Арсанукаев, Шайхи Ӏабдулмуслиман воӀ
Арсанука́ев, Шайхи́ Ӏа́бдулмусли́ман воӀ (оьрс. Арсанукаев, Шайхи Абдулмуслимович; 1930 шеран 15 апрель, Дишний-Ведана, Къилбаседа-Кавказан мохк — 2012 шеран 13 март, Соьлжа-ГӀала, Нохчийн Республика, Росси) — советан а, россин а нохчийн йаздархо а, поэт а, Российн йаздархойн бертан декъахо а, Нохчийн Республикин Халкъан йаздархо (2010).
Биографи
Вина Нохчийчоьнан Веданан кӀоштан Дишни-Веданахь 1930 шеран оханан беттан 15-чу дийнахь. 1944 шеран чиллин беттахь махках ваьккхира гергарчаьрца цхьаьна Кхазакхстанехь. Ишкол чекхйаьккхира Семипалатинскан областан Новопокровскан кӀоштан Батнайхь. 1955 шарахь чекхйаьккхира Семипалатинскан финансийн техникум.
Байташ йаздан волавелла ишколехь дуьйна. Дуьххьарлера кхолламаш зорба туьйхира 1957 шарахь «Ленинан некъ» газетехь, «ДоттагӀалла» а, «Орга» а альманахашкахь.
Арсанукаевс чекхйаьккхира Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетан филологин факультет. Дешна ваьлча иза дӀахӀоттира «Колхозан дахар» цӀе йолу Веданан кӀоштан газетан редакторан когаметтинаг. Цул тӀехьа цо болхбира Нохч-ГӀалгӀайн книган издательстван коьрта редактор, «Орга» журналан литературин а, исбаьхьаллин а альманахан коьрта редактор.
ССРС-н йаздархойн союзан декъашхо хилира иза. 1986-чу шарахь Нохч-ГӀалгӀайн йаздархойн союзан куьйгалхо хӀоьттира иза, цу даржехь 1997-гӀа шо кхаччалц лаьттира иза, тӀаьххьарчу шерашкахь Нохчийн пачхьалкхан университетан нохчийн литературин а, фольклоран а кафедрин лакхара хьехархочун болх бира цо[1].
«Ӏуьйре лаьмнашкахь» а, «Безаман шовда» а, «Кхолламан харжам» а, «Керла де» а, кхин а поэтийн гуламийн автор.
Жайнаш
- «Утро в горах» (1965);
- «Родник любви» (1967);
- «Искорка огня» (1969);
- «В пути» (1970);
- «Стихи» (1970);
- «Стихи» (1971);
- «Голубые дороги» (1973);
- «Закон высоты» (1975);
- «Верность» (1978);
- «Вершины» (1977);
- «Новый день» (1980);
- «Голубые вершины» (1981);
- «Ших, сын Ушармы» (1982);
- «Выбор судьбы» (1985);
- «Линии судьбы» (1987);
- «Роща любви» (1989);
- «Преодоление» (1989);
- «Песни гор» (1991);
- «На доброй земле» (1995)[2];
- «Сийна гене» Т. 1 (2009);
- «Уьш хийца тарлуш дац» Т. 2 (2009) кхин а[3].
СовгӀаташ
Иэс
Арсанукаевн цӀе йелира Дишни-Веданан а,[7] Гуьмсен а, СемаӀашках[8] аурамашна [9].
Библиографи
- Арсанукаев Шайхи. / Перевод с чеченского И. Озеровой. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1977. — 87 с.
- Арсанукаев Ш. А. Новый день: стихи, поэмы (на чеченском языке). — Ростов-на-Дону: ООО «Медиа-Полис», 2020. — 480 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-6044726-0-6.
Билгалдахарш
- ↑ Официальный сайт Республиканской детско-юношеской газеты "Наша Школа" по Чеченской республике - Шейхи Арсанукаев. Поэт, воспевший родной язык. www.nasha-shkola.info. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 май.
- ↑ Литературное достояние Чечни: Шайхи Арсанукаев. www.vesti095.ru (2020 шеран 1 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 май.
- ↑ Арсанукаев, Шайхи. search.rsl.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 май.
- ↑ Нунаева Алет. Литературное достояние Чечни: Шайхи Арсанукаев. web.archive.org (2020 шеран 1 январь). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 21 июль. Архивйина 2022 шеран 21 июлехь
- ↑ Юбилейный вечер поэта Шайхи Арсанукаева. www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 май.
- ↑ Указ Главы Чеченской Республики от 22.09.2010 № 16. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 11 август. Архивйина 2022 шеран 11 августехь
- ↑ Улица Арсанукаева Шайхи в селе Дышне-Ведено. www.mapdata.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 31 май.
- ↑ улица Ш. Арсанукаева. yandex.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 август.
- ↑ Панорама Гудермеса. web.archive.org/. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 31 май.
Литература
- Интеллектуальный центр Чеченской Республики в лицах: популярная биографическая энциклопедия / Жеребило Т. В.. — Мх.: ИП «Султанбегов Х. С.», 2013. — Т. 1. — С. 12-14. — 180 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-906650-01-6.
- Чагаева Тамара. Литературно-географический атлас Чеченской Республики. — Нальчик: ООО Тетраграф, 2018. — С. 71—74. — 440 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-00066-153-6.
Хьажоргаш
- Ушел из жизни известный нохчийн поэт – Шайхи Арсунакаев. www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 май.