Малхбале (батальон, Нохчийчоь)
«Малхбален» батальо́н — 42-гӀа гвардин мотокхийсархойн дивизин йукъара 291-гӀа гвардин мотокхийсархойн полкан ГРУ башха Ӏалашонан батальон (спецназ), кхоьллина 2003 шарахь коьртаниг нохчех, хьалха Ямадаев Сулимца федералан ницкъашкахьа бевлла ШолгӀа нохчийн тӀом болучу хенахь. Ямадаев батальонан коьртехь вара цуьнан историн доккхаха долу декъехь. Батальон дӀасахецна 2008 шеран ноябрехь[1].
Истори
Ӏаткъамечу бенойн тайпана йукъабогӀуш болу вежарий ЯмадаевгӀар тайп-тайпана даржашкахь бара Нохчийн Республика Ичкерин герзан ницкъашкахь Дуьххьара нохчийн тӀом болчу муьрехь. ШолгӀа нохчийн тӀом болалуш федералан ницкъийн агӀор бевлира. Воккхах волу ваша Ямадаев Руслан хилира Нохчийчоьнан тӀеман комендантан гӀовс, Ямадаев Джабраил коьрте хӀоьттира кхийсархойн ротин тӀеман комендатурехь, кхелхина тӀамехь сепаратисташца 2003 шеран мартехь[2]. Цул тӀаьхьа Сулима куьйгалла дира керлачу декъан, «Малхбале» батальонан, цуьнан декхар дара нохчийн тӀемалошца тӀом бар. Какиев Сайд-Мохьмад коьртехь волчу кхин цхьана батальонна цӀе тиллира «Малхбузе» аьлла. Ша Ямадаев Сулима дийцарехь, батальон йара 42-гӀа гвардин мотокхийсархойн дивизин йукъахь, амма цуьнан баьччаллина муьтӀахь йацара, ткъа ГРУ-на муьтӀахь йара[3].
2005-чу шеран июнь беттан 4-чу дийнахь, муьлш бу ца хуучу наха «Малхбален» тӀемалойн цхьаннан да вийначул тӀаьхьа, коьртачу декъана Шелковски кӀоштан жӀайхойн Бороздиновски йуьртахь батальоно зачистка дӀайаьхьира. Массо а талламаш бинчул тӀаьхьа тӀемалоша масех цӀа дагийна, йуьртара цхьа вахархо вийна, кхин а 11 стаг дӀавигина ца хуучу агӀор, уьш кхин цкъа а ца гина. Цул тӀаьхьа бӀеннаш Бороздиновскин бахархой – жӀайхой бевдда ДегӀасте[4]. 2021 шарахь Адаман бакъонаш ларйаран Европин суьдо сацам бина 126 стагана — Бороздиновскин бахархошна 1,8 млн евро компенсаций ала хӀоранна[5]. «Малхбален» тӀемлошах жоьпалла делла ротин баььчано Азиев Мухьадис, иза бехке вира шен даржан бакъонаш сов йахарна, цунна билламан хан туьйхира[6].
2006 шарахь кхайкхийра, «Малхбален» а, «Малхбузен» а тӀемалоша латтабора кхерамзалла 100-гӀа къаьстина тӀайн батальонан тӀемлошна Ливанан инфраструктура меттахӀоттош ХезбаллахӀна а, Исраилна йукъахь дов хиллачул тӀаьхьа[7]
Батальонан тӀемлойн кхин гӀуллакх
2006-гӀа шарахь батальонан тӀемлой хаабелла Петарбухан жижиг кечдо комбинатан «Самсонан» дов долуш[8], цуьнан жамӀехь зуламан гӀуллакх дӀадиллира[9]. Ямадаев а, «Малхбале» батальонан цхьаболу тӀемлой бехке бира шайн луъург лелорехь а, жижигкомбинатан директорна Арсамаков Хьамзатна йеттарна. ТӀаьхьа, 2007 шеран мартехь Ленинградан тӀеман гуонан прокуратуро сацийра зуламан гӀуллакхь, агӀонийн маслаӀат хиларна[10].
Билгалдахарш
- ↑ Мурадов, М. В Чечне не будет "Запада" и "Востока". Коммерсантъ (10 ноября 2008). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 4 апрель. Архивйина 2022 шеран 14 апрелехь
- ↑ Тихомиров, В. Руслан и его братья // Огонёк. — 2008. — № 40 (5 октябрехь). — С. 15.
- ↑ Джемаль, О. «У спецгруппы из Чечни есть задача живым меня не брать». Новая газета (24 ноября 2008). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
- ↑ Родовые схватки. Кавказский узел. Новая газета (4 июля 2005). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 4 апрель.
- ↑ Венкина, Е. Россию обязали выплатить компенсации по делу батальона "Восток" в Чечне. Deutsche Welle (22 июня 2021). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 4 апрель. Архивйина 2021 шеран 24 июнехь
- ↑ Трифонов, В., Мурадов, М. "Восток" — дело тонкое. Коммерсантъ (27 октября 2005). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 4 апрель. Архивйина 2022 шеран 27 апрелехь
- ↑ Куликов, В. Последний мост в Бейруте. Российская газета (16 декабря 2006). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2017 шеран 6 сентябрехь
- ↑ Чеченский батальон «Восток» устроил «зачистку» в Санкт-Петербурге Архиван копи 2008 шеран 1 майхь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- ↑ Командир батальона «Восток» стал фигурантом уголовного дела. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 22 июль. Архивйина 2022 шеран 1 майхь
- ↑ Прокуратура закрыла дело в отношении командира «Востока». ТӀекхочу дата: 2013 шеран 16 январь. Архивйина 2013 шеран 27 сентябрехь
Хьажоргаш
- Форум, посвящённый батальону «Восток»
- Батальон МО «Восток»
- Чеченский батальон «Восток» устроил «зачистку» в Санкт-Петербурге
- Уголовное дело в отношении Сулима Ямадаева (захват ООО «Самсон») прекращено Архиван копи 2008 шеран 15 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- Батальон «Восток» в Южной Осетии.
