Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Зубайраев, Успан Абусаидович

РУВИКИ чохь изза фамили йолчу кхечу адамех лаьцна йаззамаш бу Зубайраев.

Успа́н Абусаи́дович Зубайра́ев (1958 шеран 15 август, Фрунзе, ГӀиргӀазойн ССР, СССР) — советски а, россин а театрин актёр, режиссёр. Ханпаши Нурадилов цӀарах йолчу Нохчийн пачхьалкхан драмин театрин коьрта артист. Нохчийн Республикин халкъан артист (2005).

Биографи

Успан Зубайраев 1958-чу шарахь хьаьттан беттан 15-чу дийнахь, нохчийн къоман депортаци йолчу хенахь, Фрунзе гӀалинчу ваьлла[1]. Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна дукха хан йалале цуьнан доьзал шайн дай баьхначу махка йухабирзира[2].

Профессиональни дешар кхиарна ойла йина, театрални исбаьхьаллин гӀуллакх кхио дӀадолийна цо. 1981-чу шарахь Успан Зубайраев Ханпаши Нурадилов цӀарах йолчу Нохчийн пачхьалкхан драмин театрехь белхан тӀе гӀиртина[1]. 1982-чу шарахь Соьлжа-ГӀалинчу республикин культурно-просветительни училищин театрални отделени чекхйаьккхина цо[2].

Профессиональни говзалла кхин совйахьа йоккхуш, Успан Абусаидович Зубайраев Москванчу А. В. Луначарски цӀарах йолчу Пачхьалкхан театрални исбаьхьаллин институтехь (ГИТИС) деша вахана. Профессор Давид Григорьевич Ливневн а, Светлана Леонидовна Собинован а мастерскойехь актёрийн факультетан заочни отделенехь дешна цо. Театрални исбаьхьаллин лаккхара дешар 1990-чу шарахь кхиъна цуьнан[3].

1976-чу шарахь Гуьмсе гӀалинчу йуккъерчу ишколехь деша ваьлла. Ишкола чекхйаьккхинчул тӀаьхьа Х. Нурадилов цӀарах йолчу Нохч-ГӀалгӀайн драмин театрехь белх беш хилла. 1977-чу шарахь денз 1979-чу шара тӀе кхаччалц Германехь Советски тӀеман низаийн тобан тӀеман хизматехь хилла.

Кхолларалла

Ханпаша Нурадиловн цӀарахчу Нохчийн пачхьалкхан драматически театрехь болх бечу шерашкахь актёро ловзийра иттаннаш коьрта а, шолгӀа а ролаш, труппан коьртачу артистех цхьаъ а хуьлуш. Цуьнан репертуарехь йу нохчийн а, оьрсийн а, кхечу къаьмнийн а авторийн пьесаш тӀехь йазйина произведенеш. Цуьнан репертуарехь нохчийн, оьрсийн а, кхечу пачхьалкхийн а йозанхойн пьесаш тӀехь кхоьллин белхаш бу. Царах къаьсттина «Бож-Ӏела» (Абдул-Хамид Хамидовн пьесин буха тӀехь) а, «Кровавая свадьба» (Федерико Гарсиа Лорка) а, «Из тьмы веков» (Идрис Базоркин) а, «Кориолан» (Уильям Шекспир) а, «Женитьба», «Тётка Чарлея» а, кхин а дуккха спектаклашкахь ролаш бу[4].

Актёрийн гӀуллакхах сов, Успан Зубайраев театрални режиссёр санна а вовза. 2009-чу шарахь кхоьллин «Серло» Нохчийн пачхьалкхан кегийрхойн театринца жигара белх дӀаболийна цо. 2012-чу шарахь цу театрин сценехь цуьнан режиссёрийн хьалхара постановка — нохчийн драматург Хьусейн Гузуевн произведенин буха тӀехь кхоьллин «Турпалчу Берсах а, хазачу Жовхарах а туьйра» спектакль хилира[5]. ТӀаьхьа иза «Серло» театрин коьрта режиссёран декъахьа тӀевирзира.

2016-чу шарахь бекарг беттан 22-чу дийнахь Успан Зубайраевс Нохчийн Республикин халкъан йозанхо Муса Ахмадовн пьесин буха тӀехь кхоьллин «Мохк бегийча»)оьшуш йолчу йукъараллин драмин режиссёр-постановщик волуш белх бина. ТӀемашкахь тӀаьхьа обществон цӀинйалар, адамалла, коррупци йолчу проблемашна хьажоран спектакль Ханпаши Нурадилов цӀарах йолчу Нохчийн драмин театрин сценехь гайтина[6][7].

Киноисбаьхьаллинчу актерс эпизодийн а, шолгӀа декъехь йолу а ролаш лелийна. Цуьнан «Тайная стража» наёмниках лаьцна йолчу российн телевизионни сериалан сьемкашках а дакъа лоцу[8].

2023-чу шарахь хьаьттан беттан Успан Зубайраевн 65 шо кхачарна лерина гӀуллакхаш дина. Сийлахь гӀуллакхаш Ханпаши Нурадилов цӀарах йолчу Нохчийн пачхьалкхан драмин театрехь а, А. А. Айдамиров цӀарах йолчу Нохчийн Республикин Къоман библиотекехь а дӀадаьхьна[3][4].

СовгӀаташ

  • «Нохчийн Республикин сийлахь артист» сийлахь цӀе (2001 шо)[2];
  • «Нохчийн Республикин халкъан артист» сийлахь цӀе (2005 шо)[3];
  • Константин Сергеевич Станиславски цӀарах йолу мидал (65 шо кхачарца холбо йолуш, 2023-чу шарахь хьаьттан беттан 15-чу дийнахь Нохчийн пачхьалкхан драмин театрин сценехь йелла)[4].

Билгалдахар

  1. ↑ 1 2 Успан Абусайдович Зубайраев. Роли в театре. Официальный сайт Чеченского государственного драматического театра им. Х. Нурадилова (2020 шеран 1 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  2. ↑ 1 2 3 ЧЕЧНЯ. Народный артист Чеченской Республики Успан Зубайраев. Информационное агентство «Чечен-Инфо» (2021 шеран 1 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  3. ↑ 1 2 3 К 65-летию чеченского актера и режиссера Успана Зубайраева в Национальной библиотеке ЧР провели юбилейный вечер «Когда призвание — театр». Национальная библиотека Чеченской Республики имени А. А. Айдамирова (2023 шеран 15 август). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  4. ↑ 1 2 3 Народный артист Чеченской Республики Успан Зубайраев. Новостной портал Info-ANT (2023 шеран 1 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  5. ↑ История. Молодёжный театр «Серло». Официальный сайт Чеченского государственного драматического театра им. Х. Нурадилова (2020 шеран 1 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  6. ↑ В Чечне состоялся показ спектакля, приуроченный к Международному дню борьбы с коррупцией. ЧГТРК «Грозный» (2016 шеран 10 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  7. ↑ В театре Нурадилова прошла премьера драмы «После землетрясения». Информационное агентство «Грозный-информ» (2016 шеран 23 март). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
  8. ↑ Успан Зубайраев — актёр — биография. База данных «Кино-Театр.Ру» (2020 шеран 1 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.

Хьажоргаш

  • Успан Зубайраев. web.archive.org. Министерство культуры Чеченской Республики (16 сентября 2008). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 10 август.

Категореш