Эвтарара рузбан маьждиг
Эвтарара Бамат-Гири-Хьажий цӀарах рузбан маьждиг — Нохчийн Республикин Шелан кӀоштан Эвтарахь долу коьрта маьждиг. Эвтаран юккъерчу декъехь лаьтта. Цхьана хенахь маьждигехь ламаз дан йиш йу 5 эзар адаман.
Истори
1883 шарахь Эвтарахь 13 маьждиг дара, коьрта рузбан маьждиг а, 12 вуьшта маьждиг а[1].
Бамат-Гирей-хаджи Митаев (1838—1914) — нохчийн хьехамча, халкъалахь вевзаш волу (Ӏовда устаз) — Нохчийчоьнан цхьа вирд кхоьллинарг, Нохчийчохь къадарийн тӀарикъат кхоьллинчу Кунта-Хьаьжин мурд. Митаев Бамат-хьаьжа 20-гӀа бӀешо долалуш Нохчийчохь вевзаш хиллачу политикин гӀуллакххо волчу Ӏелин да ву.
2014-чу шеран октябрь баттахь Эвтарахь, Нохчийчоьнан Куьйгалхочо Р. А. Кадыровс дакъа а лоцуш, юккъера маьждиг дан лерина капсула йиллина[2]. ГӀишлошъяран белхаш дӀаболабелла Мухьаммад Пайхамар виначу дийнахь. Маьждиг сийлахь схьаделлар хилира 2015 шеран 22 декабрехь[3][4].
Архитектура
Маьждиган архитектурано цхьаьнатоьхна ши стиль — классикан османан а, византин а. Архитектуран бух санна лелийна Истамбулера Сийна маьждиг. Ша маьждиган майда ю 1822 еакӀов метр, 2 гӀат долу гӀишло ю. Динан гӀишлонан локхалла куполца цхьаьна 22 метр ю. 4 минаран локхалла 45 метр ю, хӀора минаран шиъ балкон ю. Маьждиг лерина ду 5000 стагана, дӀахӀоттийна йоккха парк, некъаш а долуш, комплексан ерриг майда ландшафтан территорица цхьаьна 2,5 гектар ю[2].
Джума маьждиг — эчиган бетонах йина монолитни конструкци ю, цуьнан арахьара а, чоьхьара а пенаш чекхдаьхна травертинца — лаьтташ болчу тӀулгаца. Маьждигна чуьра Ӏаьрбийн каллиграфин искусство лелайо. Маьждиган куполш а, пенаш а дина ду Сийлахьчу Къуръанан аяташца, говза говзанчаша дӀатоьхна маьждиган архитектуран стилан юкъара орнаменте.
Маьждиган пенах ламазан ниша — михраб — кӀайн мраморах йина ю, Макка агӀорхьара ю, ламаз дечу хенахь динан нахана агӀо гойтуш. Маьждиган ковран тӀехь нохчийн ламастан басарш къоман орнаменташца цхьаьнатоьхна ду. Шайх Бамат-Гирей Хьаьжин маьждиган овал кепара куполш хазйина ю эзарнаш плиткашца. ХӀора кеп шен кхочушдарехь шатайпа ю, кхочушдар чолхе делахь а, абсолютно симметри йолуш ю. Юккъера куполна кӀел дӀахӀоттийна 6 метран люстра, дешин хьацар а долуш; иза хазйина ю Сваровски кристаллашца.
Маьждиг лаьтта урам бу Шайх Бамат-Гирей-Хьаьжин Митаевн Зиярат[5].
Галерей
Билгалдахарш
- ↑ Н. П. ИнфоРост. Список населенных мест Терской области : По сведениям к 1 янв. 1883 г.. - Владикавказ, 1885. elib.shpl.ru. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 17 июль. Архивйина 2017 шеран 3 майхь
- ↑ 1 2 Шейх Баматгирей-Хаджи Митаев (1овда) | По заветам шейхов | Коммуникационное агентство «Партнёр плюс». right-partner.ru. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 17 июль. Архивйина 2020 шеран 17 июлехь
- ↑ Джабраи Юкаев. В с. Автуры состоялось открытие мечети им. Бамат-Гирей-Хаджи Митаева. ИА Чечня Сегодня. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 17 июль. Архивйина 2020 шеран 17 июлехь
- ↑ Элихан Давлетбаев. Мечеть открыла двери // Вести Республики : Газета. — 2015. — 12 декабрь (№ № 244-245 (2679)). Архивйина 2017 шеран 3 майхь.
- ↑ В с.Автуры открыта мечеть имени Бамат-Гирей-Хаджи Митаева | Информационное агентство "Грозный-Информ". www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 17 июль. Архивйина 2020 шеран 17 июлехь
Хьажоргаш
