Болгарин Керла шо

Болгарин Керла шоболгараш григорийн рузманца даздо Ӏида, хуьлу 31 декабрера 1 январан буса. Болгарехь Керла шо даздо Ӏадатца цӀахь. Нагахь цӀахь бер делахь, иза лаьтта Керла шеран ёлкин бухахь, хьешашна лоькху Ӏийса пайхамар винчу денна лерина эшарш-колядкаш. Болгарехь Ӏийса пайхамар вина де даздо керлаюлийн рузманца, цундела Керла шо догӀу колядкашна. Россех къаьсташ, цигахь керла шо догӀу уггаре деза деношна Ӏийса пайхамар варна марха кхабарна хуьлу.

Ӏиданан сурт хӀоттор

Болгарехь Керла шо даздо Сийлахь Василий Воккхачун дийнахь йа алсамо девза «сурваки» санна (генца декъала вар). Керла Шо даздеш Болгарехь тӀеэцна йерриг керланиг йохар.

Керла шеран пхьор

Россехь санна, Болгарехь а лору, керла шеран пхьор дика мел хуьлу, йалта дика хир ду шарахь. Болгарехь Ӏадат ду Керла шо доладалале текха йуккъе бепиг дуьллуш, цунна йуккъе нахарта дуьллу. Бепиг хада а дой, хӀора доьзалхочо шен декъа йукъахь нахарта лоху. Карийначунна Ӏадатехь дерриг шарахь аьтту хир бу олу.

Болгарин Керла Шеран ламаста даар ду баница (гӀатлин дал нехчанца).

Ловзарш

Болгарехь Ӏадат ду хиндерг олу сюрпризаш йоттуш Ӏидан шуьнан лерина пирожнишна а, чуднашна а йукъахь. Текха тӀе йуьллу чуда, цунна чу доьллина ду кехат дика дош олуш. Оцунна йукъахь могушалла а, аьтту а, безам а, кхиамаш а хуьлу. Берриг доьзал боьлу дезткъе итт шо кхаьчначу дедена безам кхаж баьлча, ткъа жимачу беранна — «бахам лелош кхиам» баьлча.

Сурвачкеш

Керла шеран буса текха тӀера хьалагӀевттича бераш, кхиархоша, кегийрхоша стовха гӀожмаш йоху. Халкъо царех олу «сурвачкеш». Ткъа ша оцу балхах — «сурвакать». И Ӏадат доьзна ду сийлах Василий Воккхачун Ӏиданца. Сурвачка кечйо цӀечу тайца, саьмарсекхийн кортошца, баӀаршца, нахарташца, хьечашца, стоьмийн аьхкашца. Сурвачка букъ тӀе йетта: уггаре хьалха къеначарна, тӀаьхьа къоначу доьзалан декъахошна. Наггахь сурвачкешца хьошалгӀа боьлху. ЦӀа чу а боьлхий, «йетта» цаьрца хӀусаман ден букъ тӀе. Иштта йеттаро аьтту бахьа, могашалла ло, беркате хьал ло хӀусаме. Тарло, и Ӏадат догӀуш хила Сатурналешкара, Сатурн тӀера сагӀа даккхаран шира руман Ӏадаташкара, цигахь Ӏиданна йеттаро къоначу зударшна беркате хьал, маре йахар, берах хилар дахьа.

Пал тасар

Цхьацца меттигашкахь зудабераша пал тосу Керлачу Шарна тӀехьийза кӀенташна, тӀе йоьхку пӀелгах йухку чӀагарш цӀечу тайца коьллех. Керла шарахь болгараша тӀеттӀа детта мухарш, Россехь кедаш санна.

Бодашкахь барт йаккхар

Болгарехь Кела шо тӀекхочучу хенахь, шийтта сахьт даьчи, Ӏадатехь дӀайоккху серло кхаа минотанна бар йаккхархьама. Наггахь, барт бой, болгараша къовсамаш бо — берташ алсама хьан йоху къовсуш. Оцу балханна, дешнаш доцуш безам а, ирс а, аьтту а хуьлийта лаьа керлачу шарахь.

Билгалдахарш

Хьажоргаш