Гуьмсера рузбан маьждиг

1883 шарахь Гуьмсахь 4 маьждиг дара, коьрта рузбан маьждиг а, 3 вуьшта маьждиг а^[1].

Ташу-Хьаьжин маьждиг Нохчийчоьнан Гуьмса гӀалахь хӀордан бригадан 84-чу урамехь ду. Ташу-Хьаьжа (Воккха Хьаьжа) Сесанара— гӀараваьлла Ӏеламстаг, тӀемало, дин даржийнарг, Нохчийн Республикехь уггаре а лоруш болчу безачех цхьаъ ву^[2].

Гуьмса гӀалин коьрта маьждиг схьаделира 2011 шеран 23 августехь^[3]. Маьждиг схьаделлар нисделира Нохчийн Республикин Куьйгалхочун Кадыров Ахмат-Хьаьжин 60 шо кхачарца^[4].

Джума маьждиг дуьхьал ду СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан коьрта бусулба зияртна — ал-Хьарам маьждигна (деза маьждиг). Цу тӀехь дӀатарло ворхӀ эзар сов динан стаг, луларчу территорица цхьаьна. Маьждиган архитектурано цхьаьнатоьхна ши стиль — классикан османан а, византин а. Архитектуран бух санна лелийна Истамбулера Сийна маьждиг. Маьждиг хаздина диъйтта жимачу куполца, царна юккъехь, йиъ ахкуполца го а бина, хьаладолуш ду коьрта доккха купол ткъе итт метр сов лекха. Гуьмса маьждигехь гӀишлонан маьӀӀехь хьалаайло йиъ минбар; уьш азан дан лерина йолчу агӀор хьажийна йу; минбарш кхо балкон йолуш ю.

Коьртачу гӀишлонан арахьара а, чоьхьара а пенаш травертинца^[ru]травертинца чекхдаьхна, ткъа чоьхьара агӀо кӀаьна мраморца кечйина ю. Мраморах йина минбар а, маьждиган пенах ламазан ниша а — михраб, кӀайн мраморах йина, Маккана тӀехьа а йолуш, ламаз дечу хенахь динехь болчу нахана агӀо гойтуш. Юккъера зал йоккха куполца дӀакъевлина ю. Купол а, ахкупол а чуьра йозанашца хазйина ю — Къуръан тӀера сураташ а, Мухьаммад пайхамаран аларш а. Коьртачу залехь куполна кӀел йоккха люстра ю, иза кечйина ю Swarovski кристаллашца. Соборан маьждиган йоккха хаза территори ю, аллейш йолу парк, дӀахӀиттийна гӀашлойн некъаш а, дика Ӏалашйина газонаш а ю^[5].