Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Тагиров ГӀапур ТӀахӀиран воӀ

Тагиров ГӀапур ТӀахӀиран воӀ (оьрс. Тагиров, Гапур Тагирович; 1918 шеран 15 декабрь, Малые Варанды[d] — 2014 шеран 7 апрель, Малые Варанды[d], Нохчийн Республика) — советан Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман ветеран а, лахара сержант. Цунна йелла мидалш «Майраллина» а, «ТӀеман гӀуллакхна» а, «1941—1945 шерашкахь хиллачу Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» а, ӀӀӀ-гӀа даржан Сийлаллин орден а, ЦӀен Седан орден, ЦӀен Байракхан орден а, ӀӀ-чу даржан Даймехкан тӀеман орден[1].

Биографи

Вина 1918-чу шарахь Нохчийн Республикин Шуьйтан кӀоштан Жима Варанда йуьртахь (1989-чу шарахь цу йуьртара нах Лаха-Варанда дIабахана). ЦӀен эскаре кхайкхина 1943 шарахь, тӀом бина инженер-саперан бригадин декъашхо санна Лакхарчу коьрта буьйранчаллин резервехь (РГК). Ленинград ларйаран а, Берлин схьайаккхаран а тӀемашкахь дакъалаьцна[1].

Берлинна гена доццуш, Тагиров а волуш, аренашкара минаш дӀайохуш вара кхо сапер. Царна тӀелетта немцой, цаьргара герз схьа а декхна, герзаш тоха дIавигира и кхоъ. Тагировна дагайеара шен салтичун барзакъна бухахь дӀалачкъийна йолу шен тапча. Тагиров ГӀапура герз схьа а даьккхина, герз диттина немцойн эскархошна. Иштта аьтто баьлла церан паргӀатбовла а, шаьш кӀелхьара даха а. Церан а, цераниг а герз схьа а эцна, шайн декъе йухабирзира советийн эскархой.

Москохан областехь йоццачу хенахь вовшахтоьхна РВГК-н инженерни-сапёрийн бригада. Инженерийн дакъошкара уггаре а тоьлла, хьакъ болу тӀемалой хьажийра оцу бригаде, мостагӀчун чӀогӀа чӀагӀйинчу дуьхьалонан могӀанашна штурм йан лерина. Бригадин персонал штурм йан а, таблеткийн йаьшканаш а, бункерш а дӀакъовла а, нийса герз тоха а, куьйга тӀом бан а, хин дуьхьалонаш йан а, дехьадовларш дан а, шайн минаш дӀахӀитто а, мостагӀчун минаш дӀайаха а — цхьана дашца аьлча, дерриг а хаа а, ницкъ кхочуш а хила дезаш дара, уггаре а халачу хьолехь, — дуьйцура Тагиров ГIапурас[2].

Демобилизаци йина 1945 шарахь.

СовгIаташ

  • Мидал «Майраллина»[3];
  • «ТӀеман гӀуллакхна» мидал;
  • «1941—1945-чу шерашкахь хиллачу Сийлахь-боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» мидал;
  • Сийлаллин орден, ӀӀӀ-гӀа класс[3];
  • ЦӀен седин орден;
  • ЦӀен Байракхан орден;
  • Даймехкан тӀеман орден, ӀӀ-гӀа даржан[4].

ТIом дIабаьллачул тIаьхьа

1957-чу шарахь, берриге а нохчий санна, шен доьзалца Кхазакхстанера шен даймахка Жима Варанда цӀавеара иза, цигахь дисина шераш ишколехь хьехархочун болх беш дӀадаьхьира[1]. Иза кхелхина 2014-чу шеран оханан беттан 7-чу дийнахь Нохчийчоьнан Лаха Варандахь.

Иэс

2017-чу шарахь Соьлжа-ГӀалин думо сацам бира Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀеман ветеранан Тагиров ГIапур сий деш Соьлжa-ГӀалин цхьана урамна цӀе хийца[5].

Литература

  • Они сражались за Родину. 3-е издание / Малика Абалаева. — ЧРО Общероссийского Профсоюза образования. — Грозный, 2020. — С. 140—141.
  • Они сражались за Родину. 2-е издание. — ЧРО Общероссийского Профсоюза образования. — Грозный, 2017. — С. 60.

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 Мутиева Хава. Тагиров Гапур Тагирович. Бессмертный полк (2021 шеран 7 май). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 20 август.
  2. ↑ Он освободил мир от фашизма. «Грозный-информ», Информационное агентство Чеченской Республики (2012 шеран 4 май). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 20 август.
  3. ↑ 1 2 Тагиров Гапур. Память народа 1941-1945 гг.. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 20 август.
  4. ↑ Гапур Тагиров. www.shatoy.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 20 август.
  5. ↑ Хизриев З. Х. Об утверждении реестра улиц города Грозного в новой редакции. Департамент строительства и архитектуры мэрии г. Грозный (2017 шеран 21 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 20 август.

Хьажоргаш

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш