Висаян хӀорд

Виса́ян[1][2] (тагал. Kabisayaan, инг. Visayan, испан. Visayan) — жима хӀорд Филиппинийн архипелагехь Масбате къилбаседан, Лейте малхбален а, къилба-малхбален а, Себу а, Негрос а къилбен а, Панай малхбузен гӀайренаш йуккъехь. БогӀу Тийна Ӏапказан йукъа. ХӀоттало Камотес хӀордаца Канигао хидоькъенца, кхин а хӀордашца Сибуян, Самар, Минданао, Сулу.

Географи а, гидрографи а

undefined

ХӀорд лаьтта 11° а, 12° а къс. ш., 123° а, 124° а м-бале. д. а йуккъехь[3] ХӀордан майда, тайп-тайпанчу хьосташца, 5184[4] тӀера 10 эз. км² тӀекхаччалц йу. КӀорга дац: цхьаьна хьосташца, доккхаха долу декъашкахь 40 м кхаччалц ду[3], кхечаьрца 50 м кхаччалц ду, йуккъера кӀоргалла 38 м[4]. Гомха долуш меттигаш а йу, цхьаццанхьа 6—10 м гергга йу[1]. Максималан кӀоргалла 150 м йу[4]. ТӀехулара хин температура хийцало 27 тӀера 30 °C тӀекхаччалц. ТӀехулара хин дуралла хийцало 33,2 тӀера 34,3 ‰ тӀекхаччалц. Цуьнца долу хлорофилл a диапазонехь 0,001 тӀера 0,67 мг/мл тӀекхаччалц ду[5].

Йеа Филиппинийн провинцийн бердаш дашадо — Илоило, Малхбуза Негрос, Себу, Масбате. Йукъара чолхаллица хӀордаца доза ду 22 муниципалан кхолламан[3]. Малхбузехь дӀакхета Сулу хӀордах. Хи догӀу Къиба-Цийчоьнан хӀорд чура хидоькъе Миндоро чухула а, Исла-Вердехула а къилбаседа-малхбузехула а[4]. Къилбехахь хӀоттало Минданао хӀордаца хидоькъехула Бохольца, Таньонца, Канигаоца[6]. Тийна Ӏапказан хиш кхочу чоьхьара майданашка Сан-Бернардино хидоькъе чухула малхбалехь[4].

ХӀордан бух кхоьллина шира Ӏаьттийна а, метаморфин а породаша[7].

Бахамехь лелор

undefined

ХӀорд Висаян даимна а лорура Филиппиний кха коьртачех чӀерийлоьцучу кӀоштех цхьаъ. 66 % гергга чӀара оцу кӀоштахь лоцу коммерцин бух тӀехь. 1992 шарахь лаьцна 165 эз. тонн чӀара, амма 1995 шарахь промыслан чухоам охьабоьжна 120 эз. т. 2003 а, 2207 а шерашкахь бинчу талламаша гайтина кегийра чӀерий тӀекхетар, кальмараш, каракатицаш, медузаш, крабаш тӀекхетта, кхин а лагӀделла дера чӀерийн лацар[3].

ХӀорд чохь таллам бина мах хадорхьама мехкдаьттан запасийн[8].

Билгалдахарш

  1. 1 2 Барышникова О. Г., Левтонова Ю. О. Филиппины // Страны и народы. Юго-Восточная Азия. — М.: Мысль, 1979. — С. 266. — 301 с.
  2. Словарь географических названий зарубежных стран / Отв. редактор А. М. Комков. — 3-е издание переработанное и дополненное. — М.: Недра, 1986. — С. 78. — 459 с.
  3. 1 2 3 4 Ferrer A. J. G. Evaluation of Fisheries Management Options for the Visayan Sea, Philippines: The Case of Northern Iloilo(ингалс.). — Singapore: Economy and Environment Program for Southeast Asia, 2009. — P. 1. — ISBN 978-981-08-4584-1.
  4. 1 2 3 4 5 Noblezada M. M. P. and Campos W. L. Chaetognath assemblages along the Pacific Coast and adjacent inland waters of the Philippines: relative importance of oceanographic and biological factors(ингалс.) // ICES Journal of Marine Science. — 2012. — Vol. 69, no. 3. — P. 411. — DOI:10.1093/icesjms/fsr209. Архивйина 2021  шеран  21 майхь.
  5. Noblezada & Campos, 2012, p. 413.
  6. Кеп:Британника онлайн
  7. Швольман В. А. Тектоника Филиппинского архипелага // Кайнозойские тектонические зоны периферии Тихого океана, Выпуск 113. — М.: Наука, 1964. — С. 83. — 168 с.
  8. Нефть и газ в странах Юго-Восточной Азии. — М.: Наука, 1983. — С. 115. — 240 с.

Литература