Жимчу АтагIара рузбанан Элах Моллин цIарах маьждиг

Маьждиган коьрта чувоьдийла йолчохь хIоттийна Iаьржа мармаран экъа нохчийн йозанца: «Элах-моллин цIарах маьждиг. 1913 шо − 1331 шо» (хьижрица)^[1]. Дебиров Элах-Молла 1871 шарахь хаьржира Жима АтагӀа йуьртан къеда(оьр.)нохч., оцу даржехь иза Iийра кхойтта шарахь^[2]. Таханлера рузбанан маьждиган меттехь хьалха жима дечиган маьждиг дара 1880 шарахь дина.

XX бIешо долалуш йуьртара бахархоша сацам бира керла маьждиг дан. 1904 шарахь бахархоша тIулг эца болийра Бакохахь. Соьлжа-ГIала тIулг схьабохьура Бакохара цIерпоштнекъахула вагонаш чохь, ткъа цигара стерчийн доьжна йуьрта дIахьора^[3].

Керла маьждиг дан вовшахтоьхнарг, баккхийчара дийцарехь, шайх Докка-молла (Шаптукаев Ӏабдул-Ӏазиз) вара. 1911-чу шарахь меттигерчу бахархоша гулдинчу ахчанах пайда а оьцуш, маьждиг дан долийра Жима АтагӀхоша. Маьждиг дан сагӀа деллачу йуьртан бахархойн цӀераш Ӏаьрбийн йозанца периметрана гонаха долчу пенаш тӀехь йазйина йу.

1937-чу шарахь, йоккха террор йолайеллачул тӀаьхьа, маьждиг дӀакъевлира. Йуьртан къеда хилла волу Берсанов Ӏабдул-Хьалим, ССРС-н Чоьхьарчу ГӀуллакхийн Халкъан комиссариато дихкиншшехь, рузба-ламаз маьждигехь дӀадаьхьира, сихонца ЧГӀХК-о лаьцна, лар йоцуш вайна.

Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болчу хенахь маьждигехь хилла тӀеман госпиталь. Нохчий арабаьхначул тӀаьхьа и гӀишло йалтан склад санна лелайора, иза цигахь лаьттира 1979 шо кхаччалц.

1979-чу шарахь Жимачу АтагӀара бахархоша Басханов Махьмуда а, Матуев Насруддис а йуьхьарлаьцнера динехь болчу наха ламазаш дан маьждиг йухадерзор. И маьждиг ССРС-хь дуьххьара динан гӀуллакхна схьадиллинчех цхьаъ дара. Маьждиг схьадиллинчул тӀаьхьа Жимачу АтагӀан бахархоша а, луларчу йарташкарчу бахархоша а шайн чоьтах маьждигна ремонт йира.

2008 шарахь маьждиган реставраци йира. Йовхо йира, шолгӀа гӀат йира, чуьра белхаш а бира. Иза бахьнехь чоьхьара пайден майда кхечира 700 м²^[4]. 2013 шарахь Жимчу АтагӀара маьждиган даздарца 100 шо кхечира^[5][6].