Захаров Пётр — Дада-йуьртара нохчо
Захаров Пётр — Дада-йуьртара нохчо (оьрс. «Пётр Захаров — чеченец из Дада-юрта») — Нохчийн драмин Нурадилов Ханпашин цӀарах театран спектакль, премьера хилла 2022 шеран 9 ноябрехь[1][2].
Спектаклан режиссёр а, спектаклан автор а ву РСФСР-н хьакъволу исбаьхьалча а, Российн Федерацин халкъан артист а Хакишев Руслан[3]. Спектакль нохчийн маттахь йу, оьрсийн матте синхронни гочдарца[3]. Иза хӀоттийна культуран министран Кадырова Ӏайшатан дӀадолорца[4].
Дакъа лоцурш
- Пётр Захаров — Зелимхан Халиков
- Михаил Лермонтов — Али Гацаев
- Ермолов Пётр Николаевич — Мовсар Атаев
- Волков Лев Александрович — Шемал Алханов
- Глафира Львовна — Мадина Пицуева
- Айвазовский Иван — Али Алиев
- Федотов Павел — Ризван Халиков
- Император Николай I — Али Ибрагимов
- Бенкендо — Юсуп Бибулатов
- Эла — Сулейман Ахмадов
- Шприх, иза а Клейнмихель — Амран Джамаев
- Де Баранта — Абубакр Усманов
- Воккха салти — Бай-Али Вахидов
- Ермолов Алексей Петрович — Хамид Азаев
- Анна Григорьевна — Марха Хадушкаева
- Почтальон — Успан Зубайраев[3].
Маскарадехь йукъаралла:
Гайрабекова Марха а, Хасанов Тимир-Булат а, Ахмутханова Сацита а, Мажиева Малкан а, Индербиева Ӏайшат а, Масарова Зухра а, Актулаев Ислам а, Устарханова Хава а, Усманов Абубакр а, Исрапилова Алина а, Садаев Хамзат а, Зелимхан Халиков а[3].
Жандармаш:
Апти Султуханов а, Лоьма Сатуев а, Тимур Тайсумов а, Магомед Умаров а[3].
Эскархой:
Мунашев Адам а, Товсултанов Асланбек а[3].
Исбаьхьаллин академин студенташ:
Дадберов Адам а, Хасанов Тимир-Булат а, Халиков Ризван а, Актулаев Ислам а, Алиев Ӏали а, Халиков Зелимхан а, Бакаев Билал а[3].
Картах ловзуш берш:
Ахмадов Сулейман а, Сатуев Лоьма а, Садаев Хамзат а, Бакаев Билал а[3].
Илли олуш:
Кутаев Хамзат а, Зубайраев Ӏуспан а, Сатуев Лоьма а, Хасанов Тимир-Булат а, Мунашев Адам а, Актулаев Ислам а[3].
Сюжет
XIX бӀешарахь Россин имперехь хиллачу политикан а, исбаьхьаллин а хиламийн фонехь художникан Захаров Пётран дахар а, кхолларалла а гойту спектакль тӀехь. Паччахьан эскарша йагийначу Дади-Йуьртара ара а ваьккхина, тӀаьхьо нохчийн дуьххьарлера исбаьхьалча хилла волу пьесин турпалхо, суртдиллархойн академик Захаров Пётр. ВорхӀ шо кхаьчча дуьйна Пётр кхиийна отставкехь волчу инарла-майоран Ермолов Пётр Николаевичан доьзалехь, гонаха тидам а, гӀайгӀа а болуш.
Спектаклян сюжетехь гойту историн персонажаш: император Николай I, поэт Михаил Юрьевич Лермонтов, инарлаш Пётр Николаевич Ермолов а, Алексей Петрович Ермолов а, исбаьхьалчаш Лев Волков а, Павел Федотов а, Иван Айвазовский а, кхиберш а[5][3]
Кхолларан истори
Рецензеш а, критика а
«Спектаклян гӀуллакх къаьсташ ду шен алсамъйаьллачу динамикаца, суьрташ вовшашна меттахӀиттадо, къоначу исбаьхьалчин дахаран карусель къийсалуш санна, цуьнан лаьттан некъ, баккъалла а, боца а, сирла а, драматически бара — Захаров велира йовхарийн цамгаро, цу кхузткъа шарахь дуьйна хийцавелла воцуш. И дерриге а сиха дӀахьош долу гӀуллакх цхьаьнадогӀуш ду суьртан рамкехь цхьатерра сиха декорацеш хийцайаларца - спектакль кхоьллинчара дика карийнарг. Суьртийн къобалвинчу академикан дахаран арахьарчу агӀонца цхьаьна хьажархошна хьалха хӀоттадо оцу суьртан чоьхьара дихотоми: суьрташ а, иэсийн лепарш санна а, лела Петраца йерриг а цуьнан сценин биографехь — гӀайгӀа йоцчу жимчу зудчуьнца Глафираца (бӀов а, йижарий а, вежарий а, цӀеххьана цӀе а, маьхьарий а, герз деттар а, Ӏожалла...); йовхарийн цамгарийн шен ненан Ӏожалла го цунна; лаьмнийн луьра силуэташ тӀехьарчу планехь гучубовлу синкхетамехь сингаттамехь йолчу миноташкахь, цӀий кхайкхам а, орамаш дагалеца кхайкхам а санна»,— литературовед Довлеткиреева Лидия, Нохчийн драмин Нурадилов Ханпашин цӀарах театран пресс-службаа[7].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 В Грозном прошла премьера спектакля «Петр Захаров — чеченец из Дада-юрта». «Грозный-информ», Информационное агентство Чеченской Республики (2022 шеран 9 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 2 апрель.
- ↑ 1 2 Ирсана Татаева. В Чеченском Государственном драматическом театре им. Ханпаши Нурадилова состоялась премьера спектакля «Петр Захарова — чеченец из Дади-юрта». Сетевое издание «Вести Чеченской Республики» (2022 шеран 9 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 3 апрель.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 «Петр Захаров — чеченец из Дада-юрта». Чеченский государственный драматический театр им. Х. Нурадилова (2022-2024). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 2 апрель.
- ↑ В грозненском театре поставили спектакль о Петре Захарове. «Чеченкая Республика Сегодня» (11 ноября 2022г.). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 2 апрель.
- ↑ «Пётр Захаров — чеченец из Дада-юрта» Р. Хакишев. Культура РФ.
- ↑ Элина Эбаева. Пётр Захаров глазами Руслана Хакишева. «Чеченская Республика Сегодня» (22 июля 2021). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 3 апрель.
- ↑ Лидия Довлиткиреева. Рецензия: Петр Захаров — чеченец на сцене родного театра / Лидия Довлеткиреева. Чеченский государственный драматический театр им. Х. Нурадилова (2023 шеран 28 март). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 3 апрель.