бепиг, кӀора, кеахь туьхан дан деза. Цуо кӀора товхин чохь багийначул тӀаьхьа, массара а вовшен декъала бо, ткъа аьтту беина волу хьаша, хӀума йао декхарийлахь бу^[3].
• Вовшенга безам болчара селенгӀин кӀелахь барташ боху — лору цуо чӀогӀа йукъаметтигаш тойийр йу керлачу шарахь. СеленгӀин бухахь чоьнан йуккъехь лаьттачун барт аьлча, аьтту барах теша дерриг керла шарахь^[3].
• Эдинбургехь Паччахь-аьзнин миля ураман тӀехь дёготан черма дагадо, цуо мукъа боху нах дерриг ширачух, шира шарах а^[4].
• Телевизион чохь гойту Голливудан классика: «ХӀара хаза дахар» (1946), «34-гӀа урамера инзаре хӀума» (1947), «МаьӀигера туька» (1940), ткъа хӀокху заманан кинематографах — «Реалан безам» (2003)^[5].