Харачойн чухчари
Харачо́йн чухчари оьрс. Харачойский водопад — мехкан маьӀна долу гидрологин Ӏаламан хӀоллам бу. Объект йу Нохчийчоьнан Веданан кӀоштахь, Харачой эвлан йистехь[1].
Описани
Чухчари кхоллало киранан хьех чуьра арадолучу нуьцкъала шовданах. Дуккха а хенахь хино шайна йукъахь готта харш даьккхина киранан тархашна йукъахь, цундела наха оцу меттигах «ЙоӀан чӀаба» олу. Хи гуттар а шийла а, цӀена а ду.
Гуонахьара ландшафт ийначу хьаннех лаьтташ йу, цигахь коьрта долчу дешнех ду поп а, граб а. Объект лараме меттиг йу Къоьзана-Ӏам боьдучу туристийн новкъахь[2]. Ведана ориентир лаца мега, нагахь санна хьо Соьлжа—ГӀалар вогӀуш велахь, тӀаккха Хорача.
Историн-культурин маьӀна
Чухчарина гергахь хӀоллам хӀоттийна оцу йуьртара хьакъволу обарган Харачойн Зелимханан сий деш. ХӀолламо гойту шовдан йистехь шен говраца сацоӀуш ву обарг. ХӀара майда туристийн а, талламхойн а тидамехь йолу культурин меттиг йу.
Статус
Ӏаламан иэсан статус чӀагӀйина Нохчийн Республикин Правительствон 2006-чу шеран 14-чу ноябрехь арадаьллачу № 125 йолчу сацамца. Низам хӀоттийна шовданан гидрологин баланс ларо а, гуонахьара тархаш ца дохо а. Памятникан мехкашкахь магийна дац Ӏаламан экосистема схьакъастош долу муьлхха а бахаман гӀуллакхаш[3].
Билгалдахарш
- ↑ Харачойский водопад. ООПТ России. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 10 февраль.
- ↑ Геологические памятники России: Харачойский водопад. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 10 февраль.
- ↑ Реестр памятников природы ЧР. Минприроды Чеченской Республики. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 10 февраль.
Хьажоргаш
- Карточка объекта в ИАС «ООПТ РФ». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 10 февраль.
- Нохчийн Республикин Туризман министерство (нох.). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 10 февраль.
