Минниханов, Рустам Нургалиевич
Руста́м Нургали́евич Минниха́нов (гӀез. Рөстәм Нургали улы Миңнеханов; вина 1957 ш. 1 март, Нови Арыш, Рыбни-Слободан кӀошт, ГӀезалойн АССР, РСФСР, ССРС) — российн пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо. Республика ГӀезалойчоьнан куьйгалхо (Раис)[1] 2015 шеран 18 сентябрехь дуьйна (хдкх 2015 шеран 25 мартера — 18 сентябрь кхаччалц). «Цхьааллин Росси» партин Лакхара кхеташонан Бюрон декъахо[2].
ПАО «Татнефть», ОАО «Татнефтехиминвест-холдинг», ОАО «Связьинвестнефтехим» директорийн кхеташонан председателью. Казанан федералан университетан Ӏуналлин а, тидамийн а кхеташонан декъахо[3][4].
Биографи
Вина 1957 шарахь ГӀезалойн АССР Рыбни Слободан кӀоштара Нови Арыш йуьртахь. Цуьнан да, НурӀали Минниханович (1930—2001), 1980 - 1990 шерашкахь Сабински хьунпромхозан директор вара.
1978 шарахь цо чекхйаьккхира Казанан йуьртабахаман институт йуьртабахаман механизацин говзалла йолуш, инженер-механикан квалификаци а йолуш.
1978-1980 шерашкахь . - Сабински кӀоштан "Йуьртабахаман техника" цхьаьнакхетараллин инженер-диагностикин болх бина.
1980-1983 шерашкахь . — лакхара энергетик, коьрта энергетик Сабински хьунпромышленни предприятин.
Дешар
1986 шарахь цо чекхъяьккхира Москохан Советийн йохк-эцаран институт мерчендайзинган а, кхачанан сурсатийн йохк-эцар вовшахтохаран говзалла, лакхара говзалла йолу сурсатийн говзанчин квалификаци (хӀинца Российски экономический Плехановн цӀарах университет).
2001 шарахь цо чӀагӀйира экономикин докторан диссертаци (Экономикин Ӏилманийн доктор).
Пачхьалкхан гӀуллакх
1983—1985 шерашкахь — Сабин кӀоштан кӀоштан хьашташ кхочундара урхаллин председателан гӀовс.
1985-1990 шерашкахь . - Арскан кӀоштан кӀоштан хьашташ кхочундара урхаллин председатель.
1990-1992 шерашкахь - Арскан кӀоштан кхочушкоман председатель.
1992-1993 шерашкахь . - Арскан кӀоштан администрацин куьйгалхочун хьалхара гӀовс.
1993-1996-чу шерашкахь. - Высоки Горан кӀоштан администрацин куьйгалхо.
ГӀезалойчоьнан правительствехь
1996—1998 шерашкахь — Республика ГӀезалочоьнан Финансийн министр. 1998 шарахь Республика ГӀезалочоьнан правительствон коьрте хӀоьттира.
1999 шеран июнехь премьер-министр волуш иза хаьржира «Татнефть» цӀе йолчу йиллина акционерийн йукъараллин директорийн кхеташонан председатель. Цул тӀаьхьа "Татнефть" компанино 40% гергга ахча лора ГӀезалочоьнан бюджете.
2001 шеран майхь йуха а Минтимер Шаймиев Республика ГӀезалойчоьнан Президентан дарже хаьржинчул тӀаьхьа кхолладеллачу республикин правительствон куьйгалла дира цо.
2005 шеран 29 апрелехь Пачхьалкхан Советийн сацамца иза йуха а чӀагӀвира Республика ГӀезалойчоьнан Премьер-министр.
Республика ГӀезалойчоьнан куьйгаллехь
2010 шеран 22 январехь Российн Президентан Медведев Дмитрий, Минтимер Шаймиева ша дӀаваьллачул тӀаьхьа, дӀакхайкхийра, ша рекомендаци йийр йу Республикин Пачхьалкхан Кхеташо Республика ГӀезалойчоьнан Куьйгалхочун бакъонаш йалар Премьер-министре Минниханов Рустамна. 2010-чу шеран январь беттан 28-чу дийнахь дӀакхайкхийра Миннихановн кандидатура Пачхьалкхан Кхеташонехь йийца йаьккхина аьлла. 2010-чу шеран февраль беттан 4-чу дийнахь Пачхьалкхан Кхеташоно массара а кхаж тесна къобалйира Миннихановн кандидатура Республика ГӀезалойчоьнан Президентан дарже[5]. Минниханов республикин президентан дарже хӀоттаран церемони хилира Март беттан 25-чу дийнахь, Шаймиевн бакъонаш чекхйовлучу дийнахь[6].
СовгӀаташ
Пачхьалкхан совгӀаташ:
- «Даймехкан хьалха гӀуллакхаш дарна» II даржан орден (2022 шеран 21 февралехь) - Республика ГӀезалойчоьнан социалан-экономикин кхиорехь доккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь догцӀена къахьегарна а.[7].
- Даймехкан хьалха дикачу гӀуллакхийн орден, IV дарж (2007 шеран 3 октябрь) - пачхьалкхан а, социалан-экономикин а гӀуллакхехь даккхий гӀуллакхаш дарна.[8].
- Невски Александран орден (2017 шеран 1 март) - пачхьалкхана леррина шен личностни гӀуллакхдарна а, Российн Федерацин дуьненайукъара авторитет чӀагӀйарехь доккха дакъа лацарна а.[9].
- ТӀеман гӀуллакхийн орден (2012 шо)[10].
- Сийлаллин орден (2014 шеран 23 январь) - Казань гӀалахь XXVII Дуьненайукъара аьхкенан Универсиада кечйарехь а, дӀайахьарехь а доккха дакъалацарна.[11].
- ДоттагӀаллин орден (2002 шеран 22 июль) - регионан социалан-экономикин кхиарехь шен личностни доккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь синкхетамца къахьегарна а.[12].
- «Петарбухан 300 шо кхачарна исан мидал» (2003 шо).
- «Казанан 1000 шо кхачарна» мидал (2005 шо).
'Российн Федерацин Президентан а, Правительствон а совгӀаташ
- П. А. Столыпинан мидал II дарж (2017 шеран 1 март) - мехкан социалан-экономикин кхиаран стратегин проблемаш йерзорехь дина гӀуллакхашна а, дуккха а шерашкахь синкхетамца къахьегарна а.[13].
- Российн Федерацин Президентан Сийлаллин грамота (2009 шеран 4 декабрь) - "Росси — спортан пачхьалкх йу" Хьалхара Йерригроссин форум кечйарехь а, дӀайахьарехь а жигара дакъалацарна.[14].
- Россин Федерацин Президентан баркалла (2008 шеран 26 май) - жимачу а, йуккъерчу а бизнесана гӀо дарехь а, кхиорехь а дина гӀуллакхаш бахьана долуш.[15].
- «Москох гӀалара XXII Олипиадин Ловзарийн 30 шо кхачарна» мидал (2010 шо)[16].
- Российн Федерацин Правительствон Сийлаллин грамота (2010 шеран 19 май) - Российн Федерацин бахархой эскаре гӀуллакх дан кечбарехь а, 2009-чу шарахь эскаре гӀуллакх дан кхайкхар вовшахтохарехь а, дӀадахьарехь а лаккхара гайтамаш гайтарна.[17].
- Российн Федерацин Правительствон баркалла (2011 шеран 10 июнь) - мехкан тӀеман ницкъ чӀагӀбарехь гӀо дарехь дина гӀуллакхаш бахьана долуш.[18].
- Российн Федерацин Правительствон баркалла (2012 шеран 7 июнь) - Российн Федерацин бахархой эскаре гӀуллакх дан кечбарехь а, 2011 шарахь эскаре гӀуллакх дан кхайкхар вовшахтохарехь а, дӀадахьарехь а лаккхара гайтамаш гайтарна.[19].
- Российн Федерацин Правительствон баркалла (2013 шеран 6 июнь) - мехкан тӀеман ницкъ чӀагӀбарехь гӀо дарна а, бахархой эскарехь гӀуллакх дан кечбарехь лаккхара кхиамаш бахарна а.[20].
Билгалдахарш
- ↑ До 6 февраля 2023 года наименование должности Президент Татарстана
- ↑ Бюро Высшего совета Партии. Единая Россия. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 15 ноябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2020 шеран 16 июнехь
- ↑ СоставӀПопечительский совет - Казанский (Приволжский) федеральный университет. kpfu.ru. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 3 февраль. Архивйина 2020 шеран 3 февралехь
- ↑ СоставӀНаблюдательный совет - Казанский (Приволжский) федеральный университет. kpfu.ru. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 3 февраль. Архивйина 2020 шеран 3 февралехь
- ↑ Госсовет РТ единогласно проголосовал за кандидатуру Минниханова на должность президента Татарстана. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 4 февраль. Архивйина 2018 шеран 12 июнехь
- ↑ ВЛАСТЬ ПЕРЕМЕНИЛАСЬ! — Новая неделя. Итоги № 6 (165) от 5 февраля 2010 (События недели). ТӀекхочу дата: 2010 шеран 7 февраль. Архивйина 2014 шеран 2 февралехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 21 февраля 2022 года № 70 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2022 шеран 22 февраль. Архивйина 2022 шеран 21 февралехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 3 октября 2007 года № 1326 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2020 шеран 30 июнехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 1 марта 2017 года № 92 «О награждении орденом Александра Невского Минниханова Р. Н». ТӀекхочу дата: 2017 шеран 7 март. Архивйина 2017 шеран 7 мартехь
- ↑ Президент Путин наградил президента Минниханова орденом «За военные заслуги». ТӀекхочу дата: 2020 шеран 3 май. Архивйина 2020 шеран 29 июнехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 23 января 2014 года № 32 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2014 шеран 27 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 13 апрелехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 22 июля 2002 года № 756 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2018 шеран 22 февралехь
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 1 марта 2017 года № 357-р «О награждении медалью Столыпина П. А. II степени Минниханова Р. Н.» ТӀекхочу дата: 2017 шеран 2 март. Архивйина 2017 шеран 3 мартехь
- ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 4 декабря 2009 года № 811-рп «О награждении Почетной грамотой Президента Российской Федерации.» ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2018 шеран 22 февралехь
- ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 26 мая 2008 года № 295-рп «О поощрении». ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2020 шеран 30 июнехь
- ↑ Глава Минспорта России Виталий Мутко вручил Рустаму Минниханову благодарственную грамоту и медаль. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 4 декабрь. Архивйина 2016 шеран 4 мартехь
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 19 мая 2010 года № 791-р «О награждении Почетной грамотой Правительства Российской Федерации Минниханова Р. Н.» ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2018 шеран 22 февралехь
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 10 июня 2011 года № 990-р «Об объявлении благодарности Правительства Российской Федерации Минниханову Р. Н.» ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2018 шеран 22 февралехь
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 7 июня 2011 года № 928-р «Об объявлении благодарности Правительства Российской Федерации Минниханову Р. Н.» ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2018 шеран 22 февралехь
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 6 июня 2013 года № 915-р «Об объявлении благодарности Правительства Российской Федерации Минниханову Р. Н.» ТӀекхочу дата: 2017 шеран 29 апрель. Архивйина 2018 шеран 22 февралехь