Селиш хІорд

Се́лиш хӀорд (инг. Salish Sea) — америкин Вашингтон штатан къилбаседа-малхбузен декъанна а, канадин Британин Колумби провинцин къилба-малхбузен декъанна а йукъахь лаьтта хӀорд. Шена чу догӀу хидоькхе Джорджи, айманийн система Пьюджет, хидоькъе Хуан-де-Фука, кхин а йерриг бердйистера дакъа Тийна Ӏапказан гӀалин тӀера Тамуотер къилба чекххенгара Пьюджет аймин къилбаседа дакъане Десолейш-Саунд хидоькъехь Джорджи. Майда — 18 эзар км²[1].

ЦӀе дуьххьара лелийна хӀордан биолога Беллингемера (Вашингтон) Вэббер Берта 1988 шарахь, Джорджин а, Хуан-де-Фукан а, Пюджет-Саундийн а хидокъийлийн хиш а, экосистемаш а йерриг а ларйар Ӏалашо йолуш.

Уэббера и термин йаржор бахьана долуш АЦШ Вашингтон штато «Селишан хӀорд» цӀе тӀеэцира, Канадин Британин Колумбин топонимийн информацин системо тӀеэцаран рекомендаци арахийцира. Амма керла цӀе тӀеэцаро, Уэббера лехна ма-хиллара, шира цӀераш дӀайахаре ца кхачийра. Цу цӀарна дуьхьал болчара чӀагӀдо, регион вовшашца зӀе йолчу хидоькъен а, бухтийн а маша бу бохуш. Вукхара историн бахьанашца и термин тӀеэцарна дуьхьало йо, «салиш» цӀе (оцу хӀордан бердашца дехачу индахойн къаьмнаша буьйцучу салишийн меттанийн доьзалан цӀе йу) бакъ хиларх шеконаш кхоллало).[2][3].

2023 шеран йуьххьехь дуьйна Селишан хӀорд боху кхетам дуьненайукъара къобалбина бац. Иза йац Дуьненайукъара гидрографин кхолламан документашкахь, цу йукъахь 2002 шарахь араяьлла «ХӀордийн а, океанийн а дозанаш» зорбанан проект а йолуш, цо ратификаци ца йина.[4].

Билгалдаккхар

Кховдийначу цӀеран йукъа йогӀу Пьюджет-Саунд айманийн система, хидоькъе Джорджи, уьш доьхку татол Худ а, айма Беллингем а, кхин а Хуан-де-Фукан хидоькъе[5]. Вэббера йуьхьанца кховдийна, хӀордан дозанаш хӀиттор, селишийн къаьмнийн а, нуу-чах-нултх (ноотка) а, маках къаьмнийн а латтанашна йукъахь долчу дозанех пайда а оьцуш. Амма оцу хьолехь хӀордан дозано ах хадош хир йара Хуан-де-Фукан хидоькъе, цундела и цӀе дӀайазйан предложени кечйеш хӀордан дозанаш дӀадахийтира малхбузехьа, цу йукъахь йерриг хидоькъе а. Хуан-де-Фукан (хидоькъен формалан малхбузера дозано вовшахтуху къилбехьа Нир-Бейна гергахь йолу Кейп-Флаттери ( Вашингтонан штат ) а, къилбаседехьа Порт-Ренфруна гергахь йолу Сан-Хуан-порт (Ванкуверан гӀайре, Британин Колумби) а). Селишан хӀордо лелаш йолу топонимаш ца хуьйцу, ткъа уьш цхьаьнатуху.

Статус

2009 шеран августехь Британин Колумбин топонимийн офисехь сацам тӀеийцира, нагахь санна иза АЦШ топонимийн системо тӀеэцнехь, Британин Колумбин топонимийн информацин системо и цӀе тӀеэца аьлла.[6][7]. ЦӀе тӀеийцира Вашингтон штатан топонимин системо 2009 шеран октябрь чекхболуш[8]. АЦШ топонимин системо тӀеийцира цӀе 2009 шеран 12 ноябрехь[9]. Амма и цӀе цкъачунна дуьненайукъара къобал ца йина. Цуьнца йогӀуш йолу предложени йукъа ца йаьккхина карарчу хенахь Дуьненайукъара гидрографин кхолламо луьстуш йолчу «ХӀордийн а, Ӏапказийн а дозанаш» цӀе йолчу зорбанан проектехь.[4].

Билгалдахарш

  1. BC Geographical Names - Salish Sea (инг.). apps.gov.bc.ca. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 29 сентябрь. Архивйина 2022 шеран 16 февралехь
  2. The Sound and the Sea, Paulo Pietropaulo, The Current, CBC Radio (инг.) (2009 шеран 2 ноябрь). Кху чуьра архивйина оригиналан 2009 шеран 7 ноябрехь
  3. Dustin Rivers. «Salish Sea» is a Foreign Term (инг.). liberatedyet.com. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 30 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2013 шеран 23 апрелехь
  4. 1 2 IHO Publication S-23. Limits of Oceans and Seas. Draft 4th Edition, 2002. (инг.). IHO. — Проект издания МГО «Границы морей и океанов». ТӀекхочу дата: 2022 шеран 5 февраль. Архивйина 2022 шеран 31 мартехь
  5. Washington // "Part One: Where in the world is the Salish Sea?" (инг.). estuaries.gov. ТӀекхочу дата: 2006 шеран 21 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2004 шеран 21 июнехь
  6. Washington state adopts «Salish Sea» name for body of water including Strait of Georgia, Carlito Pablo, Georgia Straight, October 30, 2009 (инг.). www.straight.com. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 5 декабрь. Архивйина 2017 шеран 26 мартехь
  7. Smooth Sailing for the Salish Sea?, Knute Berger, Crosscut Blog, Oct 20, 2009 (инг.). ТӀекхочу дата: 2010 шеран 31 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2010 шеран 5 январехь
  8. "STATE BOARD ON GEOGRAPHIC NAMES APPROVES ‘SALISH SEA’" (2009 шеран 30 октябрь). ТӀекхочу дата: 2010 шеран 31 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2012 шеран 16 апрелехь
  9. U.S. approves Salish Sea name, Knute Berger, Crosscut Blog, Nov 12, 2009 (инг.). ТӀекхочу дата: 2010 шеран 31 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2010 шеран 27 февралехь

Хьажоргаш

Кхин дӀа темана тӀехь