Махлбален-Цийн хӀорд
Малхбале-Цийн хӀорд[2][3] (ций. 東海, 东海, : Dōng Hǎi, : Дунхай[3]) — ах къевлина хӀорд Тийна Ӏапказан къилбаседа декъан малхбалехь лаьтта хӀорд, лаьтта Малхбален Азин (Цийчоь) а, Рюкю, Кюсю (Япон), Тайвань (Цийн Республикин) гӀайренашна йукъахь бердайистера[1][2].
Майда — 836 эз. км²[1]. Уггаре кӀорга меттиг — 2719 м[2].
Хин йуккъера температура феврале 7 тӀера 16 °C, августехь 27-28 °C.
Хин дуралла 30-34,5 ‰, хикхочехь — 5−10 ‰.
ХӀорд тӀекхетар эха дийнах-бусий хуьлу (7,5 м кхаччалц).
Малхбале-цийн хӀорд чу кхета уггаре доккха эрк Янцзы ду.
Малхбале-Цийн хӀордан бухара рельеф нийса йац, амма хӀорда бац кӀорга, бердайистехь хи дохаллехь гомха ду. Гомхачехь а, гӀайренаш уллехь кхераме ду кеманаш леларан тархаш а, рифаш а новкъарло йо. ЧӀогӀа кхераме ду хӀордан хиш Янцзы эркан хикхочехь, архипелаг Чжоушань йолчохь. Хин бухара кхераме хӀумнаш къасто хала ду, хӀунда аьлча йуьйцуьчу кӀошташкахь хи даьржина ду. Цхьайолу хин бухара новкъа хӀумнийн тидам бан ло сулойца а, хин тӀехулара бурунашца. Билгала даккха деза, йуьцучу кӀошташкахь шуьйра кӀезга таллам бина дакъош ду, цигахь тарло тархийн а, буххан а кхолламаш хила, картин тӀехь гайтина доцу. Бух йуьйцучу къилбаседен кӀоштахь саз йолуш ду, гӀамарца цхьаьна, лахьорчаш а, тӀулг а болуш.
Мохк бегабаро, цӀеххьана хуьйцу Ӏапказан бух. ХӀорд бегочу хенахь кхоллало пурхнехьа а, йохалла а тулгӀенаш. Пурхнехьа тулгӀенаш хин тӀехула й обе йоцуш лела тулгӀенаш, уьш хаало кеманаш тӀехь корпус тӀейетталуш. ХӀорд бегочу хенахь йохалла тулгӀенаш а кхоллало, царех олу хӀордан сейсмотулгӀенаш, йа цунами. Дукха хьолехь цунами 3−9 тулгӀенан сери йу, уьш йаьржа масаллица 100—300 км сахьтехь мохкбегоран эпийуккъера, интервал 10−30 минот йолуш. Оцу тулгенийн йохалла 30−100 км хуьлу, ткъа локхалла 3−5 м; Цундела цара цхьа Ӏаткъам ца бо кеманашна диллинчу Ӏапказ чохь. Цунамин дохадаран эффект хуьлу диллинчу бердаш тӀаьхь, башха чӀогӀа хуьлу кӀорга бухташ а, айманаш а чохь.
Малхбален-Цийн хӀорд бехаш бу биологин ресурсашца. ЧӀерий лецаран объект йу сельдь, сардинаш, лоцу крабаш, омараш, гулйо трепангаш, хӀордан бецаш.