Цоци-Эвлара йуккъера маьждиг

1883-чу шарахь оцу Цоци-Эвла йуьртахь 9 маьждиг ду: коьрта рузбан-маьждиг а, каппийн 8 а^[1].

Цоци-Эвлара коьрта маьждиг нохчийн вевзаш волчу динан гӀуллакххочун Бамат-Гири-Хьаьжин кӀентан кӀентан кӀентан — Митаев Мохьмадан цӀарах ду^[2][3].

2009-чу шеран хӀутосург баттахь дӀадолийна маьждиг дар. И проект Нохчийн Республикин хьалхарчу Президентан, Россин Турпалхочун Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цӀарах йолчу йукъараллин фондан чоьтах кхочушйеш йу. Даздаран хьолехь и маьждиг схьадиллина 2010-чу шеран лахьанан беттан 16-чу дийнахь, цигахь дакъалоцуш меттигера бахархой а, Нохчийн Республикин куьйгалла а, иштта кхечу мехкашкара хьеший а хилла.

Маьждиган архитектура ши хатӀ долуш йу — классикин османхойн а, византийски а. Митаев Мохьмадан цӀарах долу рузбан маьждиг архитектурица республикин кхечу гӀаланашкахь долчу маьждигех тера догӀуш ду, делахь а, Цоци-Эвларчу маьждиган архитектурин кеп хийцар бахьана долуш, иза шатайпа ду хӀинца. Маьждиг чуьра а, арахьара а кечдарехь къахьегна тӀулг а, дечиг а агаран а, йозанаш дахкаран а туркойн тоьллачу говзанчаша^[4].

Маьждиган чуьра а, арахьара а пенаш мармарца-кираца кечдина ду, ткъа цуьнан интерьер Мармаран хӀорда тӀехь йолчу Мармар Адасы гӀайре тӀера йаьккхинчу кӀайчу мармарца кечйина йу (Баликесир туркойн провинци).

Маьждиган йукъара майда — 2000 йиъкӀов метр, чухоам — 5 эзар стаг. Маьждиган ткъа сов метр лекха а, 15,5 м диаметр йолу а тхов бу. Йуккъерчу тховна кӀелахь дешица кхелина а, Swarovski кристаллашца кечйина а 6 метр йоккха люстра йу. Маьждиган къилбаседа агӀор аьхкенан уче йу. Маьждиг кхин тӀе а хаздеш лаьтташ 47 метр лекха йолу, молла кхойкху шишша балкон йолу йиъ минар йу, цигахь молла кхойкхург йуьртал арахьа а хезаш хуьлу^[5].