Темрезов, Рашид Бориспиевич

Темрезов Рашид вина 1976 шеран бекарг беттахь 14-чу дийнахь Черкесскехь кхарачойн доьзалехь^[1]. Да — республикехь вевзаш хирург ву, Бориспи Султан-Хамидович Темрезов (вин. 1949), нана, Светлана Джагафаровна — экономист^[2]. Дас-нанас бералла дӀайаьхьна ГӀиргӀазойчохь. Да вина Чалдовар йуьртахь, нана — Военно-Антоновкехь. Денанна совгӀат дина хилла орденашца Ленинан а, Къинхьегаман ЦӀен Байракхан а шекаран буракаш чуйерзош кхиамаш бахарна^[3].

Черкесск гӀалара № 3 йолу ишкол чекхйаьккхина.

1998 шарахь чекхйаьккхина Москохан йиллина социалан университет говзаллица «Менеджмент», «Финансаш а, кредит а»^[4].

Университете дешначул тӀаьхьа Темрезовс болх бира ОАО «Карачаево-Черкесскнефтепродукт» коммерцин декъехь, гӀишлошйаран урхаллин коммерцин директор вара, ОАО «Севкавгидроэнергострой» арахецаран-технологин комплектацин урхаллин хьаькам. Металлопластикин кораш дечу доларчу предприятин куьйгалла дира^[5].

2004 шарахь дуьйна болх беш вара «Кхарачой-Чергазийн Республикин капиталан гӀишлошйаран урхаллин» Республикин пачхьалкхан учрежденин инарлин директор, цул тӀаьхьа — ОАО «Электротехникин компанин» инарлин директор^[6].

2004 шеран товбецан беттан 21-чу дийнахь дуьна Кхарачой-Чергазийчоьнан республикин къовсаман комиссин декъахо ву^[7].

2009 шарахь дуьйна — IV кхайкхаман Кхарачой-Чергазийнчоьнан Халкъан Гуламан депутат^[8].

2009 шарахь дуьйна йукъавагӀара урхаллин кадрийн резерван, уьш карахь ду Российн Федерацин Президентан^[9].

2010 шеран кхолламан беттахь 12-чу дийнахь дуьйна — «Федералан некъан агенталлин Кхарачойн-Чергазийн Республикин махкахь федералан автомобилан некъийн урхаллин» федералан пачхьалкхан учрежденин хьаькам^[4].

2011-чу шеран чиллин беттахь 26-чу дийнахь болх беш волу Кхарачойн-Чергазийн президентан декхарш кхочуш дан хӀоттийра, отставке вахана волу Борис Эбзеевн(оьр.)нохч. метта^[10][11]. Чиллин беттахь 28-чу дийнахь Россин президенто цуьнан кандидатура Кхарачойн-Чергазийн Халкъан Гулламе республикана коьрте хӀоттарехьа йовлийтина^[12]. Цуьнан кандидатура бекарг беттан 1-чу дийнахь тӀеийцира^[13].

2011-чу шеран асаран беттахь 5-гӀа де дуьйна 2012-чу шеран кхолламан 4-гӀа де кхаччалц, 2016-чу шеран оханан 6-ра де дуьйна лахьанан батте 22-гӀа де кхаччалц, 2020-чу шеран гӀуран беттахь 21-гӀа де дуьйна 2021-чу шеран лахьанан беттахь 15-га де кхаччалц — Россин Федерацин Пачхьалкхан Кхеташонан президиуман декъахо(оьр.)нохч.^{[14][15][16][17][18]}.

Бакъонаш чекхйовларца, 2016-чу шеран чиллин беттахь 27-чу дийнахь Кхарачойн-Чергазийн Республикин карахь болх беш волу куьйгалхо хӀоттийра^[19]. Оцу шеран товбецан беттахь 18-чу дийнахь республикин куьйгалхо хаьржира, республикан парламентан дерриг 49 депутато цуьнан кандидатурана кхаьжнаш делира^[9].

2021-чу шеран товбецан беттахь 19-чу дийнахь кхозлагӀчу ханна йуха а хаьржина, меттигерчу парламентан 48 депутато шайн кхаьжнаш делира^[6].

2023-чу шеран кхолламан баттахь президенто Путин Темрезовца вовзийтира, бахархойн социальни накъосталлин барамаш а, доьзалшна пособешан система а йийцаре йира, инвестицеш а, промышленни производствон кхиамаш а лакхабовлар билгалдира, социальни инфраструктуран тишбелла объекташ тергоне эцар а, керла гӀишлошйар а, реконструкци йар а тӀедиллира^[20].

2024-чу шеран чиллин баттахь а, 2025-чу шеран мангалан баттахь а Темрезовс Путина Владимирца белхан цхьанакхетарш дира. 2024-чу шеран хӀутосург беттахь 7-чохь президенто инаугураци йаран церемонехь дакъалецира, ткъа 2025-чу шеран гӀуран беттахь 25-чохь Пачхьалкхан Кхеташонан заседанехь дакъалецира^{[21][22][23][24]}.

2026-чу шеран чиллин беттахь 9-чу дийнахь регионан куьйгалхо федеральни кхеташонехь дакъалецира, иза хи дестарна дуьхьало йаран барамашна а, цӀераш кхерамазаллин сезоне кечам барна а лерина дара^[25].

2026 шеран товбецан беттан 20-чу дийнахь Кхарачой-Чергазийчоьнан Халкъан гулламо Рашид Темрезов диъалгӀачу ханна республикин куьйгалхо хаьржира. Кхаьжаш даларехь 50 депутатах 48-о дакъалецира, цара массара а цуьнан кандидатурана кхаьжнаш делира^[26].

2023 шеран чиллин беттахь 24-чу дийнахь АЦШ пачдепо Темрезов йукъатоьхна америкин санкцин испискин^[27].

• «Даймехкана хьалха гӀуллакхаш дарна» орденан IV дарж (2026-чу шо, бекарг бутт 12-гӀа де) — Кхарачой-Чергазийн Республикин социальни-экономикин кхиаре доккха дакъа лацарна^[28].
• Сийлаллин орден (2021) — Кхарачой-Чергазийн Республикин социалан-экономика кхиорехь дакъа лацарна а, дуккху шерашкахь дика болх барна а^[29]
• ДоттагӀаллин орден (2015) — баьхна къинхьегаман кхиамашна, дуккху шерашкахь дика болх барна, жигара йукъараллин гӀуллакх дарна^[30]
• ДоттагӀаллин орден (Къилба ХӀирийчоь, 2022) — Республика Къилба ХӀирийчоьнна а, Кхарачой-Чергазийн республикин къаьмнашна йукъара доттагӀаллин йукъаметтигаш кхиорехь а, чӀагйарехь а доккха дакъа лацарна^[31]
• Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота (2017) — къинхьегамехь кхиамаш бахарна, жигара йукъараллин гӀуллакх лелорна, дуккха шерашкахь дика болх барна^[32]

Зуда а, диъ бер а ду. Зуда Ирина. ЙоьӀрий Милана, шала йина Светлана а, София а; кӀант Марат.

Воккхаха волу ваша Марат — Кхарачой-Чергазийн клиникин дарбан цӀийнан пхенийн хирургийн декъан куьйгалхо, медицинийн Ӏилманийн доктор ву^[33].

Жимаха волу ваша Теймураз 2023 шеран товбецан беттахь дуьйна Ставрополин крайан суьдан председателан заместителан даржехь ву, цул хьалха цу суьдан судья а, Черкесскан гӀалин суьдан председателан заместитель а вара^[34].

Ловзуш вара футболех, бераллехь лийлира футболан секци. Дог лозуш ву москохан «Спартаках». Кхин а хазахета бильярд а, машен лелош а^[3][35].